Μητσοτάκης με χάρτη στον ΟΗΕ: «Η γεωγραφία δεν ξαναγράφεται» – Το μήνυμα σε Τουρκία και Λιβύη
ΧΡΟΝΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ 9 '
Πηγή Φωτογραφίας: [390778] ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΤΟΥ ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΥ ΚΥΡΙΑΚΟΥ ΜΗΤΣΟΤΑΚΗ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΑΝΟΙΧΤΗΣ ΣΥΖΗΤΗΣΗΣ ΥΨΗΛΟΥ ΕΠΙΠΕΔΟΥ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΠΡΟΕΔΡΙΑΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΗΝΩΜΕΝΩΝ ΕΘΝΩΝ (ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΠΑΠΑΜΗΤΣΟΣ/ Γ.Τ ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΥ/EUROKINISSI)
«Η γεωγραφία δεν μπορεί να ξαναγραφτεί. Και τα κυριαρχικά δικαιώματα δεν μπορούν να διαγραφούν με το να χαράσσονται αυθαίρετες γραμμές σε έναν χάρτη».
Με αυτή τη χαρακτηριστική αποστροφή ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης έθεσε το τουρκολιβυκό μνημόνιο στο επίκεντρο της συνεδρίασης του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών, παρουσιάζοντας μάλιστα τον χάρτη της επίμαχης θαλάσσιας οριοθέτησης.
Η παρέμβαση πραγματοποιήθηκε κατά την ανοικτή συζήτηση με αντικείμενο τη «Διατήρηση της διεθνούς ειρήνης και ασφάλειας: Αναδυόμενες τεχνολογίες και θαλάσσια ασφάλεια», στην οποία προήδρευσε ο Έλληνας πρωθυπουργός.
Το κεντρικό μήνυμα της ελληνικής τοποθέτησης ήταν ότι η Τουρκία και η Λιβύη δεν μπορούν, μέσω μιας διμερούς συμφωνίας, να χαράσσουν θαλάσσια όρια παρακάμπτοντας την παρουσία των ελληνικών νησιών και τα δικαιώματα που απορρέουν από το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας.
«Το αποκαλούμενο τουρκολιβυκό μνημόνιο για οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών αποτελεί κατάφωρη παραβίαση των θεμελιωδών αρχών του Διεθνούς Δικαίου της Θάλασσας. Είναι παράνομο, είναι αυθαίρετο και αντιβαίνει στη γεωγραφία την ίδια», δήλωσε ο Κυριάκος Μητσοτάκης.
Η τοποθέτησή του ήρθε σε μια περίοδο αυξημένης διπλωματικής κινητικότητας γύρω από το τουρκολιβυκό μνημόνιο, με την Αθήνα να επιδιώκει να διατηρήσει το ζήτημα στην ατζέντα των διεθνών οργανισμών.
Ο χάρτης στον ΟΗΕ: «Σαν να μην υπάρχουν τα ελληνικά νησιά»
Ο πρωθυπουργός χρησιμοποίησε τον χάρτη για να αναδείξει τη γεωγραφική διάσταση της ελληνικής ένστασης.
«Η Τουρκία και η Λιβύη έχουν προσπαθήσει να χαράξουν ένα θαλάσσιο σύνορο μεταξύ τους, ωσάν να μην υπάρχουν τα ελληνικά νησιά που βρίσκονται ανάμεσα στις ακτές τους», ανέφερε.
Στη συνέχεια επέμεινε ότι η συζήτηση δεν αφορά αφηρημένες γεωγραφικές αποτυπώσεις, αλλά νησιά με μόνιμους πληθυσμούς, οικονομική δραστηριότητα και ιστορική συνέχεια.
«Δεν πρόκειται για ακατοίκητους βράχους στη μέση της θάλασσας. Πρόκειται για ακμάζουσες κοινότητες, με ιστορία αιώνων, δυναμικές οικονομίες, όπου ζουν εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι», τόνισε.
Η αναφορά παραπέμπει πρωτίστως στην Κρήτη και στα υπόλοιπα ελληνικά νησιά της περιοχής, των οποίων η παρουσία αποτελεί βασικό στοιχείο της ελληνικής επιχειρηματολογίας.
Η διαφωνία δεν περιορίζεται στο πού χαράσσεται μία γραμμή στον χάρτη. Αφορά το κατά πόσον μια συμφωνία μεταξύ δύο κρατών μπορεί να παράγει αποτελέσματα σε θαλάσσιες περιοχές όπου τρίτο κράτος προβάλλει κυριαρχικά δικαιώματα.
«Η γεωγραφία δεν μπορεί να ξαναγραφτεί», επανέλαβε ο πρωθυπουργός.
«Τουρκία και Λιβύη δεν έχουν αντικείμενες ή παρακείμενες ακτές»
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης ανέπτυξε στη συνέχεια τη νομική βάση της ελληνικής θέσης, αντιπαραβάλλοντας τη γεωγραφική σχέση Ελλάδας–Λιβύης με εκείνη Τουρκίας–Λιβύης.
«Η Ελλάδα και η Λιβύη είναι φυσικοί γείτονες στη θάλασσα, με αντικείμενες ακτές, και έχουν το δικαίωμα, βάσει του Διεθνούς Δικαίου, να οριοθετήσουν τις θαλάσσιες ζώνες τους μέσω συμφωνίας», υπογράμμισε.
Αντίθετα, σύμφωνα με τον πρωθυπουργό:
«Η Τουρκία και η Λιβύη δεν έχουν αντικείμενες ή παρακείμενες ακτές. Ωστόσο, έχουν επιχειρήσει να καθορίσουν ένα τεχνητό θαλάσσιο σύνορο μεταξύ τους».
Και πρόσθεσε:
«Αυτό είναι παράλογο. Δεν υπάρχει προηγούμενο για μια τέτοια διαγώνια οριοθέτηση».
Το επιχείρημα αυτό βρίσκεται στον πυρήνα της ελληνικής αμφισβήτησης του μνημονίου του 2019: η Αθήνα θεωρεί ότι η επίμαχη χάραξη παραγνωρίζει την επήρεια ελληνικών νησιών και επιχειρεί να δημιουργήσει θαλάσσια οριοθέτηση εις βάρος των δικαιωμάτων της.
Η Τουρκία, από την πλευρά της, υποστηρίζει διαφορετική ερμηνεία για την επήρεια των νησιών στις θαλάσσιες οριοθετήσεις. Η διαφωνία αυτή είναι ουσιαστική και αφορά την εφαρμογή των κανόνων οριοθέτησης στην Ανατολική Μεσόγειο.
«Τα νησιά έχουν υφαλοκρηπίδα και ΑΟΖ»
Ιδιαίτερη βαρύτητα έδωσε ο πρωθυπουργός στο νομικό καθεστώς των νησιών.
«Το Διεθνές Δίκαιο είναι απολύτως σαφές: τα νησιά έχουν δικαίωμα σε θαλάσσιες ζώνες, συμπεριλαμβανομένης της υφαλοκρηπίδας και της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης», δήλωσε.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης παρέπεμψε στη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας, υπογραμμίζοντας ότι σχετικές διατάξεις της αντανακλούν κανόνες εθιμικού διεθνούς δικαίου.
«Οι σχετικές διατάξεις της αντανακλούν —το επαναλαμβάνω— εθιμικό δίκαιο που είναι δεσμευτικό για όλα τα κράτη», σημείωσε.
Η συγκεκριμένη αναφορά έχει ιδιαίτερη σημασία επειδή η Τουρκία δεν είναι συμβαλλόμενο μέρος στη Σύμβαση του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας.
Στο διεθνές δίκαιο, τα νησιά μπορούν καταρχήν να παράγουν θαλάσσιες ζώνες, ενώ η ακριβής επήρειά τους σε μια οριοθέτηση μεταξύ κρατών εξετάζεται με βάση τις περιστάσεις κάθε υπόθεσης.
Ο πρωθυπουργός υπογράμμισε επίσης ότι μια συμφωνία δεν μπορεί να δημιουργεί υποχρεώσεις ή να αφαιρεί δικαιώματα από κράτη που δεν συμμετέχουν σε αυτήν.
«Καμία συμφωνία μεταξύ δύο κρατών δεν μπορεί να στερήσει από τρίτο κράτος τα κυριαρχικά του δικαιώματα. Και καμία διμερής συμφωνία δεν μπορεί να υπερισχύει του Διεθνούς Δικαίου», τόνισε.
Η επικύρωση από τη Λιβύη και το μήνυμα της Αθήνας
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναφέρθηκε ειδικά στην επικύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου που, σύμφωνα με την τοποθέτησή του, πραγματοποιήθηκε πρόσφατα από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης.
«Η πρόσφατη επικύρωσή του από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης δεν μπορεί να μετατρέψει ένα παράνομο μνημόνιο σε νόμιμη συμφωνία», δήλωσε.
Με αυτή τη φράση ο πρωθυπουργός διατύπωσε τη θέση ότι μια εσωτερική διαδικασία επικύρωσης δεν επιλύει τις αντιρρήσεις τρίτων κρατών σχετικά με τα αποτελέσματα μιας θαλάσσιας οριοθέτησης.
Το ζήτημα έχει ευρύτερη γεωπολιτική σημασία, καθώς οι σχέσεις Τουρκίας–Λιβύης συνδέονται όχι μόνο με την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών, αλλά και με ενεργειακές δραστηριότητες, περιφερειακές συνεργασίες και τον ανταγωνισμό επιρροής στην Ανατολική Μεσόγειο.
Το μήνυμα για το καλώδιο και τα στρατηγικά έργα συνδεσιμότητας
Η παρέμβαση του πρωθυπουργού δεν περιορίστηκε στη νομική αμφισβήτηση του μνημονίου.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης συνέδεσε τις θαλάσσιες διεκδικήσεις με την ανάγκη να προστατευθούν νόμιμες οικονομικές δραστηριότητες και στρατηγικά έργα συνδεσιμότητας.
«Σε καμία περίπτωση δεν μπορεί το μνημόνιο αυτό να λειτουργήσει ως πρόσχημα για την αμφισβήτηση νόμιμων δραστηριοτήτων στη θάλασσα ή για την παρεμπόδιση στρατηγικών έργων συνδεσιμότητας τα οποία η περιοχή μας χρειάζεται επειγόντως», υπογράμμισε.
Η διατύπωση αποκτά ιδιαίτερη σημασία για τα σχέδια ηλεκτρικών και ψηφιακών διασυνδέσεων στην Ανατολική Μεσόγειο, μεταξύ των οποίων βρίσκεται και το έργο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου.
Ο πρωθυπουργός δεν κατονόμασε το συγκεκριμένο έργο στο παρεχόμενο απόσπασμα. Ωστόσο, η αναφορά του στα στρατηγικά έργα συνδεσιμότητας συνδέεται με τη γενικότερη ελληνική επιδίωξη να μην παρεμποδίζονται υποθαλάσσιες υποδομές μέσω αμφισβητούμενων θαλάσσιων διεκδικήσεων.
«Δεν μπορούμε να επιτρέψουμε οι αυθαίρετες θαλάσσιες διεκδικήσεις να αποτελέσουν εργαλεία παρεμπόδισης της οικονομικής ανάπτυξης και της ευημερίας μιας ολόκληρης περιοχής», προειδοποίησε.
Από την ελληνοτουρκική διαφορά στη διεθνή θαλάσσια ασφάλεια
Η επιλογή του Συμβουλίου Ασφαλείας ως βήματος για την παρουσίαση του χάρτη εντάσσει την ελληνική τοποθέτηση σε ένα ευρύτερο πλαίσιο διεθνούς ασφάλειας.
Η θαλάσσια ασφάλεια δεν αφορά πλέον μόνο τη ναυσιπλοΐα ή την προστασία των εμπορικών οδών. Συνδέεται με υποθαλάσσια καλώδια, ενεργειακές υποδομές, τεχνολογικά δίκτυα και την ασφάλεια κρίσιμων εγκαταστάσεων.
Στο πλαίσιο αυτό, η Αθήνα επιδιώκει να αναδείξει ότι οι διαφωνίες για τη θαλάσσια οριοθέτηση μπορούν να επηρεάσουν επενδύσεις και διακρατικά έργα πολύ πέρα από τα στενά όρια μιας διμερούς διαφοράς.
Η παρέμβαση Μητσοτάκη δεν συνιστά απόφαση του Συμβουλίου Ασφαλείας ούτε δικαστική κρίση για το τουρκολιβυκό μνημόνιο. Αποτελεί δημόσια παρουσίαση της ελληνικής νομικής και διπλωματικής θέσης ενώπιον ενός από τα σημαντικότερα όργανα του ΟΗΕ.
«Το Διεθνές Δίκαιο δεν εφαρμόζεται επιλεκτικά»
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης επέμεινε ότι οι κανόνες που διέπουν τις θάλασσες δεν μπορούν να προσαρμόζονται στις επιδιώξεις μεμονωμένων κρατών.
«Το Διεθνές Δίκαιο δεν μπορεί να εφαρμόζεται με επιλεκτικό τρόπο και οι κανόνες που διέπουν τις θάλασσές μας δεν μπορούν να αναδιατυπωθούν ώστε να εξυπηρετήσουν τις φιλοδοξίες μεμονωμένων κρατών», ανέφερε.
Η θέση αυτή συνδέει την ελληνική επιχειρηματολογία με μια γενικότερη αρχή: ότι οι διαφορές για θαλάσσιες ζώνες πρέπει να αντιμετωπίζονται μέσα από το διεθνές νομικό πλαίσιο και όχι μέσω μονομερών χαράξεων που αμφισβητούν δικαιώματα τρίτων.
Ο πρωθυπουργός επέλεξε να ολοκληρώσει το κεντρικό επιχείρημά του με την αντίθεση ανάμεσα στη γεωγραφική πραγματικότητα και τις γραμμές του τουρκολιβυκού χάρτη:
«Η γεωγραφία δεν μπορεί να ξαναγραφτεί. Και τα κυριαρχικά δικαιώματα δεν μπορούν να διαγραφούν με το να χαράσσονται αυθαίρετες γραμμές σε έναν χάρτη».
Πηγή: pagenews.gr
Διαβάστε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο
