Τραμπ – Σι στήνουν νέο εμπορικό άξονα: Η παγκόσμια οικονομία σε νέα εποχή ισχύος
Πηγή Φωτογραφίας: AP Photo//Τραμπ – Σι στήνουν νέο εμπορικό άξονα: Η παγκόσμια οικονομία σε νέα εποχή ισχύος
Η επερχόμενη συνάντηση του Αμερικανού προέδρου Τραμπ με τον κινέζο ηγέτη Σι Τζινπίνγκ στο Πεκίνο δεν αφορά απλώς μια ακόμη εμπορική διαπραγμάτευση. Αποτελεί πιθανότατα το πρώτο οργανωμένο βήμα προς μια νέα γεωοικονομική αρχιτεκτονική, όπου οι δύο υπερδυνάμεις επιχειρούν να συνυπάρξουν χωρίς να οδηγηθούν σε πλήρη οικονομικό αποσυντονισμό.
Στο επίκεντρο βρίσκεται το λεγόμενο «Board of Trade», ένας μηχανισμός ελεγχόμενου εμπορίου για μη στρατηγικά προϊόντα, ο οποίος φιλοδοξεί να δημιουργήσει μια «ζώνη ασφαλούς οικονομικής συνεργασίας» ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και την Κίνα.
Το σχέδιο προβλέπει τη σταδιακή μείωση δασμών σε προϊόντα συνολικής αξίας έως και 30 δισεκατομμυρίων δολαρίων, με στόχο να αποκατασταθούν επιλεγμένες εμπορικές ροές χωρίς να θιγούν τα ζητήματα εθνικής ασφάλειας και τεχνολογικής κυριαρχίας.
Η μεγάλη αλλαγή, ωστόσο, δεν βρίσκεται στους αριθμούς αλλά στη φιλοσοφία της Ουάσιγκτον.
Για πρώτη φορά μετά από σχεδόν μία δεκαετία εμπορικού πολέμου, οι ΗΠΑ φαίνεται να εγκαταλείπουν τη στρατηγική πίεσης προς το Πεκίνο για αλλαγή του κρατικά ελεγχόμενου οικονομικού του μοντέλου.
«Δεν πρόκειται να αλλάξουμε τον τρόπο που κυβερνά η Κίνα ή τον τρόπο που λειτουργεί η οικονομία της», δήλωσε ο αμερικανός εμπορικός εκπρόσωπος Jamieson Greer, περιγράφοντας τον νέο μηχανισμό ως έναν «αντάπτορα» ανάμεσα σε δύο ασύμβατα οικονομικά συστήματα.
Η δήλωση αυτή αποτυπώνει μια ιστορική στροφή στην αμερικανική στρατηγική: από την επιδίωξη μετασχηματισμού της Κίνας, στη διαχείριση μιας μόνιμης ανταγωνιστικής συνύπαρξης.
Από την παγκοσμιοποίηση στον οικονομικό διαχωρισμό
Το διμερές εμπόριο ΗΠΑ–Κίνας έχει ήδη υποστεί βαθιά συρρίκνωση. Οι εμπορικές συναλλαγές αγαθών μειώθηκαν κατά 29%, πέφτοντας στα 415 δισεκατομμύρια δολάρια, ενώ το αμερικανικό εμπορικό έλλειμμα περιορίστηκε στα 202 δισεκατομμύρια — το χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων είκοσι ετών.
Οι αριθμοί αυτοί αποκαλύπτουν ότι η περίοδος της ανεξέλεγκτης παγκοσμιοποίησης τελειώνει. Στη θέση της αναδύεται ένα νέο μοντέλο «επιλεκτικής αλληλεξάρτησης», όπου η συνεργασία θα επιτρέπεται μόνο σε τομείς χαμηλού γεωπολιτικού κινδύνου.
Η Ουάσιγκτον δείχνει διατεθειμένη να χαλαρώσει πιέσεις σε προϊόντα καταναλωτικής χρήσης, γεωργικά αγαθά και ενεργειακές εξαγωγές, διατηρώντας όμως ασφυκτικούς περιορισμούς σε τεχνολογίες αιχμής, μικροτσίπ, τεχνητή νοημοσύνη και στρατηγικές αλυσίδες παραγωγής.
Στην πραγματικότητα, διαμορφώνεται μια νέα παγκόσμια οικονομία δύο ταχυτήτων:
- συνεργασία στα μη κρίσιμα προϊόντα,
- σύγκρουση στα στρατηγικά πεδία ισχύος.
Ενέργεια, τρόφιμα και πολιτική επιβίωση
Το νέο πλαίσιο δεν είναι μόνο οικονομικό αλλά και πολιτικό.
Οι ΗΠΑ επιδιώκουν να ενισχύσουν τις εξαγωγές αμερικανικής ενέργειας και αγροτικών προϊόντων προς την Κίνα, σε μια περίοδο όπου ο Ντόναλντ Τραμπ χρειάζεται να στηρίξει αγροτικές πολιτείες και βιομηχανικές περιοχές ενόψει των πολιτικών εξελίξεων στο εσωτερικό των ΗΠΑ.
Από την άλλη πλευρά, το Πεκίνο επιδιώκει σταθερότητα στις εισαγωγές ενέργειας και τροφίμων, καθώς η κινεζική οικονομία αντιμετωπίζει επιβράδυνση, κρίση ακινήτων και αυξανόμενη κοινωνική πίεση.
Η Κίνα εξακολουθεί να επιβάλλει βαρείς δασμούς:
- 10% στο αμερικανικό αργό πετρέλαιο,
- 15% στο LNG και στον άνθρακα,
- έως και 55% στο αμερικανικό βοδινό κρέας.
Αντίστοιχα, οι ΗΠΑ διατηρούν σημαντικούς δασμούς σε κινεζικά καταναλωτικά προϊόντα, από ηλεκτρονικά έως υποδήματα και οικιακές συσκευές.
Οι δύο οικονομίες δεν αποσυνδέονται πλήρως. Επανασχεδιάζουν όμως τους όρους της εξάρτησής τους.
Το πραγματικό μήνυμα προς τον κόσμο
Πίσω από τη διαπραγμάτευση βρίσκεται ένα βαθύτερο γεωπολιτικό μήνυμα:
Η εποχή της μονοπολικής αμερικανικής παγκοσμιοποίησης έχει οριστικά παρέλθει.
Οι ΗΠΑ αναγνωρίζουν πλέον ότι η Κίνα δεν πρόκειται να μετατραπεί σε δυτικού τύπου οικονομία. Αντί να επιδιώκουν την αλλαγή του κινεζικού μοντέλου, επιχειρούν να δημιουργήσουν ένα σύστημα «ελεγχόμενης συνύπαρξης», περιορίζοντας τους κινδύνους χωρίς να διαλύσουν ολοκληρωτικά το παγκόσμιο εμπόριο.
Πρόκειται για μια μορφή νέου οικονομικού ψυχρού πολέμου με κανόνες, όρια και επιλεκτικές ζώνες συνεργασίας.
Το ερώτημα πλέον δεν είναι αν ΗΠΑ και Κίνα θα συγκρουστούν οικονομικά. Αυτό έχει ήδη συμβεί.
Το κρίσιμο ερώτημα είναι αν μπορούν να αποτρέψουν η οικονομική αντιπαράθεση να εξελιχθεί σε συνολική γεωπολιτική ρήξη.
Οι αγορές παρακολουθούν με ανησυχία
Οι διεθνείς αγορές αντιμετωπίζουν τη σύνοδο κορυφής με συγκρατημένη αισιοδοξία αλλά και βαθιά επιφυλακτικότητα.
Μια περιορισμένη αποκλιμάκωση των δασμών θα μπορούσε να μειώσει τις πιέσεις στον παγκόσμιο πληθωρισμό και να σταθεροποιήσει κρίσιμες αλυσίδες εφοδιασμού.
Ωστόσο, κανείς δεν θεωρεί ότι επιστρέφει η παλιά εποχή της πλήρους οικονομικής ολοκλήρωσης.
Η νέα πραγματικότητα χτίζεται πάνω σε τρεις πυλώνες:ανταγωνισμός, έλεγχος και επιλεκτική συνεργασία.
Και αυτό ίσως αποτελεί το πιο καθοριστικό γεωπολιτικό δόγμα της επόμενης δεκαετίας.
Πηγή: pagenews.gr
Διαβάστε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο
