Ο Μητσοτάκης ζητά «ρήτρα» ενεργειακής κρίσης από την ΕΕ – Τα δύο αιτήματα στη φον ντερ Λάιεν
ΧΡΟΝΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ 6 '
Πηγή Φωτογραφίας: Γραφείο Τύπου Πρωθυπουργού//Ο Μητσοτάκης ζητά «ρήτρα» ενεργειακής κρίσης από την ΕΕ – Τα δύο αιτήματα στη φον ντερ Λάιεν
Μια νέα ευρωπαϊκή γραμμή άμυνας απέναντι στην ενεργειακή κρίση επιχειρεί να ανοίξει ο Κυριάκος Μητσοτάκης, μεταφέροντας πλέον το ζήτημα από τις εθνικές επιδοτήσεις στο τραπέζι των Βρυξελλών.
Με επιστολή του προς την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, ο Έλληνας πρωθυπουργός ζητά περισσότερο δημοσιονομικό χώρο ώστε οι κυβερνήσεις να μπορούν να προστατεύσουν νοικοκυριά και επιχειρήσεις χωρίς τα προσωρινά μέτρα αντιμετώπισης της ενεργειακής κρίσης να επιβαρύνουν πλήρως τους ευρωπαϊκούς δημοσιονομικούς υπολογισμούς.
Σύμφωνα με πληροφορίες για το περιεχόμενο της επιστολής που αποδίδονται από ελληνικά μέσα στο Bloomberg, στο τραπέζι μπαίνουν δύο συγκεκριμένες προτάσεις: ειδική δημοσιονομική μεταχείριση των έκτακτων μέτρων έως ένα καθορισμένο όριο και αξιοποίηση των πρόσθετων εσόδων ΦΠΑ που δημιουργεί η άνοδος των ενεργειακών τιμών.
Πρώτο αίτημα: Τα ενεργειακά μέτρα έξω από τον δημοσιονομικό λογαριασμό
Η πρώτη πρόταση είναι ίσως και η σημαντικότερη πολιτικά.
Η Αθήνα εισηγείται να εξεταστεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο η δυνατότητα τα προσωρινά και στοχευμένα μέτρα που λαμβάνουν τα κράτη-μέλη για την ενεργειακή κρίση να μην προσμετρώνται πλήρως στους δημοσιονομικούς υπολογισμούς, μέχρι ένα προκαθορισμένο όριο.
Στην πράξη, η ελληνική θέση επιδιώκει να δημιουργηθεί περισσότερος χώρος για εθνικές παρεμβάσεις χωρίς οι κυβερνήσεις να βρίσκονται αντιμέτωπες με το σύνολο των περιορισμών που απορρέουν από το ευρωπαϊκό δημοσιονομικό πλαίσιο.
Δεν πρόκειται ακόμη για απόφαση της ΕΕ. Είναι ελληνική πρόταση προς την Κομισιόν, η οποία θα πρέπει να συζητηθεί και να εξασφαλίσει την αναγκαία ευρωπαϊκή συναίνεση.
Δεύτερο αίτημα: Τα επιπλέον έσοδα ΦΠΑ να επιστρέψουν στην οικονομία
Το δεύτερο αίτημα αφορά ένα ιδιαίτερα κρίσιμο σημείο της σημερινής ενεργειακής συγκυρίας.
Όταν αυξάνονται απότομα οι τιμές της ενέργειας, αυξάνονται δυνητικά και τα ονομαστικά φορολογικά έσοδα από τον ΦΠΑ. Η ελληνική πρόταση είναι τα κράτη-μέλη να μπορούν να αξιοποιούν τα πρόσθετα έσοδα που συνδέονται με την απροσδόκητη άνοδο των τιμών για μέτρα στήριξης νοικοκυριών και επιχειρήσεων.
Με άλλα λόγια, η λογική της Αθήνας είναι ότι ένα έκτακτο φορολογικό όφελος που προκαλείται από ένα εξωτερικό ενεργειακό σοκ θα πρέπει να μπορεί να επιστρέφει στην οικονομία για να περιορίζει μέρος του ίδιου σοκ.
Μητσοτάκης: Χρειάζονται «τολμηρές και κοινές λύσεις»
Το πολιτικό μήνυμα που έστειλε ο πρωθυπουργός είναι ότι η ευρωπαϊκή απάντηση δεν μπορεί να περιοριστεί σε συστάσεις προς τους καταναλωτές για χαμηλότερη κατανάλωση.
Όπως ανέφερε πριν από τη συνεδρίαση του Υπουργικού Συμβουλίου, είναι ώρα για «τολμηρές και κοινές λύσεις» που θα υπερβαίνουν τις γενικές παραινέσεις για περιορισμό της ενεργειακής κατανάλωσης.
Το μήνυμα έχει και δεύτερη διάσταση: η ενεργειακή κρίση αντιμετωπίζεται πλέον από την Αθήνα όχι μόνο ως κοινωνικό πρόβλημα, αλλά και ως ευρωπαϊκό ζήτημα ανταγωνιστικότητας.
