Ζελένσκι προς Τραμπ και Πούτιν: Ενεργειακή εκεχειρία με όρους — Το Κίεβο κρατά τα διυλιστήρια στο στόχαστρο

Ο Ουκρανός πρόεδρος δηλώνει έτοιμος να σταματήσει τα πλήγματα σε ρωσικά διυλιστήρια, εφόσον η Μόσχα πάψει να χτυπά τις ενεργειακές υποδομές της χώρας του. Η πρόταση αμοιβαιότητας μεταφέρει τη σύγκρουση για το ρωσικό ντίζελ στο τραπέζι της διπλωματίας.

Την προοπτική μιας αμοιβαίας παύσης των ενεργειακών επιθέσεων επαναφέρει ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι, απαντώντας στις πιέσεις της Ουάσιγκτον για τερματισμό των ουκρανικών πληγμάτων κατά ρωσικών διυλιστηρίων.

Στην τοποθέτησή του την Κυριακή 11 Οκτωβρίου, ο Ουκρανός πρόεδρος κατέστησε σαφές ότι το Κίεβο είναι διατεθειμένο να περιορίσει τις επιχειρήσεις του μόνο εφόσον υπάρξει αντίστοιχη δέσμευση της Ρωσίας και πραγματικές εγγυήσεις εφαρμογής.

Η δήλωση αποτελεί πρόταση υπό προϋποθέσεις και όχι ανακοίνωση ότι οι επιθέσεις έχουν ήδη σταματήσει. Αυτή η διάκριση καθορίζει και το πολιτικό μήνυμα: η Ουκρανία προσφέρει αποκλιμάκωση, διατηρώντας παράλληλα ένα από τα σημαντικότερα μέσα πίεσης που διαθέτει απέναντι στη Μόσχα.

Η προϋπόθεση του Κιέβου

Ο Ζελένσκι συνδέει ευθέως την προστασία των ρωσικών διυλιστηρίων με την προστασία του ουκρανικού δικτύου ηλεκτροδότησης και των υπόλοιπων ενεργειακών εγκαταστάσεων.

Η βασική θέση του είναι ότι οποιοδήποτε βήμα αποκλιμάκωσης πρέπει να αφορά και τις δύο πλευρές. Ζητά, μάλιστα, «πραγματικές εγγυήσεις», ώστε μια συμφωνία να μεταφραστεί σε ουσιαστική προστασία των υποδομών.

Η αναφορά αποκτά ιδιαίτερο βάρος ενόψει του χειμώνα. Για την Ουκρανία, η λειτουργία του ηλεκτρικού συστήματος επηρεάζει ταυτόχρονα τη θέρμανση, την ύδρευση, τις μεταφορές, τα νοσοκομεία και την παραγωγή.

Επομένως, η ενεργειακή εκεχειρία που προτείνει το Κίεβο θα είχε άμεση ανθρωπιστική και οικονομική σημασία. Θα περιόριζε επίσης την πίεση για συνεχείς επισκευές σε εγκαταστάσεις που παραμένουν εκτεθειμένες σε νέους βομβαρδισμούς.

Η πίεση Τραμπ και η συμφωνία για το ντίζελ

Η νέα τοποθέτηση έρχεται μετά τη συμφωνία που ανακοίνωσε ο Ντόναλντ Τραμπ με τον Βλαντίμιρ Πούτιν για την ενίσχυση της διάθεσης ρωσικού ντίζελ στις διεθνείς αγορές.

Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει συνδέσει τα ουκρανικά πλήγματα στα διυλιστήρια με την πίεση στις τιμές των καυσίμων. Το Σάββατο επανέλαβε την απαίτησή του να σταματήσουν οι επιθέσεις και προχώρησε σε προσωπική επίθεση στον Ζελένσκι, υποστηρίζοντας ότι η Ουκρανία χρειάζεται διαφορετική ηγεσία.

Η Ουάσιγκτον και το Κίεβο προσεγγίζουν το ίδιο ζήτημα με διαφορετικές προτεραιότητες.

Για την αμερικανική κυβέρνηση, περισσότερη διαθέσιμη ποσότητα ντίζελ μπορεί να περιορίσει την επιβάρυνση καταναλωτών και επιχειρήσεων. Για την ουκρανική πλευρά, η δυνατότητα της Ρωσίας να παράγει και να εξάγει καύσιμα συνδέεται με τη διατήρηση της πολεμικής της οικονομίας.

Η πρόταση Ζελένσκι επιχειρεί να μετατρέψει την αμερικανική απαίτηση για μονομερή αυτοσυγκράτηση σε διαπραγμάτευση αμοιβαίων δεσμεύσεων.

Γιατί τα διυλιστήρια είναι διαπραγματευτικό όπλο

Η εκστρατεία κατά των ρωσικών ενεργειακών εγκαταστάσεων έχει ευρύτερη στρατηγική στόχευση από την καταστροφή μεμονωμένων μονάδων.

Οι ζημιές στη διύλιση μπορούν να περιορίσουν τη διαθεσιμότητα καυσίμων, να αυξήσουν τις ανάγκες επισκευής και να επιβαρύνουν τις μεταφορές και τον εφοδιασμό. Σχετική έρευνα της Washington Post περιγράφει τη συγκέντρωση ουκρανικών επιθέσεων σε κρίσιμα τμήματα των εγκαταστάσεων, των οποίων η αντικατάσταση είναι δύσκολη.

Αυτό εξηγεί γιατί το Κίεβο αντιμετωπίζει την παύση των πληγμάτων ως ουσιαστική παραχώρηση. Η εγκατάλειψη ενός αποτελεσματικού μέσου πίεσης, χωρίς αντίστοιχη προστασία των δικών του υποδομών, θα δημιουργούσε ένα άνισο αποτέλεσμα.

Η γεωπολιτική ανάγνωση της πρότασης είναι συνεπώς σαφής: η ενεργειακή ανακούφιση της Ρωσίας πρέπει, κατά την ουκρανική θέση, να συνοδεύεται από ενεργειακή ασφάλεια για την Ουκρανία.

Οι εγγυήσεις θα κρίνουν τη συμφωνία

Το δυσκολότερο μέρος μιας ενδεχόμενης συνεννόησης βρίσκεται στην εφαρμογή της.

Θα πρέπει να καθοριστεί ποιες εγκαταστάσεις καλύπτονται, πότε αρχίζει η παύση των επιθέσεων και πώς διαπιστώνεται μια παραβίαση. Εξίσου σημαντικό είναι ποιος θα παρακολουθεί την τήρηση των δεσμεύσεων και ποια αντίδραση θα ακολουθεί σε περίπτωση νέου πλήγματος.

Αυτά είναι τα πρακτικά ερωτήματα που προκύπτουν από την απαίτηση για εγγυήσεις. Δεν αποτελούν όρους κάποιας ήδη συμφωνημένης εκεχειρίας.

Μια πολιτική δήλωση θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο. Η αξιοπιστία της, όμως, θα εξαρτηθεί από το αν τα ενεργειακά συστήματα παραμείνουν πράγματι εκτός στόχων.

Η Ευρώπη και το στοίχημα του χειμώνα

Ο Ζελένσκι ανακοίνωσε ότι συνεχίζει τις επαφές με Ευρωπαίους ηγέτες, ενώ βρίσκονται σε εξέλιξη συζητήσεις για πρόσθετη αντιαεροπορική υποστήριξη.

Η ευρωπαϊκή διάσταση αφορά τόσο την προστασία της Ουκρανίας όσο και τη σταθερότητα της ενεργειακής αγοράς. Η μείωση του κόστους των καυσίμων και η διατήρηση της πίεσης στη Ρωσία συνυπάρχουν πλέον ως δύσκολες πολιτικές προτεραιότητες.

Η ουκρανική πρόταση ανοίγει ένα συγκεκριμένο πεδίο διαπραγμάτευσης: λιγότερα πλήγματα σε υποδομές και στις δύο πλευρές, με ελέγξιμες δεσμεύσεις.

Μέχρι να υπάρξει τέτοια συμφωνία, η δήλωση προθυμίας του Κιέβου αφήνει τις επιχειρησιακές αποφάσεις υπό τον όρο της ρωσικής ανταπόκρισης. Το επόμενο κρίσιμο βήμα είναι αν η Μόσχα θα δεχθεί την ίδια δέσμευση που η Ουάσιγκτον ζητά από την Ουκρανία.

Πηγή: pagenews.gr