Μπάρακ στο μικροσκόπιο: Επιχειρηματικοί δεσμοί πίσω από τον αγωγό των 15 δισ. που παρακάμπτει το Ορμούζ

Έρευνα του Reuters εγείρει ερωτήματα δεοντολογίας για την προώθηση εταιρείας επιχειρηματικού συνεργάτη του Αμερικανού πρέσβη – Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ απορρίπτει οικονομική εμπλοκή του στο έργο.

Στο επίκεντρο έρευνας για πιθανή παραβίαση των αμερικανικών κανόνων δεοντολογίας βρίσκεται ο Τομ Μπάρακ, πρέσβης των ΗΠΑ στην Τουρκία και ειδικός απεσταλμένος για το Ιράκ και τη Συρία, εξαιτίας των επιχειρηματικών δεσμών του με εταιρεία που συμμετέχει στο σχέδιο αποκατάστασης του πετρελαιαγωγού Κιρκούκ–Μπανιάς.

Ο αγωγός, με εκτιμώμενο κόστος 15 δισ. δολαρίων, προορίζεται να συνδέσει το ιρακινό πετρέλαιο με τις μεσογειακές ακτές της Συρίας, προσφέροντας διαδρομή που παρακάμπτει τα Στενά του Ορμούζ.

Σύμφωνα με το Reuters, που επικαλείται τρεις πηγές, ο Μπάρακ υποστήριξε τη συμμετοχή της TI Capital, εταιρείας υπό τη διεύθυνση του μακροχρόνιου επιχειρηματικού συνεργάτη του, Ζιάντ Γκάντουρ.

Το πρακτορείο διευκρινίζει ότι δεν εντόπισε στοιχεία πως ο Μπάρακ αναμένεται να αποκομίσει κέρδη από τον αγωγό ή άλλα σχετικά έργα. Τα ερωτήματα αφορούν την αμεροληψία του και τη χρήση της δημόσιας θέσης του για την προώθηση εταιρείας με την οποία συνδέεται επιχειρηματικά.

@POTUS’s new paradigm of Middle East nation states connectivity alliances paired with Iraq’s young, bold, and visionary PM @alZaidi, is charting a transformative corridor across Mesopotamia, the Levant, Türkiye, and the Gulf—rendering the Strait of Hormuz far less consequential very soon.

U.S. powerhouse companies, with ~$1T in market cap firepower, are leading the diplomacy and investment as the on-ramp to clarity and opportunity from what once looked like chaos.

A new paradigm is afoot.

— Ambassador Tom Barrack (@USAMBTurkiye) July 17, 2026

Η κοινοπραξία και οι παρεμβάσεις που περιγράφει το Reuters

Τον Ιούλιο, το Ιράκ και η Συρία υπέγραψαν μνημόνια κατανόησης με κοινοπραξία στην οποία συμμετέχουν η TI Capital, η Chevron και η UCC Holding του Κατάρ, για τεχνικές και οικονομικές μελέτες ενόψει της αποκατάστασης του αγωγού.

Δύο πηγές με άμεση γνώση των συζητήσεων ανέφεραν στο Reuters ότι ο Μπάρακ πίεσε για την ένταξη της εταιρείας του Γκάντουρ στο έργο κατά τις επαφές του με Σύρους και Ιρακινούς αξιωματούχους.

Το δημοσίευμα παραπέμπει επίσης σε κοινή δήλωση του Μπάρακ και του Ιρακινού πρωθυπουργού Αλί αλ-Ζαΐντι, στις 16 Ιουνίου, η οποία χαιρέτιζε την προώθηση μνημονίου με την TI Capital για τον αγωγό. Στη συγκεκριμένη αναφορά δεν κατονομάζονταν η Chevron και η UCC.

Κατά τρίτη πηγή του πρακτορείου, η πρόταση συμμετοχής της TI Capital είχε τεθεί από τον Μπάρακ τον Μάιο, στο περιθώριο της παγκόσμιας διάσκεψης του Milken Institute στο Λος Άντζελες.

Το οικονομικό συμφέρον σε διαφορετική επιχείρηση

Η σχέση του Μπάρακ με την TI Capital προκύπτει και από δημόσια οικονομικά αρχεία.

Στη δήλωση περιουσιακών στοιχείων που υπέβαλε τον Μάρτιο του 2025, πριν αναλάβει τα διπλωματικά του καθήκοντα, είχε γνωστοποιήσει συμμετοχή στην ACD-TI Oakley Investment LLC, επιχείρηση ανάπτυξης οικιστικού έργου κοντά στο Σαν Φρανσίσκο.

Η εταιρεία διαχειρίζεται από την TI Capital, με τον Γκάντουρ στη διοίκησή της. Σύμφωνα με τη δήλωση που εξέτασε το Reuters, ο Μπάρακ δικαιούται 20% των κερδών όταν επιτευχθεί συγκεκριμένο ελάχιστο όριο.

Το δικαίωμα αυτό αφορά την επιχείρηση ακινήτων, όχι τον πετρελαιαγωγό. Η διάκριση είναι ουσιώδης για την αξιολόγηση των ισχυρισμών του δημοσιεύματος.