Η Μέση Ανατολή ξανάγραψε τον ενεργειακό λογαριασμό
Η πίεση δεν είναι θεωρητική.
Η ίδια η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν ανέφερε στην ομιλία της για την Κατάσταση της Ένωσης στις 16 Σεπτεμβρίου ότι μετά το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ η Ευρώπη βρέθηκε ξανά αντιμέτωπη με τις συνέπειες της εξάρτησής της από τα εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα.
Σύμφωνα με την πρόεδρο της Επιτροπής, από την έναρξη της σύγκρουσης η ΕΕ έχει καταβάλει επιπλέον €90 δισ. για την ίδια ποσότητα εισαγόμενων ορυκτών καυσίμων. Η φον ντερ Λάιεν συνέδεσε ευθέως αυτή την επιβάρυνση με την ανάγκη ταχύτερης μετάβασης σε οικονομικά προσιτή, εγχώρια ενέργεια και μεγαλύτερη ενεργειακή ανεξαρτησία.
Η Ελλάδα βάζει ήδη χρήματα στο diesel
Την ίδια στιγμή που ανοίγει το ευρωπαϊκό μέτωπο, η κυβέρνηση επεκτείνει τις εθνικές παρεμβάσεις.
Από 1 έως 15 Οκτωβρίου 2026, η επιδότηση στο diesel κίνησης αυξάνεται από τα 10 στα 15 λεπτά ανά λίτρο, συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ. Το πρόσθετο δημοσιονομικό κόστος για το δεκαπενθήμερο υπολογίζεται από την κυβέρνηση σε €20 εκατ.
Η παρέμβαση δεν ξεκινά τώρα. Από τον Απρίλιο η Ελλάδα έχει εφαρμόσει διαδοχικές επιδοτήσεις στο diesel, οι οποίες μεταβάλλονταν ανάλογα με την περίοδο και τις τιμές. Η κυβέρνηση υπολόγιζε ήδη πριν από τη σημερινή επέκταση το σχετικό κόστος στα €211 εκατ.
Παράλληλα, η κυβέρνηση έχει προαναγγείλει νέα παρέμβαση για το πετρέλαιο θέρμανσης πριν από τα μέσα Οκτωβρίου, με στόχο τη συγκράτηση της τιμής του.
Από την Αθήνα στις Βρυξέλλες: Το δύσκολο μέρος αρχίζει τώρα
Η ουσία της ελληνικής πρωτοβουλίας βρίσκεται πλέον στις Βρυξέλλες.
Το αίτημα Μητσοτάκη επιχειρεί να μεταφέρει τη συζήτηση από το «πόσα μπορεί να πληρώσει κάθε εθνικός προϋπολογισμός» στο ερώτημα εάν η Ευρώπη είναι διατεθειμένη να δημιουργήσει κοινό δημοσιονομικό περιθώριο για ένα εξωτερικό ενεργειακό σοκ.
Εδώ όμως βρίσκεται και η δυσκολία: η επιστολή αποτελεί πρόταση της ελληνικής κυβέρνησης και όχι συμφωνημένη ευρωπαϊκή πολιτική. Το εάν και σε ποια μορφή θα γίνει αποδεκτή εξαρτάται από την Επιτροπή και, κυρίως, από τη στάση των κρατών-μελών απέναντι σε νέα δημοσιονομική ευελιξία.
Το ελληνικό στοίχημα: Ενέργεια και ανταγωνιστικότητα στο ίδιο τραπέζι
Η χρονική στιγμή δεν είναι τυχαία. Η ενεργειακή κρίση επαναφέρει στο προσκήνιο ένα πρόβλημα που η ευρωπαϊκή βιομηχανία αντιμετωπίζει εδώ και χρόνια: το υψηλότερο ενεργειακό κόστος και την επίδρασή του στην ανταγωνιστικότητα έναντι ΗΠΑ και Ασίας.
Για την Αθήνα, συνεπώς, το επιχείρημα είναι διπλό. Βραχυπρόθεσμα απαιτείται χώρος ώστε οι κυβερνήσεις να προστατεύσουν πολίτες και επιχειρήσεις. Μακροπρόθεσμα, η Ευρώπη πρέπει να περιορίσει την ενεργειακή εξάρτηση που την καθιστά ευάλωτη κάθε φορά που μια γεωπολιτική κρίση χτυπά τις διεθνείς ροές καυσίμων.
Και αυτό είναι το πραγματικό βάρος της επιστολής Μητσοτάκη: τα δύο ελληνικά αιτήματα βάζουν πλέον στις Βρυξέλλες το ερώτημα ποιος θα πληρώσει τον λογαριασμό της νέας ενεργειακής κρίσης — και πόση ελευθερία θα δοθεί στις εθνικές κυβερνήσεις για να απαντήσουν.
Πηγή: pagenews.gr
Διαβάστε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο
