Η Σρι Λάνκα βρίσκεται αντιμέτωπη με μια νέα, εξαιρετικά δύσκολη δοκιμασία, την ώρα που ακόμη μετρά τις πληγές της από τις καταστροφικές πλημμύρες του περασμένου Νοεμβρίου. Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή και οι αναταράξεις που προκαλεί στην παγκόσμια οικονομία επιβαρύνουν δραματικά μια χώρα που δεν έχει προλάβει να ανακάμψει ούτε από τη φονική κακοκαιρία ούτε από τη βαθιά οικονομική κρίση των τελευταίων ετών. Για χιλιάδες κατοίκους που έχασαν σπίτια, εισοδήματα και κάθε αίσθηση σταθερότητας, η νέα αυτή κρίση μοιάζει με ένα ακόμη βαρύ χτύπημα πάνω σε μια ήδη εξαντλημένη κοινωνία.
Στο χωριό Κουντουγκαλχένα της περιοχής Κάντι, η Ιντρανί Ραβιτσάντραν και η οικογένειά της εξακολουθούν να ζουν στο μόνο τμήμα του σπιτιού τους που κατάφερε να παραμείνει όρθιο. Ο κυκλώνας Ditwah, που έπληξε τη Σρι Λάνκα τον περασμένο Νοέμβριο, άφησε πίσω του πρωτοφανή καταστροφή. Μέσα σε μόλις τρεις ημέρες, σε ορισμένες περιοχές της κεντρικής ορεινής ζώνης καταγράφηκαν έως και 500 χιλιοστά βροχής, δηλαδή σχεδόν όσο δύο μήνες βροχοπτώσεων, προκαλώντας σαρωτικές πλημμύρες και κατολισθήσεις.
Η καταστροφή που άλλαξε τα πάντα
Οι συνέπειες της κακοκαιρίας υπήρξαν τεράστιες. Εκατοντάδες άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους, ενώ δεκάδες εξακολουθούν να αγνοούνται. Ολόκληροι οικισμοί, επιχειρήσεις και υποδομές παρασύρθηκαν από τα ορμητικά νερά, σε μια τραγωδία που, σύμφωνα με πολλούς αναλυτές, ξεπέρασε ακόμη και το αποτύπωμα του φονικού τσουνάμι του 2004 ως προς τις ζημιές στις υποδομές.
Η Ιντρανί περιγράφει πώς η οικογένειά της αναγκάστηκε να τρέξει μέσα στο σκοτάδι για να σωθεί, ενώ το νερό ανέβαινε με τρομακτική ταχύτητα. Δεν υπήρχε χρόνος ούτε για να πάρουν τα απολύτως απαραίτητα. Η βροχή έπεφτε ασταμάτητα, το έδαφος είχε γίνει επικίνδυνα ολισθηρό και ο φόβος ήταν παντού. Για τους κατοίκους αυτών των περιοχών, η εμπειρία εκείνης της νύχτας δεν ήταν απλώς ένα ακραίο καιρικό φαινόμενο, αλλά μια στιγμή απόλυτης κατάρρευσης.
Το «τριπλό σοκ» που απειλεί τη χώρα
Και ενώ η Σρι Λάνκα προσπαθούσε να μαζέψει τα κομμάτια της, ήρθε να προστεθεί η νέα γεωπολιτική κρίση. Ο πόλεμος που επηρεάζει την περιοχή του Ιράν και οι αναταράξεις στην αγορά ενέργειας δημιουργούν, σύμφωνα με οικονομικούς αναλυτές, ένα «τριπλό σοκ» για τη χώρα: πρώτα οι καταστροφικές πλημμύρες, έπειτα η εκτόξευση του κόστους καυσίμων και τώρα ο κίνδυνος ξηρασίας σε ορισμένες περιοχές.
Η επιδείνωση αυτή έρχεται σε μια στιγμή που η Σρι Λάνκα παραμένει βαθιά τραυματισμένη από την πρωτοφανή οικονομική κρίση του 2022, όταν η χώρα ξέμεινε από συνάλλαγμα, αθέτησε το εξωτερικό της χρέος και βρέθηκε αντιμέτωπη με σοβαρές ελλείψεις σε καύσιμα, φάρμακα, τρόφιμα και ηλεκτρική ενέργεια. Οι εικόνες με τις πολύωρες διακοπές ρεύματος και τις τεράστιες ουρές για βασικά αγαθά είναι ακόμη νωπές στη συλλογική μνήμη.
Η άνοδος στις τιμές ξυπνά μνήμες της μεγάλης κρίσης
Τις τελευταίες εβδομάδες, η κυβέρνηση αναγκάστηκε να προχωρήσει σε δελτίο καυσίμων, να αυξήσει τις τιμές, να περιορίσει την κατανάλωση ενέργειας και να εφαρμόσει μέτρα όπως η τετραήμερη εργασία στο Δημόσιο. Το ηλεκτρικό ρεύμα ακριβαίνει, το νερό και η ενέργεια μπαίνουν σε καθεστώς διακοπών, ενώ η αγορά καταγράφει ξανά σημάδια πανικού.
Η αύξηση των τιμών σε καύσιμα και υγραέριο προκαλεί νέα ανησυχία στους πολίτες, καθώς πολλοί φοβούνται ότι η χώρα μπορεί να οδηγηθεί σε νέο κύκλο ασφυξίας. Για μια κοινωνία που μόλις άρχισε να βλέπει κάποια σημάδια σταθεροποίησης, η επιστροφή της ανασφάλειας είναι ένα εξαιρετικά βαρύ πλήγμα.
Τεράστιο το κόστος της ανοικοδόμησης
Η έκταση της ζημιάς από τον κυκλώνα Ditwah είναι εντυπωσιακή. Διεθνείς οργανισμοί εκτιμούν ότι σχεδόν δύο εκατομμύρια άνθρωποι και περίπου 500.000 οικογένειες επηρεάστηκαν σε όλες τις επαρχίες της χώρας. Το συνολικό κόστος αποκατάστασης και ανοικοδόμησης υπολογίζεται σε περίπου 4 δισ. δολάρια, ποσό που αντιστοιχεί σε περίπου 4% του ΑΕΠ της Σρι Λάνκα.
Ο πρόεδρος Ανουρά Κουμάρα Ντισανάγιακε χαρακτήρισε την καταστροφή ως τη σοβαρότερη οικονομική συμφορά που έχει γνωρίσει ποτέ η χώρα. Η κυβέρνηση ανακοίνωσε αποζημιώσεις για οικογένειες που έχασαν συγγενείς, σπίτια και επιχειρήσεις, ενώ προχώρησε σε οικονομική ενίσχυση για νοικοκυριά με παιδιά. Ωστόσο, μήνες μετά την καταστροφή, περισσότεροι από 165.000 άνθρωποι παραμένουν εκτοπισμένοι, φιλοξενούμενοι σε σπίτια συγγενών, προσωρινά καταλύματα ή κοινότητες υποδοχής.
Καθυστερήσεις, ανάγκες και ένα κράτος υπό πίεση
Παρά τις κυβερνητικές δεσμεύσεις, η διαδικασία αποκατάστασης παραμένει αργή και άνιση. Οι οικογένειες που υπέστησαν μερικές ζημιές έχουν λάβει κάποια βοήθεια για βασικές επισκευές, όμως όσοι έχασαν ολοκληρωτικά το σπίτι ή την επιχείρησή τους περιμένουν ακόμη πιο ουσιαστική στήριξη. Οι αρχές υποστηρίζουν ότι επιχειρούν να εντοπίσουν ασφαλείς τοποθεσίες ώστε οι νέες κατοικίες να χτιστούν με καλύτερες προδιαγραφές και αντοχή απέναντι σε μελλοντικές φυσικές καταστροφές.
