Ο πόλεμος στο Ιράν έχει πλέον έναν αριθμό που καταλαβαίνει κάθε οδηγός.
50 λίτρα.
Ένα απλό γέμισμα του αυτοκινήτου αρκεί για να δείξει πόσο βαθιά έχει περάσει η νέα ενεργειακή κρίση στο διαθέσιμο εισόδημα των Ευρωπαίων.
Και η Ελλάδα βρίσκεται στη δύσκολη πλευρά του χάρτη.
Σύμφωνα με νέα ανάλυση του Euronews Business, με βάση στοιχεία του EU Weekly Oil Bulletin και τους μικτούς κατώτατους μισθούς, στις 21 Σεπτεμβρίου ένας εργαζόμενος που αμείβεται με τον κατώτατο μισθό στην Ελλάδα χρειαζόταν:
- 10,2% του μηνιαίου μικτού κατώτατου μισθού για να γεμίσει 50 λίτρα βενζίνης,
- 10,4% για 50 λίτρα diesel.
Με άλλα λόγια, περισσότερο από το ένα δέκατο ενός ολόκληρου μηνιαίου μικτού κατώτατου μισθού μπορεί να εξαφανιστεί σε μία επίσκεψη στο πρατήριο.
Diesel +39,6% στην Ευρώπη μέσα σε επτά μήνες
Η σύγκριση πριν και μετά την έναρξη της πολεμικής κρίσης είναι ακόμη πιο αποκαλυπτική.
Στις 23 Φεβρουαρίου 2026, η μέση ευρωπαϊκή τιμή ήταν:
- €1,637/λίτρο για Euro 95,
- €1,594/λίτρο για diesel.
Στις 21 Σεπτεμβρίου είχε φτάσει:
- €2,092/λίτρο για βενζίνη,
- €2,226/λίτρο για diesel.
Η αύξηση φτάνει επομένως το 27,8% στη βενζίνη και το εντυπωσιακό 39,6% στο diesel.
Και αυτό εξηγεί γιατί το πετρέλαιο κίνησης έχει εξελιχθεί σε ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα της ευρωπαϊκής ενεργειακής κρίσης.
Δεν αφορά μόνο τον οδηγό ΙΧ.
Το diesel βρίσκεται πίσω από φορτηγά, μεταφορές, logistics, αγροτική παραγωγή και μεγάλο μέρος της εφοδιαστικής αλυσίδας.
Όταν ανεβαίνει το diesel, η πίεση μπορεί να περάσει από την αντλία στο ράφι.
Ελλάδα: Πάνω από το όριο του 10%
Στη βενζίνη, η Ελλάδα με 10,2% βρίσκεται στην ομάδα των χωρών όπου απαιτείται πάνω από το 10% του κατώτατου μισθού για ένα 50λιτρο ρεζερβουάρ.
Στην ίδια κατηγορία βρίσκονται μεταξύ άλλων η Βουλγαρία, η Λετονία, η Ρουμανία, η Τσεχία, η Εσθονία και η Σλοβακία.
Η εικόνα γίνεται ακόμη πιο δύσκολη στο diesel.
Για την Ελλάδα το ποσοστό φτάνει το 10,4%.
Στη Βουλγαρία εκτοξεύεται στο 15,4%, στη Λετονία στο 13,9%, στην Τουρκία στο 13,8% και στη Ρουμανία στο 12,7%.
Στον αντίποδα, ένας εργαζόμενος με κατώτατο μισθό στο Λουξεμβούργο χρειάζεται μόλις 3,8% για το ίδιο 50λιτρο diesel.
Ίδιο καύσιμο, εντελώς διαφορετικό βάρος
Εδώ βρίσκεται ίσως η πιο σημαντική πολιτική διάσταση των αριθμών.
Η ενεργειακή κρίση δεν χτυπά όλες τις ευρωπαϊκές κοινωνίες με τον ίδιο τρόπο.
Δεν αρκεί να συγκρίνεις μόνο την τιμή στην αντλία.
Πρέπει να συγκρίνεις την τιμή με το εισόδημα που έχει ο εργαζόμενος για να την πληρώσει.
Όπως εξηγεί ο Torsten Müller του European Trade Union Institute, τα χαμηλότερα εισοδήματα δαπανούν ήδη μεγαλύτερο μέρος των χρημάτων τους για βασικές ανάγκες όπως κατοικία, τρόφιμα και μεταφορές.
Έτσι, ακόμη και όταν δύο χώρες έχουν σχετικά κοντινές τιμές καυσίμων, το πραγματικό κοινωνικό βάρος μπορεί να είναι εντελώς διαφορετικό.
Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα Βουλγαρίας–Λουξεμβούργου: η διαφορά στην τιμή του diesel είναι πολύ μικρότερη από τη διαφορά στους κατώτατους μισθούς.
Και σήμερα μπαίνει η νέα επιδότηση στην Ελλάδα
Η δημοσίευση των στοιχείων συμπίπτει με την έναρξη της νέας ελληνικής παρέμβασης.
Από σήμερα, 1η Οκτωβρίου, αυξάνεται η επιδότηση στο πετρέλαιο κίνησης.
Η κρατική ενίσχυση ανεβαίνει από τα 8 στα 12 λεπτά ανά λίτρο προ ΦΠΑ, δηλαδή περίπου 15 λεπτά στην τελική τιμή.
