Aramco: «Τρομακτικά χαμηλά» τα παγκόσμια αποθέματα πετρελαίου – Έως δύο χρόνια για να αναπληρωθούν

Ο διευθύνων σύμβουλος της Saudi Aramco, Αμίν Νάσερ, προειδοποιεί ότι το παγκόσμιο ενεργειακό «μαξιλάρι» έχει συρρικνωθεί επικίνδυνα μετά από επτά μήνες πολέμου ΗΠΑ–Ισραήλ με το Ιράν. Η κρίση έχει στερήσει σχεδόν 3 δισ. βαρέλια από την αγορά, πάνω από 1 δισ. βαρέλια έχουν ήδη αντληθεί από αποθέματα και, ακόμη κι αν αποκατασταθούν πλήρως οι ροές στα Στενά του Ορμούζ, η αναπλήρωση των αποθεμάτων μπορεί να χρειαστεί έως δύο χρόνια.

Η προειδοποίηση από τη Saudi Aramco είναι από τις πιο σοβαρές των τελευταίων μηνών.

Ο επικεφαλής της σαουδαραβικής πετρελαϊκής, Αμίν Νάσερ, δήλωσε στο Energy Intelligence Forum του Λονδίνου ότι τα παγκόσμια αποθέματα πετρελαίου έχουν γίνει «τρομακτικά χαμηλά», καθώς η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή έχει απορροφήσει ένα μεγάλο μέρος του διαθέσιμου ενεργειακού αποθέματος ασφαλείας. 

Σχεδόν 3 δισ. βαρέλια χάθηκαν από την προσφορά

Σύμφωνα με τον Νάσερ, ο επτάμηνος πόλεμος με επίκεντρο το Ιράν έχει μειώσει την προσφορά πετρελαίου από την περιοχή κατά σχεδόν 3 δισ. βαρέλια.

Το μέγεθος αυτό αντιστοιχεί περίπου στο μισό του αργού πετρελαίου και των διυλισμένων καυσίμων που υπό κανονικές συνθήκες θα είχαν περάσει από τα Στενά του Ορμούζ στη διάρκεια της ίδιας περιόδου. 

Πάνω από 1 δισ. βαρέλια έχουν ήδη βγει από τα αποθέματα

Για να καλυφθεί το κενό, έχουν χρησιμοποιηθεί περισσότερα από 1 δισ. βαρέλια από αποθέματα.

Οι κυβερνήσεις έχουν απελευθερώσει πάνω από 300 εκατ. βαρέλια από στρατηγικά αποθέματα, ενώ επιπλέον ποσότητες έχουν προέλθει από εμπορικά αποθέματα εταιρειών. 

Ο Νάσερ υποστήριξε ότι τα εταιρικά αποθέματα αποτελούν πλέον ουσιαστικά «το τελευταίο μεγάλο εργαλείο στο κουτί» για την αντιμετώπιση ενός νέου σοκ προσφοράς. 

Κάτω από 6 δισ. βαρέλια εμπορικών αποθεμάτων

Η εικόνα γίνεται ακόμη πιο ανησυχητική αν εξεταστεί το διαθέσιμο απόθεμα.

Ο επικεφαλής της Aramco εκτίμησε ότι απομένουν λιγότερα από 6 δισ. βαρέλια εμπορικών αποθεμάτων παγκοσμίως.

Ακόμη πιο σημαντικό: μεγάλο μέρος αυτής της ποσότητας δεν είναι πρακτικά διαθέσιμο για άμεση διοχέτευση στην αγορά. 

Λιγότερο από 10% θεωρείται άμεσα αξιοποιήσιμο

Σύμφωνα με την ίδια ανάλυση, λιγότερο από 10% των συνολικών παγκόσμιων αποθεμάτων θεωρείται σήμερα πρακτικά διαθέσιμο.

Αυτό σημαίνει ότι οι ονομαστικοί αριθμοί μπορεί να δημιουργούν ψευδή αίσθηση ασφάλειας.

Το πραγματικό απόθεμα που μπορεί να χρησιμοποιηθεί άμεσα σε μια κρίση είναι πολύ μικρότερο. 

Έως δύο χρόνια για πλήρη αποκατάσταση

Ακόμη και αν η σύγκρουση αποκλιμακωθεί και τα Στενά του Ορμούζ επιστρέψουν σε πλήρη λειτουργία, ο Νάσερ εκτιμά ότι θα χρειαστούν έως και δύο χρόνια για να ξαναχτιστούν τα αποθέματα στα προηγούμενα επίπεδα. 

Αυτό σημαίνει ότι ο ενεργειακός κίνδυνος δεν τελειώνει με την επαναφορά των ροών.

Η αγορά θα χρειαστεί μεγάλο διάστημα για να επανακτήσει πραγματικό απόθεμα ασφαλείας.

Οι ροές από τον Κόλπο ανακάμπτουν

Υπάρχει πάντως και ένα θετικό στοιχείο.

Οι εξαγωγές από τις χώρες του Κόλπου έχουν αυξηθεί ξανά.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Kpler που επικαλούνται οι Financial Times, οι αποστολές έφτασαν τα 15,5 εκατ. βαρέλια ημερησίως τον Σεπτέμβριο, το υψηλότερο επίπεδο από την έναρξη του πολέμου. 

Αυτό αντιστοιχεί σε πάνω από 80% των προπολεμικών ροών.

Αλλά το κόστος παραμένει τεράστιο

Η ανάκαμψη των ροών δεν σημαίνει επιστροφή στην κανονικότητα.

Οι μεταφορές γίνονται με πολύ υψηλότερο κόστος και υπό αυξημένο ασφαλιστικό και γεωπολιτικό κίνδυνο.

Παράλληλα, η αγορά φυσικού αργού και διυλισμένων προϊόντων παραμένει εξαιρετικά σφιχτή. 

Το Brent παραμένει γύρω από τα $100

Παρά την αύξηση των εξαγωγών από τον Κόλπο, το Brent έχει παραμείνει περίπου στα $100 το βαρέλι τον τελευταίο μήνα, καθώς η αγορά συνεχίζει να ενσωματώνει τον κίνδυνο νέων διαταραχών στον Περσικό Κόλπο και στην Ερυθρά Θάλασσα. 

Τα διυλισμένα καύσιμα πιέζονται ακόμη περισσότερο

Ο Νάσερ προειδοποίησε ότι η πίεση στα διυλισμένα προϊόντα είναι ακόμη μεγαλύτερη από ό,τι στο αργό.

Αυτό έχει σημασία για:

ντίζελ,

βενζίνη,

αεροπορικά καύσιμα,

και γενικότερα το κόστος μεταφορών.

Όπως είπε, όσο το Ορμούζ δεν ανοίγει πλήρως και δεν επιστρέφει η εμπιστοσύνη, η πίεση θα παραμένει και στις δύο πλευρές της αγοράς — τόσο στο αργό όσο και στα καύσιμα. 

Νέα απελευθέρωση στρατηγικών αποθεμάτων

Οι μεγάλες οικονομίες έχουν ήδη κινηθεί ξανά προς απελευθέρωση αποθεμάτων.

Οι χώρες του G7 συμφώνησαν να διαθέσουν έως 100 εκατ. βαρέλια επιπλέον αργού και ντίζελ για να περιορίσουν τις πιέσεις στις τιμές. 

Ωστόσο, ο επικεφαλής της Aramco τόνισε ότι τέτοιες κινήσεις αγοράζουν χρόνο, αλλά δεν λύνουν τη βασική ανισορροπία προσφοράς και ζήτησης.

«Το σύστημα ήδη πιέζεται»

Η κεντρική προειδοποίηση του Νάσερ ήταν σαφής:

«Το σύστημα ήδη πιέζεται».

Και με λίγες ακόμη διαθέσιμες εναλλακτικές, όπως είπε, το απόθεμα ανθεκτικότητας της αγοράς είναι πλέον «τρομακτικά λεπτό». 

Το Ορμούζ παραμένει το κρίσιμο σημείο

Το πραγματικό σημείο-κλειδί είναι τα Στενά του Ορμούζ.

Η αγορά μπορεί να απορροφήσει προσωρινές απώλειες μέσω:

αποθεμάτων,

εναλλακτικών αγωγών,

αυξημένων εξαγωγών από άλλα σημεία,

και αλλαγών στις θαλάσσιες διαδρομές.

