Πιερρακάκης ανοίγει την παρτίδα στην ΕΚΤ: Τέσσερις καρέκλες, δύο φαβορί και σκληρό παζάρι ισχύος

Η αποχώρηση της Κριστίν Λαγκάρντ επιταχύνει τη μεγαλύτερη ανακατανομή θέσεων στην ηγεσία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Ο Έλληνας πρόεδρος του Eurogroup δίνει προθεσμία έως τις 6 Νοεμβρίου για τις υποψηφιότητες, ενώ Γερμανία, Γαλλία, Ισπανία και Ολλανδία αναζητούν ισορροπίες σε μια διαπραγμάτευση που μπορεί να αλλάξει τη νομισματική πολιτική της Ευρωζώνης.

Μια από τις σημαντικότερες διαπραγματεύσεις για το μέλλον της ευρωπαϊκής οικονομίας βρίσκεται πλέον σε εξέλιξη, με τον Κυριάκο Πιερρακάκη να αναλαμβάνει κεντρικό θεσμικό ρόλο στην εκκίνηση της διαδικασίας διαδοχής στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα.

Ο Έλληνας υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, υπό την ιδιότητά του ως προέδρου του Eurogroup, κάλεσε τις 21 κυβερνήσεις της Ευρωζώνης να καταθέσουν έως την Παρασκευή 6 Νοεμβρίου τις υποψηφιότητές τους για τη θέση που αφήνει η Κριστίν Λαγκάρντ.

Σύμφωνα με πληροφορίες που μετέδωσε το Bloomberg, οι υπουργοί Οικονομικών αναμένεται να εξετάσουν τις προτάσεις στη συνεδρίαση του Eurogroup στις 9 Νοεμβρίου.

Ωστόσο, η διαδικασία δεν περιορίζεται στην επιλογή ενός νέου προέδρου.

Τρεις θέσεις στην εξαμελή Εκτελεστική Επιτροπή της ΕΚΤ πρόκειται να αλλάξουν χέρια μέσα στους επόμενους μήνες, ενώ ένα τέταρτο ενδεχόμενο άνοιγμα μπορεί να μεταβάλει ακόμη περισσότερο τις ισορροπίες.

Το αποτέλεσμα θα επηρεάσει όχι μόνο τη γεωγραφική εκπροσώπηση των κρατών-μελών, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο η ΕΚΤ θα αντιμετωπίσει τον πληθωρισμό, τα επιτόκια, το δημόσιο χρέος και τις πιέσεις στις αγορές ομολόγων.

Ο Πιερρακάκης δίνει το σήμα – Οι ημερομηνίες που καθορίζουν τη διαδοχή

Η ανακοίνωση της πρόωρης αποχώρησης της Κριστίν Λαγκάρντ στις 29 Οκτωβρίου ενεργοποίησε μια διαδικασία που οι ευρωπαϊκές πρωτεύουσες προετοίμαζαν ήδη επί μήνες.

Η Γαλλίδα πρόεδρος της ΕΚΤ ενημέρωσε επισήμως το Διοικητικό Συμβούλιο και τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, ότι θα αποχωρήσει στις 7 Φεβρουαρίου 2027, περίπου εννέα μήνες πριν από την κανονική ολοκλήρωση της θητείας της.

Η Λαγκάρντ έχει συνδέσει την απόφασή της με την επιθυμία να αποκτήσει μεγαλύτερη ελευθερία δημόσιας παρέμβασης σε ζητήματα πέρα από τη νομισματική πολιτική.

Η αποχώρησή της συμπίπτει με δύο ακόμη σημαντικές αλλαγές.

Στις 3 Ιανουαρίου 2027 αποχωρεί η Γερμανίδα Ίζαμπελ Σνάμπελ, προκειμένου να αναλάβει υψηλόβαθμη θέση στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο.

Στις 31 Μαΐου ολοκληρώνεται η θητεία του Ιρλανδού Φίλιπ Λέιν, επικεφαλής οικονομολόγου της ΕΚΤ.

Μέσα σε λιγότερο από πέντε μήνες, επομένως, θα αλλάξουν οι κάτοχοι τριών από τις έξι θέσεις της Εκτελεστικής Επιτροπής.

Για τον Κυριάκο Πιερρακάκη, η πρόκληση είναι να διευκολύνει την επίτευξη συμφωνίας μεταξύ κυβερνήσεων που έχουν διαφορετικές οικονομικές προτεραιότητες και διεκδικούν ισχυρή παρουσία στην κορυφή της ευρωπαϊκής νομισματικής αρχιτεκτονικής.

Ντε Κος εναντίον Κνοτ: Οι δύο βασικοί διεκδικητές

Στο επίκεντρο της διαδοχής βρίσκονται δύο πρόσωπα με ισχυρή εμπειρία στην ευρωπαϊκή νομισματική πολιτική.

Ο πρώτος είναι ο Ισπανός Πάμπλο Ερνάντεθ ντε Κος, πρώην διοικητής της Τράπεζας της Ισπανίας και νυν γενικός διευθυντής της Τράπεζας Διεθνών Διακανονισμών (BIS).

Ο δεύτερος είναι ο Ολλανδός Κλάας Κνοτ, πρώην διοικητής της κεντρικής τράπεζας της Ολλανδίας.

Και οι δύο έχουν συμμετάσχει επί χρόνια στις αποφάσεις της ΕΚΤ και θεωρούνται υποψήφιοι με δυνατότητα εξασφάλισης ευρύτερων συναινέσεων.

Οι διαφορές τους εντοπίζονται κυρίως στην προσέγγιση της νομισματικής πολιτικής.

Ο ντε Κος έχει συνδεθεί με περισσότερο ευέλικτες τοποθετήσεις ως προς την προσαρμογή των επιτοκίων στις οικονομικές συνθήκες.

Ο Κνοτ έχει εκφράσει συχνότερα αυστηρότερες θέσεις για τον πληθωρισμό και την ανάγκη διατήρησης της νομισματικής πειθαρχίας.

Ωστόσο, η επιλογή δεν αναμένεται να κριθεί αποκλειστικά από τις οικονομικές τους απόψεις.

Καθοριστικό ρόλο θα διαδραματίσουν οι πολιτικές ισορροπίες ανάμεσα στις μεγαλύτερες οικονομίες της Ευρωζώνης.

Το σενάριο ντε Κος: Τι μπορεί να κερδίσει η Γερμανία

Εάν επιλεγεί ο Πάμπλο Ερνάντεθ ντε Κος, η Ισπανία θα αποκτήσει για πρώτη φορά την προεδρία της ΕΚΤ.

Σε αυτό το ενδεχόμενο, σύμφωνα με σενάρια που έχουν καταγράψει διεθνή μέσα ενημέρωσης, η Γερμανία θα μπορούσε να επιδιώξει τη θέση του επικεφαλής οικονομολόγου, την οποία κατέχει σήμερα ο Φίλιπ Λέιν.

Η θέση θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική, καθώς ο επικεφαλής οικονομολόγος διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση των προβλέψεων για τον πληθωρισμό, την ανάπτυξη και την πορεία των επιτοκίων.

Το Βερολίνο θα μπορούσε έτσι να αποκτήσει ουσιαστική επιρροή στη διαμόρφωση της νομισματικής στρατηγικής, ακόμη και χωρίς να καταλάβει την προεδρία.

Η Γαλλία, από την πλευρά της, θα μπορούσε να διεκδικήσει ισχυρή παρουσία στην Εκτελεστική Επιτροπή μέσω άλλου κρίσιμου χαρτοφυλακίου, όπως εκείνου των πράξεων αγοράς.

Η κατανομή αυτή θα επέτρεπε έναν συμβιβασμό μεταξύ Μαδρίτης, Βερολίνου και Παρισιού, χωρίς να χρειαστεί απαραίτητα να ανοίξει τέταρτη θέση στην Εκτελεστική Επιτροπή.

Το σενάριο Κνοτ: Το Παρίσι διεκδικεί τον επικεφαλής οικονομολόγο

Διαφορετικές ισορροπίες δημιουργεί μια ενδεχόμενη επικράτηση του Κλάας Κνοτ.

Σύμφωνα με πληροφορίες που έχουν μεταδώσει διεθνή μέσα, η Γαλλία έχει εξετάσει το ενδεχόμενο να στηρίξει τον Ολλανδό υποψήφιο με αντάλλαγμα τη θέση του επικεφαλής οικονομολόγου της ΕΚΤ.

Στη γαλλική δεξαμενή πιθανών υποψηφίων έχουν αναφερθεί η Ανιές Μπενασί-Κερέ, η Λοράνς Μπουν και η Ελέν Ρέι.

Πρόκειται για οικονομολόγους με σημαντική διεθνή εμπειρία, χωρίς ωστόσο να έχει επιβεβαιωθεί επίσημη υποψηφιότητα.

Σε ένα τέτοιο σενάριο, η Γερμανία θα μπορούσε να επιδιώξει να διατηρήσει τις αρμοδιότητες των πράξεων αγοράς που σήμερα ασκεί η Ίζαμπελ Σνάμπελ.

Η συγκεκριμένη θέση έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς συνδέεται με την εφαρμογή των αποφάσεων της ΕΚΤ στις χρηματοπιστωτικές αγορές και τη διαχείριση της ρευστότητας.

Το βασικό πρόβλημα είναι ότι Γαλλία και Γερμανία εμφανίζονται να ενδιαφέρονται για θέσεις που προσφέρουν σημαντική επιρροή στη νομισματική πολιτική.

Επομένως, η επιλογή του προέδρου συνδέεται άμεσα με το ποια χώρα θα εξασφαλίσει τις υπόλοιπες αρμοδιότητες.

Η τέταρτη καρέκλα: Γιατί το όνομα Έλντερσον μπαίνει στην εξίσωση

Η διαπραγμάτευση μπορεί να γίνει ακόμη πιο σύνθετη εάν επιλεγεί ο Κλάας Κνοτ.

Στην Εκτελεστική Επιτροπή της ΕΚΤ υπηρετεί ήδη ο Ολλανδός Φρανκ Έλντερσον, του οποίου η θητεία ολοκληρώνεται τον Δεκέμβριο του 2028.

Η ταυτόχρονη παρουσία δύο Ολλανδών στην εξαμελή Επιτροπή θα δημιουργούσε ζήτημα πολιτικής και γεωγραφικής ισορροπίας, δεδομένης της άτυπης πρακτικής εκπροσώπησης διαφορετικών κρατών.

Για τον λόγο αυτό, δημοσιογραφικά σενάρια συνδέουν μια ενδεχόμενη προεδρία Κνοτ με πρόωρη αποχώρηση του Έλντερσον.

Μια τέτοια εξέλιξη θα άνοιγε τέταρτη θέση και θα μπορούσε να επιτρέψει στην Ισπανία να εξασφαλίσει παρουσία στην Εκτελεστική Επιτροπή, ακόμη και εάν δεν αποκτούσε την προεδρία.

Ωστόσο, δεν έχει ανακοινωθεί παραίτηση του Έλντερσον και η θητεία του δεν επηρεάζεται αυτομάτως από την επιλογή νέου προέδρου.

Το τέταρτο αξίωμα αποτελεί, συνεπώς, πιθανό διαπραγματευτικό σενάριο και όχι επιβεβαιωμένη κενή θέση.

Γαλλία και Γερμανία: Η διαπραγμάτευση πίσω από τα πρόσωπα

Η διαδικασία διαδοχής εξελίσσεται σε μια περίοδο ιδιαίτερα αυξημένης πολιτικής και οικονομικής αβεβαιότητας.

Η Γαλλία προετοιμάζεται για τις προεδρικές εκλογές του 2027, ενώ η Γερμανία επιδιώκει να διατηρήσει ουσιαστική επιρροή στη χάραξη της ευρωπαϊκής νομισματικής πολιτικής.

Η πρόωρη αποχώρηση της Λαγκάρντ επιτρέπει να επιταχυνθεί η διαδικασία επιλογής πριν από τις γαλλικές εκλογές.

Παράλληλα, οι κυβερνήσεις αναζητούν μια συνολική συμφωνία που θα περιορίσει τον κίνδυνο παρατεταμένων διαφωνιών για τις διαδοχικές κενές θέσεις.

Στη συζήτηση έχουν εμφανιστεί και εναλλακτικά ονόματα, μεταξύ των οποίων ο πρόεδρος της Bundesbank Γιοάχιμ Νάγκελ και ο διοικητής της Τράπεζας της Γαλλίας Φρανσουά Βιλερουά ντε Γκαλό.

Η αναφορά τους δεν σημαίνει ότι έχουν κατατεθεί επίσημες υποψηφιότητες, αλλά ότι οι ευρωπαϊκές πρωτεύουσες διατηρούν ανοιχτές διαφορετικές επιλογές σε περίπτωση αδιεξόδου.

Γιατί η επιλογή θα επηρεάσει τα επιτόκια και τις αγορές

Η αλλαγή ηγεσίας στην ΕΚΤ πραγματοποιείται σε μια περίοδο κατά την οποία η Ευρωζώνη αντιμετωπίζει σύνθετες προκλήσεις.

Ο πληθωρισμός, η πορεία των επιτοκίων, η δημοσιονομική κατάσταση των κρατών-μελών και οι διεθνείς γεωπολιτικές εντάσεις δημιουργούν διαφορετικές προτεραιότητες μεταξύ των κυβερνήσεων.

Η προεδρία της ΕΚΤ έχει καθοριστικό ρόλο στον συντονισμό των αποφάσεων, αλλά δεν αποφασίζει μόνη της τη νομισματική πολιτική.

Οι αποφάσεις λαμβάνονται από το Διοικητικό Συμβούλιο, στο οποίο συμμετέχουν τα μέλη της Εκτελεστικής Επιτροπής και οι διοικητές των εθνικών κεντρικών τραπεζών.

Γι’ αυτό και η ταυτόχρονη αλλαγή του προέδρου, του επικεφαλής οικονομολόγου και του μέλους που έχει την ευθύνη των πράξεων αγοράς αποκτά ιδιαίτερη σημασία.

Οι επιλογές των προσώπων μπορούν να επηρεάσουν την ισορροπία απόψεων στο εσωτερικό της ΕΚΤ, χωρίς να προδικάζουν συγκεκριμένες αποφάσεις για τα επιτόκια.

Ο θεσμικός ρόλος του Πιερρακάκη και η ελληνική παρουσία

Για την Ελλάδα, η συγκεκριμένη διαδικασία αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον λόγω της θέσης του Κυριάκου Πιερρακάκη στην προεδρία του Eurogroup.

Ο Έλληνας υπουργός έχει αναλάβει να συντονίσει το πρώτο στάδιο των διαβουλεύσεων μεταξύ των υπουργών Οικονομικών της Ευρωζώνης, επιδιώκοντας να διαμορφωθεί η αναγκαία σύγκλιση.

Η προθεσμία της 6ης Νοεμβρίου και η συνεδρίαση της 9ης Νοεμβρίου αποτελούν τα πρώτα ουσιαστικά βήματα.

Η τελική επιλογή, ωστόσο, δεν ανήκει στον πρόεδρο του Eurogroup.

Ο διορισμός πραγματοποιείται από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, έπειτα από τη σχετική σύσταση του Συμβουλίου της ΕΕ και τις προβλεπόμενες διαβουλεύσεις με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΚΤ.

Απαιτείται ενισχυμένη ειδική πλειοψηφία, με τη στήριξη τουλάχιστον 16 από τα 21 κράτη της Ευρωζώνης, που αντιπροσωπεύουν το 65% του πληθυσμού της.

Η ελληνική παρουσία στην προεδρία του Eurogroup προσδίδει στην Αθήνα θεσμική συμμετοχή στον συντονισμό μιας σημαντικής ευρωπαϊκής διαδικασίας, χωρίς να συνεπάγεται μονομερή δυνατότητα καθορισμού του αποτελέσματος.

Το επόμενο ορόσημο: 9 Νοεμβρίου

Η συνεδρίαση του Eurogroup στις 9 Νοεμβρίου αναμένεται να δώσει την πρώτη σαφέστερη εικόνα για το εύρος των υποψηφιοτήτων και τις διαθέσεις των κυβερνήσεων.

Στόχος των διαβουλεύσεων είναι να προχωρήσει εγκαίρως η διαδοχή της Λαγκάρντ και, εφόσον υπάρξει συμφωνία, να συνδεθεί με τις υπόλοιπες αλλαγές στην Εκτελεστική Επιτροπή.

Η αποχώρηση της Ίζαμπελ Σνάμπελ τον Ιανουάριο, της Κριστίν Λαγκάρντ τον Φεβρουάριο και του Φίλιπ Λέιν τον Μάιο δημιουργεί ένα ιδιαίτερα πυκνό χρονοδιάγραμμα.

Το βασικό ζητούμενο για τις κυβερνήσεις δεν είναι μόνο ποιος θα αναλάβει την προεδρία της ΕΚΤ, αλλά πώς θα κατανεμηθούν οι κρίσιμες αρμοδιότητες ανάμεσα στις χώρες της Ευρωζώνης.

Πηγή: pagenews.gr