Μαζί με την πρόσθετη παρέμβαση των διυλιστηρίων, η συνολική ελάφρυνση για τον καταναλωτή έχει ανακοινωθεί ότι θα φτάνει περίπου τα 20 λεπτά ανά λίτρο.
Το αυξημένο κρατικό σκέλος ισχύει από 1 έως 15 Οκτωβρίου.
Άρα για ένα γέμισμα 50 λίτρων, τα 15 λεπτά ανά λίτρο αντιστοιχούν αριθμητικά σε €7,50 μικρότερη επιβάρυνση σε σχέση με μια τιμή χωρίς αυτή την επιδότηση, εφόσον η παρέμβαση μετακυλιστεί πλήρως στην αντλία.
Στα 20 λεπτά συνολικής ελάφρυνσης, η διαφορά φτάνει τα €10 ανά 50 λίτρα.
Γιατί η κυβέρνηση επέλεξε πρώτα το diesel
Η επιλογή δεν είναι τυχαία.
Το diesel έχει διπλό οικονομικό αποτύπωμα.
Από τη μία επιβαρύνει άμεσα τους οδηγούς.
Από την άλλη, επηρεάζει το κόστος μεταφοράς προϊόντων και συνεπώς μπορεί να τροφοδοτήσει νέο γύρο ανατιμήσεων.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει συνδέσει την άνοδο των τιμών των πετρελαϊκών προϊόντων με τις πολεμικές επιχειρήσεις στη Μέση Ανατολή αλλά και με τις ζημιές σε διυλιστήρια, επισημαίνοντας ότι ειδικά το diesel έχει αυξηθεί περισσότερο ακόμη και από την ίδια την πρώτη ύλη.
Η κυβερνητική στρατηγική είναι επομένως να χρησιμοποιήσει προσωρινές παρεμβάσεις στην αντλία ώστε να περιορίσει τη μετάδοση του ενεργειακού σοκ στην υπόλοιπη οικονομία.
Η επόμενη μάχη: 15 Οκτωβρίου
Το επόμενο μεγάλο ορόσημο είναι ήδη γνωστό.
15 Οκτωβρίου.
Τότε ξεκινά η διάθεση του πετρελαίου θέρμανσης.
Η κυβέρνηση έχει θέσει ως προτεραιότητα να περιοριστεί η τιμή εκκίνησης κάτω από τα €1,75 ανά λίτρο, με συνδυασμό παρεμβάσεων και αυξημένης στήριξης.
Παράλληλα, έχει προαναγγελθεί σημαντική αύξηση του επιδόματος θέρμανσης, το οποίο καλύπτει περίπου 1,17 εκατ. πολίτες και δεν αφορά μόνο όσους χρησιμοποιούν πετρέλαιο αλλά και δικαιούχους που θερμαίνονται με φυσικό αέριο, ηλεκτρικό ρεύμα, καυσόξυλα και άλλα μέσα.
Το πρόβλημα δεν σταματά στην αντλία
Οι αριθμοί του Euronews αποκαλύπτουν όμως ένα μεγαλύτερο ευρωπαϊκό πρόβλημα.
Όσο χαμηλότερος είναι ο μισθός, τόσο μεγαλύτερο είναι το πραγματικό ενεργειακό σοκ.
Η Esther Lynch, γενική γραμματέας της European Trade Union Confederation, προειδοποιεί ότι όταν το ενοίκιο έχει ήδη απορροφήσει μεγάλο τμήμα ενός χαμηλού μισθού, η διάθεση άλλου 10% ή 15% μόνο για καύσιμα μπορεί να γίνει απαγορευτική.
Και ειδικά στις περιοχές όπου δεν υπάρχει επαρκής δημόσια συγκοινωνία, το αυτοκίνητο δεν αποτελεί πάντα επιλογή πολυτελείας.
Μπορεί να αποτελεί προϋπόθεση για να φτάσει κάποιος στη δουλειά του.
Από το Ορμούζ στο ελληνικό πρατήριο
Αυτή είναι τελικά η διαδρομή της ενεργειακής κρίσης του 2026.
Ξεκινά από έναν πόλεμο χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά.
Περνά από το Στενό του Ορμούζ, τις διεθνείς αγορές πετρελαίου και τα διυλιστήρια.
Φτάνει στις ευρωπαϊκές τιμές χονδρικής.
Και καταλήγει στην οθόνη μιας αντλίας καυσίμων στην Ελλάδα.
Η νέα ευρωπαϊκή σύγκριση το κάνει εξαιρετικά συγκεκριμένο:
βενζίνη 50 λίτρων = 10,2% του ελληνικού μικτού κατώτατου μισθού. Diesel 50 λίτρων = 10,4%.
Γι’ αυτό και η πολιτική μάχη των επόμενων εβδομάδων δεν θα κριθεί μόνο στην πορεία του Brent ή στις διεθνείς διαπραγματεύσεις.
Θα κριθεί στο κατά πόσο οι παρεμβάσεις μπορούν να εμποδίσουν το διεθνές ενεργειακό σοκ να μετατραπεί σε νέο κύμα πίεσης στο διαθέσιμο εισόδημα, στις μεταφορές και τελικά στις τιμές των προϊόντων.
Πηγή: pagenews.gr