Αλλά δεν μπορεί να αντικαταστήσει μόνιμα τον όγκο πετρελαίου που περνά από το Ορμούζ.

Η Aramco ψάχνει περισσότερες εναλλακτικές διαδρομές

Η σαουδαραβική εταιρεία εξετάζει ήδη τρόπους να μειώσει τον κίνδυνο.

Μεταξύ αυτών:

νέες εξαγωγικές οδοί,

περισσότερη χρήση του East-West Pipeline,

και δημιουργία πρόσθετων αποθηκευτικών δυνατοτήτων στο εξωτερικό. 

Ο στόχος είναι να περιοριστεί η εξάρτηση από μία μόνο θαλάσσια δίοδο.

Ο αγωγός Ανατολής–Δύσης αποδείχθηκε κρίσιμος

Η σημασία του σαουδαραβικού East-West Pipeline έχει αυξηθεί δραματικά.

Ο αγωγός επιτρέπει τη μεταφορά αργού από την ανατολική Σαουδική Αραβία προς την Ερυθρά Θάλασσα, παρακάμπτοντας το Ορμούζ.

Η λειτουργία του έχει αποκατασταθεί περίπου στο 80% της δυναμικότητάς του, σύμφωνα με δημοσιευμένες πληροφορίες. 

«Θα μπορούσαμε να είχαμε δει $200»

Ο Νάσερ προχώρησε και σε ακόμη πιο δραματική εκτίμηση.

Υποστήριξε ότι χωρίς τον αγωγό Ανατολής–Δύσης, η τιμή του πετρελαίου θα μπορούσε να είχε φτάσει ακόμη και τα $200 το βαρέλι. 

Η δήλωση δείχνει πόσο κρίσιμο θεωρεί η Aramco το συγκεκριμένο έργο ως εναλλακτική έξοδο για το σαουδαραβικό πετρέλαιο.

Δυνατότητα 12 εκατ. βαρελιών ημερησίως

Η Aramco διαθέτει μέγιστη βιώσιμη παραγωγική ικανότητα περίπου 12 εκατ. βαρελιών ημερησίως, την οποία, σύμφωνα με τον Νάσερ, μπορεί να ενεργοποιήσει μέσα σε λίγες ημέρες. 

Όμως ακόμη και η αύξηση παραγωγής δεν λύνει το πρόβλημα αν οι θαλάσσιες οδοί παραμένουν επισφαλείς.

Οι επιθέσεις στα πλοία αλλάζουν και το ενεργειακό ρίσκο

Η Aramco εξέφρασε επίσης ανησυχία για τη χρήση δορυφορικών εικόνων και δεδομένων ναυσιπλοΐας από επιτιθέμενους.

Ο Νάσερ υποστήριξε ότι εργαλεία διαφάνειας, όπως τα ανοιχτά δορυφορικά δεδομένα και τα αρχεία κίνησης πλοίων, χρησιμοποιούνται πλέον όλο και περισσότερο για στοχοποίηση ενεργειακών υποδομών και δεξαμενόπλοιων. 

Η μεγάλη εικόνα

Η παγκόσμια αγορά πετρελαίου έχει καταφέρει μέχρι στιγμής να αποφύγει μια πλήρη κατάρρευση της προσφοράς.

Αλλά το τίμημα είναι ότι έχει καταναλώσει μεγάλο μέρος του αποθέματος ασφαλείας της.

Σχεδόν 3 δισ. βαρέλια προσφοράς χάθηκαν.

Πάνω από 1 δισ. βαρέλια βγήκαν από αποθέματα.

Τα εμπορικά αποθέματα έχουν πέσει κάτω από 6 δισ. βαρέλια.

Και η πλήρης αποκατάσταση μπορεί να χρειαστεί έως δύο χρόνια. 

Αυτό σημαίνει ότι το επόμενο ενεργειακό σοκ θα βρει την παγκόσμια αγορά με πολύ μικρότερο περιθώριο άμυνας.

Και αυτό είναι ίσως το πιο ανησυχητικό μήνυμα της Aramco:

το πρόβλημα δεν είναι μόνο πόσο πετρέλαιο παράγεται σήμερα — αλλά πόσο λίγο απόθεμα ασφαλείας έχει απομείνει για την επόμενη κρίση.

Πηγή: Pagenews.gr