Ωστόσο, η καθυστέρηση αυτή εντείνει την απόγνωση των πληγέντων. Για πολλούς, κάθε επιπλέον μήνας αναμονής σημαίνει παράταση της φτώχειας, της αβεβαιότητας και της αδυναμίας να ξαναχτίσουν τη ζωή τους.
Η διεθνής βοήθεια που δεν ήρθε όπως αναμενόταν
Ένα ακόμη πρόβλημα για τη Σρι Λάνκα είναι ότι η διεθνής χρηματοδοτική ανταπόκριση υπήρξε σαφώς χαμηλότερη από τις ανάγκες. Παρότι η καταστροφή αποτιμάται σε δισεκατομμύρια, η χώρα έχει λάβει μόλις ένα μικρό μέρος των κεφαλαίων που απαιτούνται για ανοικοδόμηση και αποκατάσταση.
Η Ινδία υπήρξε ο βασικός και ταχύτερος υποστηρικτής, αποστέλλοντας άμεσα ανθρωπιστική βοήθεια, σωστικά μέσα, ιατρικές ομάδες και σημαντική οικονομική ενίσχυση. Αντίθετα, άλλοι μεγάλοι εταίροι της Σρι Λάνκα, όπως η Κίνα, προσέφεραν πολύ πιο περιορισμένη στήριξη, γεγονός που ενίσχυσε τη συζήτηση για το ποιοι στέκονται ουσιαστικά δίπλα στη χώρα στις πιο δύσκολες στιγμές της.
Ο φόβος για νέο οικονομικό αδιέξοδο
Η Σρι Λάνκα διαθέτει σήμερα συναλλαγματικά αποθέματα περίπου 7 δισ. δολαρίων, όμως το ερώτημα είναι κατά πόσο αυτά επαρκούν για να αντέξει μια παρατεταμένη περίοδο διεθνούς αναταραχής. Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή δεν επηρεάζει μόνο τις τιμές της ενέργειας. Απειλεί και έναν ακόμη κρίσιμο πυλώνα της οικονομίας: τα εμβάσματα από εργαζομένους στο εξωτερικό, ιδίως από τις χώρες του Κόλπου.
Πέρυσι, τα εμβάσματα αυτά έφτασαν περίπου τα 7 δισ. δολάρια, αποτελώντας έναν από τους σημαντικότερους μηχανισμούς εισροής ξένου συναλλάγματος. Αν όμως η κρίση στην περιοχή περιορίσει τις θέσεις εργασίας ή επηρεάσει τη δυνατότητα των εργαζομένων να στέλνουν χρήματα πίσω στη χώρα, τότε η πίεση στην οικονομία της Σρι Λάνκα μπορεί να γίνει ακόμη πιο έντονη.
Η μεγάλη δοκιμασία για την ηγεσία της χώρας
Η κυβέρνηση της Σρι Λάνκα καλείται τώρα να διαχειριστεί ταυτόχρονα την ανοικοδόμηση μετά από μία τεράστια φυσική καταστροφή και τις συνέπειες μιας νέας διεθνούς ενεργειακής και γεωπολιτικής κρίσης. Πρόκειται για μια εξαιρετικά δύσκολη εξίσωση, που θα κρίνει σε μεγάλο βαθμό και την πολιτική αντοχή της ηγεσίας της χώρας.
Για τις οικογένειες όπως αυτή της Ιντρανί, όμως, τα μεγάλα γεωπολιτικά και οικονομικά σενάρια μεταφράζονται σε κάτι πολύ πιο άμεσο: αν θα έχουν σπίτι, φαγητό, ρεύμα και τη δυνατότητα να ξανασταθούν στα πόδια τους. Και όσο η κρίση στη Μέση Ανατολή βαθαίνει, τόσο περισσότερο απομακρύνεται για πολλούς στη Σρι Λάνκα η ελπίδα μιας γρήγορης επιστροφής στην κανονικότητα.
Πηγή: Pagenews.gr