Η Τετάρτη 30 Σεπτεμβρίου είναι η κρίσιμη ημέρα για εκατομμύρια οδηγούς αλλά και για επιχειρήσεις που βλέπουν το ενεργειακό κόστος να περνά πλέον άμεσα στις μεταφορές, στην παραγωγή και τελικά στις τιμές των προϊόντων.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναμένεται σήμερα να ανακοινώσει τα μέτρα στήριξης για τα καύσιμα κίνησης, σε μια περίοδο κατά την οποία η τιμή της αμόλυβδης κινείται περίπου στα 2,20 ευρώ το λίτρο και το diesel περίπου στα 2,22 ευρώ, σύμφωνα με το τελευταίο σχετικό ρεπορτάζ της ΕΡΤ.
Το ενδιαφέρον επικεντρώνεται πρωτίστως στο πετρέλαιο κίνησης. Σύμφωνα με πληροφορίες που δημοσίευσε ο Οικονομικός Ταχυδρόμος, το κυβερνητικό σχέδιο προβλέπει αύξηση κατά 5 λεπτά ανά λίτρο της κρατικής επιδότησης στο diesel για τον Οκτώβριο. Μαζί με την έκπτωση των διυλιστηρίων, η οποία σύμφωνα με το ίδιο ρεπορτάζ αναμένεται να διατηρηθεί, η συνολική ενίσχυση μπορεί να φτάσει τα 20 λεπτά ανά λίτρο.
Γιατί το diesel βρίσκεται στην πρώτη γραμμή
Το πετρέλαιο κίνησης δεν αφορά μόνο το κόστος μετακίνησης ενός οδηγού.
Αποτελεί βασική παράμετρο του κόστους λειτουργίας των μεταφορών και επομένως μια παρατεταμένη αύξησή του μπορεί να περάσει σταδιακά σε ολόκληρη την οικονομική αλυσίδα.
Φορτηγά, logistics, αγροτική παραγωγή, εμπορικές επιχειρήσεις και μεταφορές προϊόντων είναι άμεσα εκτεθειμένα στις μεταβολές της τιμής του.
Αυτός είναι ένας από τους λόγους για τους οποίους η κυβέρνηση έχει επιλέξει τη συνέχιση της παρέμβασης στο diesel. Ήδη από τις 18 Σεπτεμβρίου ο πρωθυπουργός είχε προαναγγείλει ότι η στήριξη στο πετρέλαιο κίνησης θα συνεχιστεί.
Το μεγάλο ερώτημα της αμόλυβδης
Περισσότερη αβεβαιότητα υπάρχει γύρω από την αμόλυβδη.
Οι βενζινοπώλες έχουν ζητήσει να μη μείνουν εκτός στήριξης οι οδηγοί βενζινοκίνητων αυτοκινήτων, υποστηρίζοντας ότι η καθημερινή μετακίνηση έχει εξελιχθεί σε σημαντικό κόστος για τα νοικοκυριά.
Η πρόεδρος Βενζινοπωλών Αττικής Μαρία Ζάγκα δήλωσε χαρακτηριστικά:
«Υπάρχει πάρα πολύς κόσμος που έχει βενζινοκίνητα αυτοκίνητα. Είναι άδικο να μείνει εκτός στήριξης».
Οι σημερινές ανακοινώσεις επομένως θα δείξουν εάν και σε ποια έκταση θα υπάρξει πρόσθετη παρέμβαση για τη βενζίνη.
Νέο μοντέλο: επανεξέταση των μέτρων ανά 15 ημέρες
Ένα από τα σημαντικότερα στοιχεία του σχεδιασμού είναι ότι το πακέτο δεν αντιμετωπίζεται ως μία στατική παρέμβαση για ολόκληρο τον μήνα.
Η κυβέρνηση σχεδιάζει επανεξέταση των ενισχύσεων ανά δεκαπενθήμερο, ώστε το ύψος της στήριξης και το δημοσιονομικό κόστος να μπορούν να προσαρμόζονται στην πορεία των διεθνών τιμών.
Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης είχε εξηγήσει ότι οι αποφάσεις λαμβάνονται όσο το δυνατόν πιο κοντά στην έναρξη του επόμενου μήνα, ώστε τα συναρμόδια υπουργεία —και ιδιαίτερα το υπουργείο Οικονομικών— να έχουν την πληρέστερη δυνατή εικόνα των τιμών και των δημοσιονομικών δεδομένων.
Με άλλα λόγια, εφόσον οι διεθνείς τιμές κινηθούν ξανά έντονα, το ελληνικό πακέτο μπορεί να χρειαστεί νέα προσαρμογή.
Στο τραπέζι και τα διυλιστήρια
Το κράτος δεν αποτελεί τον μοναδικό κρίκο του σχεδίου.
Στο πλαίσιο των παρεμβάσεων έχει εξεταστεί συμμετοχή των διυλιστηρίων μέσω εκπτώσεων, με στόχο η μείωση να περνά απευθείας στην τελική τιμή της αντλίας.
Για το diesel, το σενάριο που έχει δημοσιοποιηθεί προβλέπει ότι η έκπτωση των διυλιστηρίων θα λειτουργεί συμπληρωματικά προς την κρατική επιδότηση.
Το κρίσιμο για τον καταναλωτή, ωστόσο, δεν είναι μόνο το ονομαστικό ύψος της ενίσχυσης αλλά πόσο από αυτή θα αποτυπωθεί τελικά στην τιμή που θα βλέπει στο πρατήριο.
Μητσοτάκης: Γιατί δεν μειώνεται απευθείας ο ΕΦΚ
Η συζήτηση έχει επαναφέρει στο προσκήνιο και τον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης.
Σε συνέντευξή του στο Bloomberg στις 25 Σεπτεμβρίου, ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναγνώρισε ότι η Ελλάδα έχει σχετικά υψηλή φορολογία στα καύσιμα, συνδέοντας όμως τη δυνατότητα μείωσης του φόρου με τους ευρωπαϊκούς δημοσιονομικούς κανόνες.
Σύμφωνα με τον πρωθυπουργό, μια τέτοια μείωση θα απαιτούσε ευρωπαϊκή εξαίρεση ώστε να μην προσμετρηθεί στο όριο δαπανών, διαφορετικά δεν υπάρχει ο απαιτούμενος δημοσιονομικός χώρος.
Το ζήτημα επομένως μεταφέρεται και σε ευρωπαϊκό επίπεδο, καθώς μια γενικευμένη φορολογική παρέμβαση έχει διαφορετικό δημοσιονομικό αποτύπωμα από μια προσωρινή επιδότηση.
Η μάχη πλέον δίνεται στην αντλία
Η εικόνα της αγοράς εξηγεί την πίεση για άμεσες αποφάσεις.
Με αμόλυβδη περίπου στα 2,20 ευρώ και diesel περίπου στα 2,22 ευρώ το λίτρο, το κόστος μετακίνησης έχει αυξηθεί σημαντικά.
Για ένα όχημα που χρειάζεται 50 λίτρα καυσίμου, τιμή 2,20 ευρώ σημαίνει περίπου 110 ευρώ για ένα γέμισμα.
Και η πίεση δεν περιορίζεται στα ΙΧ.
Όσο παραμένει ακριβό το diesel, τόσο μεγαλώνει η έκθεση επιχειρήσεων που εξαρτώνται από οδικές μεταφορές. Αυτός είναι και ο λόγος που η εξέλιξη των τιμών των καυσίμων παρακολουθείται όχι μόνο ως ενεργειακό αλλά και ως πληθωριστικό ζήτημα.
Άλλο πακέτο για το πετρέλαιο θέρμανσης
Πρέπει να γίνει μια σημαντική διάκριση.
Οι σημερινές ανακοινώσεις αφορούν πρωτίστως τα καύσιμα κίνησης.
Το επόμενο κρίσιμο ραντεβού έχει οριστεί για τις 14 Οκτωβρίου, όταν η κυβέρνηση έχει προαναγγείλει τις ανακοινώσεις για το πετρέλαιο θέρμανσης.
Για τη θέρμανση έχει ήδη προαναγγελθεί διπλή παρέμβαση: επιδότηση στην αντλία και οριζόντια αύξηση του επιδόματος θέρμανσης.
Τι πρέπει να προσέξουν σήμερα οι οδηγοί
Μέχρι να γίνουν οι επίσημες ανακοινώσεις, τρία σημεία είναι αυτά που θα καθορίσουν το πραγματικό όφελος:
- το τελικό ύψος της κρατικής επιδότησης στο diesel,
- η συμμετοχή των διυλιστηρίων και το πόσο θα μειώσει την τιμή στην αντλία,
- το εάν θα υπάρξει ουσιαστική πρόσθετη παρέμβαση και για την αμόλυβδη.
Οι λεπτομέρειες αυτές είναι σημαντικές επειδή άλλο είναι το ονομαστικό ύψος μιας ενίσχυσης και άλλο η πραγματική τελική τιμή που θα πληρώσει ο οδηγός.
Η επόμενη ημέρα
Το νέο μοντέλο των δεκαπενθήμερων επανεξετάσεων δείχνει ότι η κυβέρνηση προετοιμάζεται για μια περίοδο κατά την οποία η ενεργειακή μεταβλητότητα μπορεί να συνεχιστεί.
Δεν πρόκειται επομένως μόνο για ένα πακέτο του Οκτωβρίου.
Το κρίσιμο στοίχημα θα είναι αν οι παρεμβάσεις μπορούν να απορροφούν μέρος των διεθνών αυξήσεων χωρίς να δημιουργούν ανεξέλεγκτο δημοσιονομικό κόστος — και κυρίως αν η ενίσχυση θα φτάνει γρήγορα και καθαρά στην τιμή της αντλίας.
Σήμερα θα έχουμε το πρώτο πραγματικό τεστ.
Πηγή: pagenews.gr