Τι λένε οι ειδικοί για τη σύγκρουση συμφερόντων

Δύο δικηγόροι που μίλησαν στο Reuters εξήγησαν ότι οι επιχειρηματικοί δεσμοί δεν αρκούν για να στοιχειοθετηθεί ποινική σύγκρουση συμφερόντων, εφόσον δεν υπάρχει προσδοκία άμεσου οικονομικού οφέλους από τον ίδιο τον αγωγό.

Ωστόσο, ο Ρίτσαρντ Πέιντερ, πρώην επικεφαλής νομικός σύμβουλος δεοντολογίας του Λευκού Οίκου, χαρακτήρισε την περιγραφόμενη υποστήριξη «σοβαρό πρόβλημα» ως προς τον κανόνα αμεροληψίας.

Ο συγκεκριμένος κανόνας, όπως εξηγείται στο δημοσίευμα, μπορεί να αφορά τη συμμετοχή αξιωματούχου σε υπόθεση στην οποία εμπλέκεται επιχειρηματικός συνεργάτης του, ακόμη και χωρίς προσωπικό κέρδος.

«Το ηθικό ζήτημα είναι η εμφάνιση σύγκρουσης συμφερόντων», δήλωσε η Αν Σκιτ, από το Κέντρο Εφαρμοσμένης Ηθικής Markkula του Πανεπιστημίου της Σάντα Κλάρα.

Ερωτηθείς για τη στάση που θα έπρεπε να ακολουθήσει ο Μπάρακ, ο Πέιντερ απάντησε:

«Να μην έχει καμία σχέση με αυτόν τον αγωγό. Να αποσυρθεί εντελώς. Να δηλώσει ότι δεν πρόκειται για θέμα στο οποίο συμμετέχει».

Ο Ντον Φοξ, πρώην γενικός νομικός σύμβουλος του αμερικανικού Γραφείου Κυβερνητικής Ηθικής, υποστήριξε ότι η προώθηση της εταιρείας θα μπορούσε επιπλέον να παραβιάζει τον κανόνα που απαγορεύει τη χρήση δημόσιου αξιώματος για την υποστήριξη επιχειρήσεων ή το ιδιωτικό όφελος συνδεδεμένων προσώπων.

Οι τοποθετήσεις αυτές αποτελούν αξιολογήσεις ειδικών επί των στοιχείων της έρευνας.

Η απάντηση του Στέιτ Ντιπάρτμεντ

Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ απέρριψε την οικονομική εμπλοκή του πρέσβη στο ενεργειακό έργο.

«Ο πρέσβης Μπάρακ δεν έχει καμία σχέση, ρόλο ή οικονομικό συμφέρον στο έργο του αγωγού Κιρκούκ–Μπανιάς», δήλωσε εκπρόσωπός του στο Reuters.

Αναγνώρισε τη σχέση του με την επιχείρηση ακινήτων που συνδέεται με την TI Capital, υποστηρίζοντας ότι οι δημόσιες αναφορές του στον αγωγό αντανακλούν τη διαχρονική αμερικανική πολιτική για την ενεργειακή διασύνδεση της περιοχής. Πρόσθεσε ότι ο Μπάρακ έχει πιστοποιηθεί ως συμμορφούμενος με τους κανόνες δεοντολογίας.

Το γραφείο του Μπάρακ και η Chevron αρνήθηκαν να σχολιάσουν. Η TI Capital, ο Γκάντουρ και η UCC δεν απάντησαν στα αιτήματα του πρακτορείου.

Η γεωπολιτική αξία της παράκαμψης του Ορμούζ

Ο ιστορικός αγωγός Κιρκούκ–Μπανιάς μετέφερε για δεκαετίες ιρακινό αργό πετρέλαιο στη Μεσόγειο, αλλά παραμένει εκτός λειτουργίας από το 2003.

Το σχέδιο επαναλειτουργίας του αποκτά νέα σημασία λόγω των περιορισμών στη διέλευση από το Ορμούζ και της αναζήτησης εναλλακτικών διαδρομών εξαγωγής πετρελαίου.

Μια λειτουργική σύνδεση με τις συριακές ακτές θα διεύρυνε τις επιλογές του Ιράκ και θα αναβάθμιζε τον ρόλο της Συρίας ως χώρας ενεργειακής διέλευσης. Θα δημιουργούσε επίσης πεδίο οικονομικής συνεργασίας με αμερικανικές και περιφερειακές εταιρείες.

Η υλοποίηση, πάντως, παραμένει μακροχρόνιο εγχείρημα: σύμφωνα με πηγές που είχαν μιλήσει στο Reuters τον Αύγουστο, απαιτούνται τουλάχιστον τέσσερα χρόνια κατασκευής, με κόστος περίπου 15 δισ. δολαρίων. Τα μνημόνια για τις μελέτες αποτελούν προπαρασκευαστικό στάδιο.

Στο επίκεντρο της έρευνας βρίσκεται έτσι η συνύπαρξη μιας σημαντικής αμερικανικής ενεργειακής επιδίωξης με ιδιωτικές επιχειρηματικές σχέσεις. Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ υπερασπίζεται τη συμμόρφωση του Μπάρακ, ενώ οι ειδικοί που επικαλείται το Reuters θέτουν ζήτημα αμεροληψίας στις παρεμβάσεις που περιγράφουν οι πηγές του.

Πηγή: pagenews.gr