Μητσοτάκης σηκώνει το γάντι σε Άγκυρα και Σαμαρά: «Απαντάμε με ισχυρές συμμαχίες»
ΧΡΟΝΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ 12 '
Πηγή Φωτογραφίας: eurokinissi//Μητσοτάκης σηκώνει το γάντι σε Άγκυρα και Σαμαρά: «Απαντάμε με ισχυρές συμμαχίες»
Με σαφές μήνυμα προς την Τουρκία και σε μια συγκυρία έντονης εσωτερικής πολιτικής αντιπαράθεσης, ο Κυριάκος Μητσοτάκης επαναφέρει στο προσκήνιο τη στρατηγική των ισχυρών συμμαχιών στην Ανατολική Μεσόγειο. Αφορμή αποτελεί η επανέναρξη των διαπραγματεύσεων Ελλάδας και Αιγύπτου για την οριοθέτηση του εναπομείναντος τμήματος της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης, μια εξέλιξη που η κυβέρνηση εντάσσει στη συνολική προσπάθεια ενίσχυσης της ελληνικής διπλωματικής παρουσίας.
Η παρέμβαση του πρωθυπουργού έρχεται την ώρα που ο πρώην πρωθυπουργός Αντώνης Σαμαράς εξαπολύει νέα επίθεση κατά των κυβερνητικών χειρισμών στα εθνικά θέματα, χαρακτηρίζοντας τις εξελίξεις στη Λιβύη αποτυχία και ζητώντας την απομάκρυνση του υπουργού Εξωτερικών Γιώργου Γεραπετρίτη.
Το πολιτικό σκηνικό αποκτά έτσι ιδιαίτερο ενδιαφέρον: από τη μία πλευρά, το Μέγαρο Μαξίμου παρουσιάζει τη συνεργασία με το Κάιρο ως απτό αποτέλεσμα μιας διπλωματικής στρατηγικής που βασίζεται στις διεθνείς συμφωνίες. Από την άλλη, ο Αντώνης Σαμαράς αμφισβητεί την αποτελεσματικότητα αυτής της στρατηγικής απέναντι στις κινήσεις της Τουρκίας και της Λιβύης.
Στο επίκεντρο βρίσκεται ένα κρίσιμο ερώτημα: πώς μπορεί η Ελλάδα να μετατρέψει τις διπλωματικές της συμμαχίες σε ουσιαστική προστασία των κυριαρχικών της δικαιωμάτων;
«Απέναντι στις αναθεωρητικές διεκδικήσεις απαντάμε με ισχυρές συμμαχίες»
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης επέλεξε την κυριακάτικη ανάρτησή του για να αναδείξει τη σημασία των σχέσεων Ελλάδας και Αιγύπτου.
Ο πρωθυπουργός συνέδεσε την πρόοδο στο ζήτημα της Μονής Αγίας Αικατερίνης του Σινά με την επανεκκίνηση των συνομιλιών για την ΑΟΖ, παρουσιάζοντας τις δύο εξελίξεις ως στοιχεία της στρατηγικής συνεργασίας Αθήνας και Καΐρου.
«Οι δύο εξελίξεις επιβεβαιώνουν το βάθος μιας σχέσης εμπιστοσύνης, με απτά αποτελέσματα για τη χώρα μας», ανέφερε.
Το κεντρικό μήνυμά του ήταν σαφές:
«Απέναντι σε αναθεωρητικές διεκδικήσεις γειτόνων μας που στερούνται ερείσματος στο διεθνές δίκαιο, απαντάμε με ισχυρές συμμαχίες στον αραβικό κόσμο, με διάλογο και με νομικά δεσμευτικές συμφωνίες που κατοχυρώνουν τα εθνικά μας συμφέροντα».
Η αναφορά στις αναθεωρητικές διεκδικήσεις ερμηνεύεται ως μήνυμα προς την Άγκυρα, παρότι ο πρωθυπουργός δεν την κατονόμασε.
Με τη συγκεκριμένη τοποθέτηση, ο Κυριάκος Μητσοτάκης επιχειρεί να αναδείξει τη διπλωματική συνέχεια ως βασικό στοιχείο της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής.
Η επιλογή του να αναφερθεί στις συμμαχίες στον αραβικό κόσμο αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία η Τουρκία επιδιώκει να ενισχύσει την παρουσία και την επιρροή της στη Βόρεια Αφρική.
«Αυτή η πολιτική απαιτεί υπομονή, προετοιμασία και συνέπεια»
Ο πρωθυπουργός έδωσε έμφαση στη μακροπρόθεσμη διάσταση της διπλωματίας.
«Αυτή η πολιτική απαιτεί υπομονή, προετοιμασία και συνέπεια», σημείωσε.
Στο πολιτικό επίπεδο, η συγκεκριμένη διατύπωση μπορεί να διαβαστεί και ως απάντηση στις επικρίσεις ότι η Αθήνα δεν αντιδρά με την απαιτούμενη ταχύτητα στις κινήσεις της Άγκυρας.
Η κυβερνητική προσέγγιση στηρίζεται στην εκτίμηση ότι η αποτελεσματικότητα της εξωτερικής πολιτικής δεν εξαρτάται αποκλειστικά από τη δημόσια αντιπαράθεση, αλλά και από τη δημιουργία σταθερών συνεργασιών με κράτη που έχουν κοινά στρατηγικά συμφέροντα.
Στην περίπτωση της Αιγύπτου, η συνεργασία αυτή αποκτά συγκεκριμένο περιεχόμενο μέσω των διαπραγματεύσεων για τις θαλάσσιες ζώνες, των ενεργειακών σχεδίων και της διπλωματικής συνεννόησης για τις περιφερειακές εξελίξεις.
Η κυβέρνηση θεωρεί ότι η συνέχιση των συνομιλιών αποτελεί ένδειξη πως η στρατηγική σχέση με το Κάιρο διατηρεί τη δυναμική της.
Ωστόσο, η επανέναρξη μιας διαπραγμάτευσης δεν ισοδυναμεί με ολοκλήρωση της οριοθέτησης. Το τελικό αποτέλεσμα θα κριθεί από το περιεχόμενο οποιασδήποτε νέας συμφωνίας.
Η ΑΟΖ με την Αίγυπτο και η συμφωνία του 2020
Η επανεκκίνηση των συνομιλιών για την οριοθέτηση του υπόλοιπου τμήματος της ΑΟΖ αποτελεί συνέχεια της συμφωνίας που υπέγραψαν Ελλάδα και Αίγυπτος το 2020.
Η συμφωνία εκείνη αποτέλεσε σημαντικό διπλωματικό γεγονός, καθώς καθόρισε τμήμα των θαλάσσιων ζωνών μεταξύ των δύο χωρών, σε μια περίοδο κατά την οποία η Τουρκία προωθούσε τη δική της προσέγγιση για την οριοθέτηση στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η Αθήνα αντιμετωπίζει την ελληνοαιγυπτιακή συμφωνία ως νομικό και διπλωματικό θεμέλιο για τη συνέχιση της συνεργασίας.
Η σημασία της νέας διαδικασίας είναι διπλή.
Αφενός, δημιουργεί προοπτική περαιτέρω αποσαφήνισης των θαλάσσιων δικαιωμάτων των δύο χωρών.
Αφετέρου, στέλνει το μήνυμα ότι η Ελλάδα εξακολουθεί να επιδιώκει οριοθετήσεις μέσω διμερών συμφωνιών και σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο.
Το εάν οι συνομιλίες θα οδηγήσουν σε νέα συμφωνία, με ποιο γεωγραφικό εύρος και υπό ποιους όρους, παραμένει αντικείμενο διαπραγμάτευσης.
Σαμαράς κατά κυβέρνησης: «Οι εξελίξεις στη Λιβύη είναι ο ορισμός της αποτυχίας»
Την ίδια στιγμή, ο Αντώνης Σαμαράς επιλέγει να αμφισβητήσει ευθέως τους κυβερνητικούς χειρισμούς.
Με άρθρο του στην εφημερίδα «Εστία», ο πρώην πρωθυπουργός καταλογίζει στην κυβέρνηση αποτυχία στη διαχείριση των εξελίξεων στη Λιβύη και συνδέει την κριτική του με τη στρατηγική των «ήρεμων νερών» στις ελληνοτουρκικές σχέσεις.
«Οι πρόσφατες εξελίξεις στη Λιβύη αποτελούν τον ορισμό της αποτυχίας», αναφέρει.
Ο Σαμαράς υποστηρίζει ότι η ελληνική εξωτερική πολιτική δεν κατάφερε να αποτρέψει την ενίσχυση της σημασίας του Τουρκολιβυκού μνημονίου στις σχέσεις Άγκυρας και Τρίπολης.
Στην κριτική του επαναφέρει επίσης τις συμφωνίες της Μαδρίτης και του Ελσίνκι, τις οποίες συνδέει με τη διαχρονική συζήτηση για τις τουρκικές διεκδικήσεις.
Η τοποθέτηση αυτή συνιστά πολιτική αξιολόγηση του πρώην πρωθυπουργού και όχι κοινά αποδεκτή αποτίμηση της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής.
Για την κυβέρνηση, αντιθέτως, οι συμφωνίες με την Αίγυπτο και η ανάπτυξη στρατηγικών συνεργασιών αποτελούν βασικά επιχειρήματα υπέρ της αποτελεσματικότητας των επιλογών της.
«Ο Μητσοτάκης έχει τεράστια εθνική ευθύνη» – Το αίτημα αποπομπής Γεραπετρίτη
Ο πρώην πρωθυπουργός δεν περιορίζει την κριτική του στο υπουργείο Εξωτερικών.
Αποδίδει προσωπική πολιτική ευθύνη και στον Κυριάκο Μητσοτάκη, θέτοντας ζήτημα αλλαγής της εξωτερικής πολιτικής.
«Ο κ. Μητσοτάκης έχει τεράστια εθνική ευθύνη», υποστηρίζει.
Και ζητά:
«Η αλλαγή της εξωτερικής μας πολιτικής, με την αυτονόητη αποπομπή Γεραπετρίτη, είναι μονόδρομος».
Η παρέμβαση αυτή αναδεικνύει μια ουσιαστική διαφωνία για τον τρόπο με τον οποίο πρέπει να αντιμετωπίζονται οι τουρκικές διεκδικήσεις.
Ο Αντώνης Σαμαράς θεωρεί ότι η σημερινή πολιτική δεν αποτρέπει επαρκώς τις κινήσεις της Άγκυρας.
Η κυβέρνηση, από την πλευρά της, υποστηρίζει ότι η χώρα ενισχύει τις διπλωματικές και αμυντικές της δυνατότητες χωρίς να εγκαταλείπει τον διάλογο.
Η διαφωνία αφορά επομένως όχι μόνο συγκεκριμένους χειρισμούς, αλλά και τη συνολική στρατηγική της Ελλάδας στην Ανατολική Μεσόγειο.
Τουρκολιβυκό μνημόνιο: Το μέτωπο που παραμένει ανοιχτό
Η νέα αντιπαράθεση εκδηλώνεται με φόντο τις εξελίξεις στη Λιβύη και την προσπάθεια της Τουρκίας να διατηρήσει το Τουρκολιβυκό μνημόνιο στο επίκεντρο της περιφερειακής διπλωματίας.
Η Αθήνα έχει απορρίψει τη συμφωνία Τουρκίας–Λιβύης του 2019, θεωρώντας ότι παραβιάζει το διεθνές δίκαιο της θάλασσας και αγνοεί την επήρεια ελληνικών νησιών.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει επίσης διατυπώσει αντιρρήσεις για τη συμβατότητα του μνημονίου με το διεθνές δίκαιο και τα δικαιώματα τρίτων κρατών.
Για την ελληνική κυβέρνηση, η συνεργασία με την Αίγυπτο αποτελεί μέρος της απάντησης σε αυτή την κατάσταση.
Για τον Αντώνη Σαμαρά, οι τελευταίες εξελίξεις δείχνουν ότι οι διπλωματικές πρωτοβουλίες της Αθήνας δεν απέτρεψαν την περαιτέρω προβολή των τουρκικών αξιώσεων.
Οι δύο πλευρές αποδίδουν επομένως διαφορετικό πολιτικό βάρος στα ίδια γεγονότα.
Το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου και η αντιπαράθεση για τις τουρκικές αξιώσεις
Ένα ακόμη σημείο σύγκρουσης αποτελεί το έργο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου, γνωστό ως Great Sea Interconnector.
Το έργο έχει σημαντική ενεργειακή και γεωπολιτική διάσταση, καθώς αποσκοπεί στη διασύνδεση των ηλεκτρικών συστημάτων και στην ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας.
Η αντιπαράθεση επικεντρώνεται στις τουρκικές αξιώσεις για τις θαλάσσιες περιοχές στις οποίες προβλέπεται να πραγματοποιηθούν εργασίες.
Ο Αντώνης Σαμαράς κατηγορεί την κυβέρνηση ότι οι δημόσιες τοποθετήσεις για το ενδεχόμενο ενημέρωσης της τουρκικής πλευράς δημιουργούν κίνδυνο έμμεσης αναγνώρισης δικαιοδοσίας της Άγκυρας.
Η κυβερνητική θέση διαχωρίζει τη διαδικαστική ενημέρωση από την παροχή άδειας και από οποιαδήποτε αναγνώριση τουρκικών κυριαρχικών δικαιωμάτων.
Η διάκριση αυτή έχει σημασία, καθώς το εάν μια συγκεκριμένη ενέργεια συνιστά αναγνώριση δικαιώματος εξαρτάται από το νομικό και πραγματικό της περιεχόμενο.
Το βασικό διακύβευμα παραμένει η δυνατότητα υλοποίησης του έργου με σεβασμό στο διεθνές δίκαιο και χωρίς να δημιουργούνται νέα πεδία αμφισβήτησης.
Η τουρκική NAVTEX και η κινητικότητα κοντά στα Κατεχόμενα
Στο ίδιο γεωπολιτικό περιβάλλον εντάσσεται και η τουρκική δραστηριότητα στην Ανατολική Μεσόγειο.
Στις αρχές Οκτωβρίου εκδόθηκε η τουρκική NAVTEX 0953/26, με ισχύ έως τις 26 Οκτωβρίου, για δραστηριότητες του ερευνητικού σκάφους Oruc Reis σε θαλάσσια περιοχή που εκτείνεται προς τα Κατεχόμενα της Κύπρου.
Η συγκεκριμένη κίνηση συνδέεται με τουρκικά σχέδια υποθαλάσσιων ενεργειακών υποδομών και αναδεικνύει τη συνεχιζόμενη παρουσία της Άγκυρας στην περιοχή.
Η Λευκωσία δεν αναγνωρίζει δικαιώματα στο ψευδοκράτος και αντιμετωπίζει τις τουρκικές κινήσεις υπό το πρίσμα της κυριαρχίας και των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Παρότι η NAVTEX δεν ταυτίζεται με τις διαδικασίες για το Great Sea Interconnector, η χρονική συνύπαρξη των εξελίξεων ενισχύει το ενδιαφέρον για τη συνολική τουρκική στρατηγική στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η Μονή Σινά ως δεύτερος πυλώνας της συνεργασίας με την Αίγυπτο
Στην κυριακάτικη παρέμβασή του, ο Κυριάκος Μητσοτάκης έδωσε ιδιαίτερη βαρύτητα και στη συμφωνία που αφορά την Ιερά Μονή Αγίας Αικατερίνης του Σινά.
Ο πρωθυπουργός τη χαρακτήρισε εξέλιξη ιστορικής σημασίας, υποστηρίζοντας ότι εξασφαλίζεται με νομικά δεσμευτικό τρόπο η διατήρηση του θρησκευτικού χαρακτήρα και του μοναστικού τρόπου ζωής της Μονής.
Σύμφωνα με την κυβερνητική παρουσίαση, προβλέπεται επίσης η αποκλειστική χρήση και κατοχή των χώρων λατρείας από τη μοναστική αδελφότητα.
Η κυβέρνηση εντάσσει τη συγκεκριμένη εξέλιξη στο ευρύτερο πλαίσιο εμπιστοσύνης μεταξύ Αθήνας και Καΐρου.
Ωστόσο, έχουν διατυπωθεί ερωτήματα για το πλήρες περιεχόμενο της συμφωνίας και ειδικότερα για τις ρυθμίσεις που αφορούν την κυριότητα και τα περιουσιακά δικαιώματα.
Η δημοσιοποίηση και η νομική εξέταση του πλήρους κειμένου αποτελούν κρίσιμες προϋποθέσεις για μια ολοκληρωμένη αξιολόγηση.
Η αμυντική διάσταση: F-35, συμμαχίες και ισορροπία δυνάμεων
Στην κυβερνητική επιχειρηματολογία εντάσσεται και η ενίσχυση των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων.
Η προμήθεια των αμερικανικών μαχητικών F-35 αποτελεί μέρος του σχεδιασμού αναβάθμισης της αποτρεπτικής ικανότητας της χώρας.
Παράλληλα, οι σχέσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες και άλλους στρατηγικούς εταίρους συνδέονται με τη διπλωματική και αμυντική παρουσία της Ελλάδας στην περιοχή.
Η ενίσχυση των εξοπλισμών, ωστόσο, δεν απαντά από μόνη της σε όλα τα ζητήματα θαλάσσιας οριοθέτησης και περιφερειακής διπλωματίας.
Αυτό ακριβώς αποτελεί και ένα από τα πεδία πολιτικής αντιπαράθεσης: σε ποιο βαθμό η ενισχυμένη αποτρεπτική ισχύς και οι διεθνείς συνεργασίες μεταφράζονται σε συγκεκριμένα αποτελέσματα απέναντι στις διεκδικήσεις της Τουρκίας.
Η πολιτική αντιπαράθεση για την εξωτερική πολιτική αποκτά νέα ένταση
Η παρέμβαση του Κυριάκου Μητσοτάκη και η δημόσια κριτική του Αντώνη Σαμαρά αναδεικνύουν δύο διαφορετικές προσεγγίσεις.
Ο πρωθυπουργός δίνει έμφαση στη διπλωματική συνέχεια, στη δημιουργία ισχυρών συμμαχιών και στη σύναψη συμφωνιών με διεθνή νομική ισχύ.
Ο πρώην πρωθυπουργός θεωρεί ότι απαιτείται αλλαγή στρατηγικής και αυστηρότερη αντιμετώπιση των τουρκικών κινήσεων.
Η σύγκρουση αυτή δεν περιορίζεται στο πρόσωπο του υπουργού Εξωτερικών. Αφορά τον τρόπο με τον οποίο η Ελλάδα αντιλαμβάνεται την αποτροπή, τον διάλογο και την περιφερειακή συνεργασία.
Το πραγματικό τεστ για την κυβερνητική στρατηγική θα είναι η εξέλιξη των συνομιλιών με την Αίγυπτο, η υλοποίηση των ενεργειακών έργων και η διαχείριση των τουρκικών διεκδικήσεων χωρίς υποχώρηση από τις ελληνικές θέσεις.
Το μήνυμα του Κυριάκου Μητσοτάκη συμπυκνώνει την επιλογή του Μεγάρου Μαξίμου:
«Απαντάμε με ισχυρές συμμαχίες στον αραβικό κόσμο, με διάλογο και με νομικά δεσμευτικές συμφωνίες».
Η αντιπαράθεση με τον Αντώνη Σαμαρά δείχνει ότι η αποτελεσματικότητα αυτής της πολιτικής θα εξακολουθήσει να αποτελεί αντικείμενο έντονης δημόσιας συζήτησης.
Πηγή: pagenews.gr
Διαβάστε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο
