Μπαλτζώης «χτυπά καμπανάκι» για Λιβύη: «Στρατηγική τύφλωση – Χάνουμε το γεωπολιτικό μας αποτύπωμα!»
ΧΡΟΝΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ 12 '
Πηγή Φωτογραφίας: screenshot//Μπαλτζώης «χτυπά καμπανάκι» για Λιβύη: «Στρατηγική τύφλωση – Χάνουμε το γεωπολιτικό μας αποτύπωμα!»
«Έχω την εντύπωση ότι πάσχουμε από στρατηγική τύφλωση, με αποτέλεσμα το γεωπολιτικό μας αποτύπωμα στην περιοχή να μειώνεται συνεχώς».
Με αυτή τη χαρακτηριστική προειδοποίηση, ο αντιστράτηγος ε.α. και στρατιωτικός αναλυτής Ιωάννης Μπαλτζώης περιέγραψε τις ανησυχίες του για τις εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο, ασκώντας κριτική στην ελληνική διπλωματική στρατηγική μετά τις εξελίξεις γύρω από το Τουρκολιβυκό μνημόνιο.
Σε τηλεοπτική του παρέμβαση, ο Μπαλτζώης συνέδεσε την ενίσχυση του Πολεμικού Ναυτικού με τις ευρύτερες γεωπολιτικές ανακατατάξεις, υποστηρίζοντας ότι η στρατιωτική αναβάθμιση της Ελλάδας πρέπει να συνοδεύεται από αποτελεσματική διπλωματική πρόβλεψη.
Παράλληλα, έθεσε ερωτήματα για το εάν η Αθήνα είχε αξιολογήσει σωστά τις κινήσεις των διαφορετικών πολιτικών κέντρων της Λιβύης, ενώ πρότεινε την εξέταση νομικών πρωτοβουλιών από κοινού με την Αίγυπτο.
Το βασικό μήνυμά του ήταν ότι η Ελλάδα δεν πρέπει να αρκεστεί στη διαπίστωση πως το Τουρκολιβυκό μνημόνιο στερείται νομικής ισχύος έναντι τρίτων κρατών, αλλά να αξιολογήσει και τις πρακτικές συνέπειες των κινήσεων της Άγκυρας.
«Η Ελλάδα αποκτά ποιοτική υπεροχή» – Η αναφορά στις νέες φρεγάτες
Η συζήτηση ξεκίνησε με εικόνες από την παρουσίαση ελληνικής φρεγάτας και τη μεγάλη συμμετοχή του κόσμου.
Ο Ιωάννης Μπαλτζώης στάθηκε ιδιαίτερα στον συμβολισμό της ενίσχυσης του Πολεμικού Ναυτικού, κάνοντας μια ιστορική αναδρομή στην εποχή των Βαλκανικών Πολέμων.
Η εικόνα τού θύμισε την υποδοχή ιστορικών πολεμικών πλοίων που συνδέθηκαν με σημαντικές στιγμές της ελληνικής ναυτικής ιστορίας.
«Εγώ εντυπωσιάζομαι πραγματικά από την αγάπη του κόσμου και τη συμμετοχή του σε αυτή την επίσκεψη, για να τη δουν», ανέφερε.
Στη συνέχεια έδωσε έμφαση στη σημασία των νέων φρεγατών για την επιχειρησιακή αναβάθμιση του ελληνικού στόλου.
«Όταν έρθουν και οι άλλες τρεις φρεγάτες, η Ελλάδα αποκτάει μία δυνατότητα η οποία είναι πέραν της αριθμητικής υπεροχής των Τούρκων: ποιοτική υπεροχή».
Ο αντιστράτηγος ε.α. συνέδεσε την τεχνολογική αναβάθμιση με τη ναυτική παράδοση της χώρας, υπογραμμίζοντας τη σημασία της εμπειρίας και της εκπαίδευσης των στελεχών του Πολεμικού Ναυτικού.
Η εκτίμησή του για την ποιοτική υπεροχή αποτελεί στρατιωτική αξιολόγηση και όχι αποδεδειγμένη συνολική σύγκριση των δύο στόλων.
Ωστόσο, η αναφορά του αναδεικνύει τη σημασία που αποδίδεται στις νέες μονάδες επιφανείας για την ελληνική αποτρεπτική ικανότητα.
Το παράδοξο: Ισχυρότερο Πολεμικό Ναυτικό, αλλά νέες γεωπολιτικές προκλήσεις
Η συζήτηση μεταφέρθηκε στη συνέχεια από τη στρατιωτική ισχύ στην εξωτερική πολιτική.
Το ερώτημα που τέθηκε ήταν πώς συμβιβάζεται η ενίσχυση των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων με τη συνεχιζόμενη ένταση στην Ανατολική Μεσόγειο.
Ο Μπαλτζώης διαχώρισε τις επιχειρησιακές δυνατότητες του Πολεμικού Ναυτικού από την αποτελεσματικότητα των διπλωματικών χειρισμών.
Η απόκτηση σύγχρονων πολεμικών πλοίων ενισχύει την άμυνα και την αποτροπή.
Δεν εξασφαλίζει όμως αυτομάτως ότι η Ελλάδα θα μπορεί να επηρεάζει όλες τις πολιτικές εξελίξεις στη Λιβύη, στην Αίγυπτο ή στις σχέσεις των χωρών αυτών με την Τουρκία.
Σύμφωνα με τη συλλογιστική του, η εξωτερική πολιτική πρέπει να συνδυάζει στρατιωτική ισχύ, διπλωματική παρουσία, πληροφόρηση και έγκαιρη εκτίμηση των προθέσεων άλλων κρατών.
«Πάσχουμε από στρατηγική τύφλωση» – Η αυστηρή κριτική στην Αθήνα
Στο πιο αιχμηρό σημείο της συνέντευξης, ο Ιωάννης Μπαλτζώης αμφισβήτησε την ικανότητα της ελληνικής διπλωματίας να προβλέψει τις πρόσφατες εξελίξεις.
«Εγώ έχω την εντύπωση ότι πάσχουμε από στρατηγική τύφλωση, με αποτέλεσμα το γεωπολιτικό μας αποτύπωμα στην περιοχή να μειώνεται συνεχώς».
Και συνέχισε:
«Δεν μπορώ να διανοηθώ ότι δεν ξέραμε και ότι δεν προβλέψαμε τις εξελίξεις. Ήταν τόσο φανερές».
Η τοποθέτηση αυτή συνιστά ευθεία κριτική στην κυβερνητική διαχείριση των εξελίξεων στη Λιβύη.
Ο στρατιωτικός αναλυτής υποστήριξε ότι οι κινήσεις που οδήγησαν στη νέα πολιτική δυναμική γύρω από το Τουρκολιβυκό μνημόνιο δεν θα έπρεπε να έχουν αιφνιδιάσει την Αθήνα.
Η εκτίμησή του εστιάζει περισσότερο στην πρόβλεψη και λιγότερο στη νομική επιχειρηματολογία.
Για τον ίδιο, η αποτελεσματικότητα της εξωτερικής πολιτικής δεν κρίνεται μόνο από το εάν μια χώρα διαθέτει ισχυρά νομικά επιχειρήματα, αλλά και από το εάν μπορεί να αποτρέψει ανεπιθύμητες πολιτικές εξελίξεις.
Η καταγγελία για τις προειδοποιήσεις Αιγύπτου, Ισραήλ και Εμιράτων
Ο Μπαλτζώης προχώρησε σε μια ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα αναφορά, υποστηρίζοντας ότι κράτη της περιοχής είχαν προειδοποιήσει τις δυνάμεις της Ανατολικής Λιβύης για το Τουρκολιβυκό μνημόνιο.
«Εγώ διαπίστωσα ότι η Αίγυπτος, το Ισραήλ και τα Εμιράτα προειδοποίησαν την κυβέρνηση Χαφτάρ», ανέφερε.
Ο ίδιος διευκρίνισε ότι η Λιβύη παραμένει πολιτικά διαιρεμένη και ότι οι αρχές της Ανατολικής Λιβύης δεν διαθέτουν την ίδια διεθνή αναγνώριση με την κυβέρνηση της Τρίπολης.
Στη συνέχεια υποστήριξε:
«Προειδοποίησαν να μην προβούν στην αναγνώριση, στην επικύρωση του Τουρκολιβυκού μνημονίου».
Και πρόσθεσε:
«Μάλιστα, το Ισραήλ ήταν πολύ πιο αυστηρό».
Οι συγκεκριμένες αναφορές αποτελούν ισχυρισμούς του στρατιωτικού αναλυτή. Το ακριβές περιεχόμενο, ο χρόνος και οι αποδέκτες των υποτιθέμενων προειδοποιήσεων χρειάζονται ανεξάρτητη επιβεβαίωση.
Η σημασία τους, εφόσον τεκμηριωθούν, θα βρίσκεται στο εάν η Αθήνα είχε επαρκή ενημέρωση για τις προθέσεις της Ανατολικής Λιβύης και πώς αξιοποίησε αυτές τις πληροφορίες.
«Δεν μπορεί να το ήξεραν οι άλλοι και εμείς να μην ασχολούμαστε»
Ο Ιωάννης Μπαλτζώης συνέχισε την κριτική του θέτοντας το ζήτημα της διπλωματικής πληροφόρησης.
«Δεν μπορεί να το ξέρανε και να μας το είπανε εμάς, αν εμείς υποτίθεται δεν ασχολούμαστε. Τι συμβαίνει εδώ;»
Σύμφωνα με τον ίδιο, η ελληνική εξωτερική πολιτική ενδέχεται να βασίστηκε σε εκτιμήσεις που δεν επιβεβαιώθηκαν.
«Συμβαίνει ότι η πολιτική που εφαρμόζουμε, νομίσαμε, δηλαδή λάθος εκτίμηση, και δεν ακούσαμε και τους συμμάχους, ότι δεν θα γίνει αυτό το πράγμα».
Και κατέληξε:
«Και έγινε».
Η αναφορά του δεν αποδεικνύει από μόνη της ότι υπήρξαν συγκεκριμένες προειδοποιήσεις προς την ελληνική κυβέρνηση οι οποίες αγνοήθηκαν.
Αναδεικνύει, ωστόσο, ένα κρίσιμο ερώτημα για την εξωτερική πολιτική: κατά πόσο οι διπλωματικές υπηρεσίες διαθέτουν αξιόπιστη εικόνα των μεταβαλλόμενων ισορροπιών και εάν οι πολιτικές αποφάσεις ανταποκρίνονται σε αυτήν.
«Πρέπει να κάνουμε damage control» – Η πρόταση για την επόμενη ημέρα
Αφού περιέγραψε τις ανησυχίες του, ο Μπαλτζώης πέρασε στην ανάγκη συγκεκριμένης αντίδρασης.
«Από εδώ και πέρα πρέπει να κάνουμε ένα damage control», τόνισε.
Με τον αγγλικό όρο περιέγραψε την ανάγκη περιορισμού των αρνητικών συνεπειών και αναζήτησης νέων διπλωματικών και νομικών επιλογών.
Η τοποθέτησή του διαφοροποιείται από την προσέγγιση που δίνει αποκλειστική έμφαση στη νομική ακυρότητα του Τουρκολιβυκού μνημονίου.
Κατά τον ίδιο, το ότι μια ενέργεια αμφισβητείται νομικά δεν σημαίνει πως δεν μπορεί να δημιουργήσει πραγματικές δυσκολίες στην πράξη.
«Και η εισβολή στην Κύπρο δεν παράγει νόμιμα αποτελέσματα – Παράγει de facto»
Ο Ιωάννης Μπαλτζώης χρησιμοποίησε ένα ιστορικό παράδειγμα για να εξηγήσει τη διάκριση μεταξύ νομικής ισχύος και πραγματικών συνεπειών.
«Όχι αυτά που ακούμε και λένε “δεν παράγει αποτελέσματα” και λοιπά και άλλες ιστορίες», ανέφερε.
Στη συνέχεια πρόσθεσε:
«Και η εισβολή των Τούρκων στην Κύπρο δεν παράγει νόμιμα αποτελέσματα. Παράγει de facto αποτελέσματα».
Η αναφορά του στην τουρκική εισβολή του 1974 δεν αποτελεί νομική εξομοίωση δύο διαφορετικών καταστάσεων.
Χρησιμοποιείται ως πολιτικό και ιστορικό επιχείρημα για να υποστηρίξει ότι η απουσία νόμιμου τίτλου δεν αποτρέπει πάντοτε τη δημιουργία πραγματικών δεδομένων.
Το βασικό σημείο της συλλογιστικής του είναι ότι η Ελλάδα πρέπει να συνδυάζει την υπεράσπιση των νομικών της θέσεων με συγκεκριμένες διπλωματικές πρωτοβουλίες.
Η ελληνική θέση παραμένει ότι το Τουρκολιβυκό μνημόνιο δεν μπορεί να θίξει τα δικαιώματα τρίτων κρατών.
Ο Μπαλτζώης ζητά να εξεταστεί πώς αυτή η θέση μπορεί να υποστηριχθεί αποτελεσματικότερα στην πράξη.
«Μαζί με την Αίγυπτο να προσφύγουμε στα διεθνή δικαστήρια»
Η πιο συγκεκριμένη πρόταση του Ιωάννη Μπαλτζώη αφορά τη διερεύνηση δικαστικής οδού.
Ερωτηθείς εάν υπάρχει δυνατότητα αντίδρασης, απάντησε:
«Ναι, υπάρχει».
Και εξήγησε:
«Μαζί με την Αίγυπτο, που προσβάλλεται και αυτή από αυτή τη συμφωνία, θα πρέπει να προσφύγουμε στα ειδικά δικαστήρια, πρώτα του Αμβούργου, που είναι κατά το Δίκαιο της Θάλασσας».
Η αναφορά του αφορά το Διεθνές Δικαστήριο για το Δίκαιο της Θάλασσας (ITLOS), που εδρεύει στο Αμβούργο.
Πρόκειται για διεθνές δικαιοδοτικό όργανο που έχει συσταθεί βάσει της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας.
Η πρόταση Μπαλτζώη είναι πολιτικά και νομικά ενδιαφέρουσα, αλλά η δυνατότητα προσφυγής δεν είναι αυτόματη.
Η δικαιοδοσία του Δικαστηρίου εξαρτάται από τις εφαρμοστέες διεθνείς συμφωνίες, τις σχετικές δηλώσεις των κρατών και τη φύση της διαφοράς.
Επομένως, μια κοινή πρωτοβουλία Ελλάδας και Αιγύπτου θα απαιτούσε προηγούμενη νομική αξιολόγηση.
«Η Τουρκία δεν θα πάει στη Χάγη» – Το πρόβλημα της δικαιοδοσίας
Ο Μπαλτζώης αναφέρθηκε και στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης, εκφράζοντας αμφιβολίες για τη δυνατότητα παραπομπής της Τουρκίας.
«Στη Χάγη η Τουρκία δεν θα πάει», υποστήριξε.
Η επισήμανσή του συνδέεται με το γεγονός ότι η δικαιοδοσία του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης σε διακρατικές διαφορές στηρίζεται στην αποδοχή της από τα εμπλεκόμενα κράτη, μέσω των προβλεπόμενων νομικών διαδικασιών.
Ο στρατιωτικός αναλυτής έστρεψε έτσι την προσοχή του στη Λιβύη, εκτιμώντας ότι θα μπορούσαν να διερευνηθούν διαφορετικές δικαστικές δυνατότητες.
Η επιλογή συγκεκριμένου διεθνούς δικαστηρίου, ωστόσο, δεν εξαρτάται μόνο από την πολιτική επιθυμία ενός κράτους.
Απαιτεί νομική βάση δικαιοδοσίας και εξέταση του ποια κράτη μπορούν να αποτελέσουν διαδίκους στη συγκεκριμένη υπόθεση.
Η Αίγυπτος στο επίκεντρο της γεωπολιτικής αναμέτρησης
Η αναφορά του Μπαλτζώη στην Αίγυπτο έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς το Κάιρο αποτελεί βασικό στρατηγικό εταίρο της Ελλάδας στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η συμφωνία μερικής οριοθέτησης ΑΟΖ του 2020 αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα αποτελέσματα αυτής της συνεργασίας.
Παράλληλα, η Αίγυπτος διατηρεί δικές της περιφερειακές προτεραιότητες και αναπτύσσει σχέσεις με περισσότερα κράτη, συμπεριλαμβανομένης της Τουρκίας.
Αυτό δημιουργεί ένα σύνθετο διπλωματικό περιβάλλον.
Η Ελλάδα επιδιώκει να ενισχύσει τη συνεργασία με το Κάιρο, ενώ η Άγκυρα επιχειρεί να αναπτύξει τη δική της παρουσία στη Βόρεια Αφρική.
Ο Μπαλτζώης θεωρεί ότι η Αθήνα πρέπει να αξιολογήσει προσεκτικά αυτές τις μεταβολές και να μην αντιμετωπίζει τις υφιστάμενες συμμαχίες ως δεδομένες ή αμετάβλητες.
Η ενίσχυση του Πολεμικού Ναυτικού δεν υποκαθιστά τη διπλωματία
Η συζήτηση ξεκίνησε από την ελληνική ναυτική ισχύ και κατέληξε στις διεθνείς δικαστικές διαδικασίες.
Αυτή η μετάβαση αποτυπώνει και το βασικό νόημα της παρέμβασης Μπαλτζώη.
Η στρατιωτική αναβάθμιση ενισχύει τις δυνατότητες άμυνας και αποτροπής.
Η διπλωματική αποτελεσματικότητα, όμως, εξαρτάται επίσης από την έγκαιρη κατανόηση των διεθνών εξελίξεων, τη διατήρηση συνεργασιών και την επιλογή των κατάλληλων νομικών και πολιτικών μέσων.
Ο Μπαλτζώης εκτιμά ότι η Ελλάδα χρειάζεται να επανεξετάσει τη στρατηγική της στη Λιβύη, όχι επειδή στερείται νομικών επιχειρημάτων, αλλά επειδή οι κινήσεις άλλων κρατών μπορεί να δημιουργούν νέα δεδομένα.
Το μήνυμα Μπαλτζώη: Να μην περιοριστεί η Αθήνα σε διαπιστώσεις
Η παρέμβαση του αντιστράτηγου ε.α. αναδεικνύει τρεις συγκεκριμένες προτεραιότητες, όπως ο ίδιος τις αντιλαμβάνεται: αποτελεσματικότερη διπλωματική πρόβλεψη, στενότερο συντονισμό με την Αίγυπτο και διερεύνηση διεθνών δικαστικών επιλογών.
Οι προτάσεις αυτές δεν συνιστούν ανακοινωμένη κυβερνητική πολιτική.
Αποτελούν δημόσια τοποθέτηση ενός στρατιωτικού αναλυτή για τις δυνατότητες αντίδρασης της Ελλάδας στις εξελίξεις γύρω από το Τουρκολιβυκό μνημόνιο.
Η κυβέρνηση, από την πλευρά της, εξακολουθεί να προτάσσει τις διπλωματικές συνεργασίες, την εφαρμογή του διεθνούς δικαίου και την ενίσχυση της αποτρεπτικής ισχύος της χώρας.
Η κριτική Μπαλτζώη εστιάζει στο εάν αυτά τα εργαλεία αξιοποιούνται με την απαιτούμενη ταχύτητα και αποτελεσματικότητα.
Το κεντρικό ερώτημα που αφήνει ανοιχτό είναι εάν η Αθήνα μπορεί να μετατρέψει τη στρατιωτική της αναβάθμιση και τις διπλωματικές της σχέσεις σε συγκεκριμένες πρωτοβουλίες για την Ανατολική Μεσόγειο.
Και η προειδοποίησή του παραμένει χαρακτηριστική:
«Πάσχουμε από στρατηγική τύφλωση, με αποτέλεσμα το γεωπολιτικό μας αποτύπωμα στην περιοχή να μειώνεται συνεχώς».
Πηγή: pagenews.gr
Διαβάστε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο
