Μια απρόσμενη συμμαχία προκαλεί έντονες αντιδράσεις στη Σύνοδο Κορυφής του ΟΗΕ για το Κλίμα, COP31, στην Τουρκία, καθώς η Ρωσία και το Βατικανό βρίσκονται στο επίκεντρο καταγγελιών ότι επιχειρούν να μπλοκάρουν αναφορές στο φύλο στις διεθνείς κλιματικές διαπραγματεύσεις.
Σύμφωνα με δημοσίευμα του POLITICO, οι δύο πλευρές κατηγορούνται ότι αντιτίθενται στη συμπερίληψη συγκεκριμένης γλώσσας για το φύλο στα κείμενα που συζητούνται στη διάσκεψη.
Η αντιπαράθεση αποκαλύπτει ότι οι διαπραγματεύσεις για την κλιματική αλλαγή δεν περιορίζονται πλέον στις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα, στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και στη χρηματοδότηση της πράσινης μετάβασης.
Αγγίζουν επίσης ζητήματα κοινωνικής πολιτικής, ισότητας και προστασίας ευάλωτων πληθυσμών.
Το βασικό ερώτημα είναι εάν οι διεθνείς κλιματικές συμφωνίες θα αναγνωρίζουν ρητά τις διαφορετικές επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης στις γυναίκες και στους άνδρες ή εάν οι σχετικές αναφορές θα περιοριστούν λόγω πολιτικών και ιδεολογικών αντιρρήσεων.
Ρωσία και Βατικανό: Μια ασυνήθιστη σύμπλευση στις κλιματικές διαπραγματεύσεις
Η Ρωσία και η Αγία Έδρα εκπροσωπούν διαφορετικές πολιτικές και θεσμικές παραδόσεις, ωστόσο στο ζήτημα της γλώσσας περί φύλου εμφανίζονται να συγκλίνουν.
Η Μόσχα έχει επανειλημμένα αντιταχθεί σε διεθνείς διατυπώσεις που θεωρεί ότι επεκτείνουν την έννοια του φύλου πέρα από τη βιολογική διάκριση ανδρών και γυναικών.
Από την πλευρά της, η Αγία Έδρα προσεγγίζει τέτοια ζητήματα μέσα από τη δική της θρησκευτική και ηθική διδασκαλία, διατυπώνοντας επιφυλάξεις για ορισμένες έννοιες που χρησιμοποιούνται σε διεθνή κείμενα.
Οι διαφορετικές αυτές αφετηρίες μπορούν να οδηγήσουν σε παρόμοιες θέσεις κατά τη διαπραγμάτευση συγκεκριμένων όρων.
Ωστόσο, η σύμπτωση απόψεων σε ένα ζήτημα δεν σημαίνει απαραίτητα ευρύτερη πολιτική συμμαχία.
Στην COP31, η διαφωνία αποκτά ιδιαίτερη σημασία επειδή οι τελικές αποφάσεις των διασκέψεων του ΟΗΕ για το κλίμα βασίζονται στην επίτευξη συναίνεσης.
Ακόμη και περιορισμένες αντιρρήσεις μπορούν να δυσκολέψουν την ολοκλήρωση ενός κειμένου.
Γιατί το φύλο βρίσκεται στην ατζέντα μιας συνόδου για το κλίμα;
Η σύνδεση της κλιματικής πολιτικής με την ισότητα των φύλων δεν αποτελεί νέα εξέλιξη.
Στο πλαίσιο της Σύμβασης-Πλαισίου των Ηνωμένων Εθνών για την Κλιματική Αλλαγή (UNFCCC), τα κράτη έχουν αναγνωρίσει ότι οι κοινωνικές και οικονομικές ανισότητες επηρεάζουν τον τρόπο με τον οποίο διαφορετικές ομάδες αντιμετωπίζουν τις συνέπειες της κλιματικής κρίσης.
Σε αρκετές περιοχές του κόσμου, οι γυναίκες αντιμετωπίζουν μεγαλύτερους περιορισμούς στην πρόσβαση σε γη, χρηματοδότηση, εκπαίδευση και πόρους προσαρμογής.
Οι δυσκολίες αυτές μπορούν να επιδεινωθούν όταν ακραία καιρικά φαινόμενα καταστρέφουν καλλιέργειες, περιορίζουν τη διαθεσιμότητα νερού ή αναγκάζουν πληθυσμούς να εγκαταλείψουν τις κατοικίες τους.
Παράλληλα, οι γυναίκες συχνά υποεκπροσωπούνται στα όργανα λήψης αποφάσεων για την ενεργειακή και περιβαλλοντική πολιτική.
Για τους υποστηρικτές της ενσωμάτωσης της διάστασης του φύλου, οι σχετικές αναφορές δεν αποτελούν απλώς συμβολική επιλογή.
Συνδέονται με τον σχεδιασμό προγραμμάτων προσαρμογής, τη διάθεση χρηματοδοτικών πόρων και τη συμμετοχή των γυναικών στη διαμόρφωση πολιτικών.
Η μάχη των διατυπώσεων και ο κίνδυνος αδιεξόδου
Στις διεθνείς διαπραγματεύσεις, η επιλογή μιας λέξης μπορεί να αποκτήσει σημαντική πολιτική βαρύτητα.
Όροι που αφορούν το φύλο, την ισότητα, την κοινωνική συμμετοχή και τα δικαιώματα διαφορετικών ομάδων αποτελούν συχνά αντικείμενο διαφωνιών μεταξύ κρατών.
Ορισμένες κυβερνήσεις επιδιώκουν ευρύτερες διατυπώσεις, ώστε οι κλιματικές πολιτικές να λαμβάνουν υπόψη περισσότερες μορφές κοινωνικής ευαλωτότητας.
Άλλες ζητούν στενότερους ορισμούς ή υποστηρίζουν ότι συγκεκριμένα ζητήματα πρέπει να παραμένουν στην αρμοδιότητα των εθνικών κυβερνήσεων.
Η σύγκρουση αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία στην COP31, καθώς οι αντιπροσωπείες προσπαθούν να ολοκληρώσουν τις διαπραγματεύσεις για το τελικό περιεχόμενο των αποφάσεων.
Η διαφωνία για τη γλώσσα περί φύλου μπορεί να καθυστερήσει την υιοθέτηση σχετικών κειμένων ή να οδηγήσει σε συμβιβαστικές διατυπώσεις.
Το εάν θα υπάρξει τέτοιος συμβιβασμός παραμένει ζήτημα των διαπραγματεύσεων.
COP31: Η κλιματική κρίση συναντά τις γεωπολιτικές αντιπαραθέσεις
Η σύνοδος στην Τουρκία πραγματοποιείται σε μια περίοδο αυξημένων διεθνών εντάσεων και μεγάλων διαφωνιών για την κατεύθυνση της ενεργειακής πολιτικής.
Οι κυβερνήσεις καλούνται να αντιμετωπίσουν την αύξηση της παγκόσμιας ενεργειακής ζήτησης, το κόστος της μετάβασης σε καθαρότερες μορφές ενέργειας και τις χρηματοδοτικές ανάγκες των αναπτυσσόμενων χωρών.
Την ίδια στιγμή, οι γεωπολιτικές αντιπαραθέσεις επηρεάζουν όλο και περισσότερο τις διεθνείς περιβαλλοντικές συμφωνίες.
Η Ρωσία παραμένει σημαντικός παραγωγός και εξαγωγέας ορυκτών καυσίμων, ενώ η Αγία Έδρα συμμετέχει στον διεθνή διάλογο για την προστασία του περιβάλλοντος, συνδέοντας την οικολογική κρίση με την ανθρώπινη αξιοπρέπεια και την κοινωνική δικαιοσύνη.
Η διαφωνία για το φύλο δείχνει ότι ακόμη και χώρες ή θεσμοί που αποδέχονται την ανάγκη αντιμετώπισης της κλιματικής αλλαγής μπορούν να διαφωνούν βαθιά για το περιεχόμενο των σχετικών πολιτικών.
Το πραγματικό διακύβευμα: Ποιοι θα προστατευθούν από την κλιματική κρίση;
Πίσω από τη διαπραγματευτική αντιπαράθεση βρίσκεται ένα πρακτικό ερώτημα: πώς θα διαμορφωθούν οι πολιτικές προστασίας των πληθυσμών που πλήττονται περισσότερο από την κλιματική αλλαγή;
Οι υποστηρικτές της ισότητας των φύλων επισημαίνουν ότι η παράλειψη σχετικών αναφορών μπορεί να αποδυναμώσει τη δυνατότητα σχεδιασμού στοχευμένων προγραμμάτων.
Αντίθετα, όσοι ζητούν περιορισμό των σχετικών όρων υποστηρίζουν ότι οι διεθνείς συμφωνίες πρέπει να χρησιμοποιούν διατυπώσεις αποδεκτές από όλα τα κράτη και συμβατές με τα διαφορετικά εθνικά και θεσμικά πλαίσια.
Η πρόκληση για την COP31 είναι να εξασφαλίσει μια κοινή προσέγγιση χωρίς να παραλύσει η διαδικασία λήψης αποφάσεων.
Η αντιπαράθεση Ρωσίας και Βατικανού με άλλες αντιπροσωπείες δεν αφορά μόνο μια διατύπωση σε ένα διεθνές έγγραφο. Αφορά το πώς ορίζονται οι προτεραιότητες της κλιματικής πολιτικής και ποιοι παράγοντες θα λαμβάνονται υπόψη όταν κατανέμονται οι πόροι για την αντιμετώπιση της κρίσης.
Και καθώς οι διαπραγματεύσεις στην Τουρκία συνεχίζονται, η διαφωνία αναδεικνύει ένα ακόμη εμπόδιο στην προσπάθεια επίτευξης διεθνούς συναίνεσης.
Η μάχη για το κλίμα δεν διεξάγεται μόνο γύρω από τις εκπομπές και την ενέργεια. Διεξάγεται πλέον και γύρω από τις κοινωνικές αρχές που θα καθορίσουν ποιοι θα προστατευθούν και με ποιους όρους.
Πηγή: pagenews.gr
