Οι Χούτι πιάνουν τη Σαουδική Αραβία από τον λαιμό: Η μάχη για το στενό που κρατά την Ευρώπη
ΧΡΟΝΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ 10 '
Πηγή Φωτογραφίας: screenshot//Οι Χούτι πιάνουν τη Σαουδική Αραβία από τον λαιμό: Η μάχη για το στενό που κρατά την Ευρώπη
Ένα μικρό, άνυδρο ηφαιστειακό νησί στην είσοδο της Ερυθράς Θάλασσας μπορεί να εξελιχθεί σε ένα από τα σημαντικότερα κομμάτια γης της παγκόσμιας γεωπολιτικής σκακιέρας.
Οι υποστηριζόμενοι από το Ιράν Χούτι κατέλαβαν το Mayyun, γνωστό και ως Perim, μέσα στο Bab al-Mandeb, μετά την ταχεία προέλασή τους στις δυτικές ακτές της Υεμένης και την κατάληψη του λιμανιού της Mokha.
Το Associated Press επιβεβαιώνει ότι οι Χούτι κατέλαβαν τη Mokha την Πέμπτη και το Mayyun την Παρασκευή, φέρνοντας τις δυνάμεις τους κυριολεκτικά στην καρδιά ενός από τα σημαντικότερα θαλάσσια chokepoints του κόσμου.
Δεν πρόκειται πλέον μόνο για έναν ακόμη γύρο του εμφυλίου της Υεμένης.
Η μάχη μεταφέρεται στον διάδρομο που συνδέει Ινδικό Ωκεανό – Ερυθρά Θάλασσα – Σουέζ – Μεσόγειο – Ευρώπη.
Το Perim είναι το «κλειδί» του Bab al-Mandeb
Η γεωγραφία εξηγεί γιατί η εξέλιξη είναι τόσο σημαντική.
Το Mayyun/Perim βρίσκεται μέσα στο ίδιο το Bab al-Mandeb και χωρίζει το στενό σε δύο διαύλους ναυσιπλοΐας. Η παρουσία μιας ένοπλης δύναμης στο συγκεκριμένο σημείο προσφέρει πολύ μεγαλύτερη δυνατότητα επιτήρησης και απειλής της εμπορικής κίνησης.
Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε εμπορικό πλοίο έχει σταματήσει να περνά ή ότι οι Χούτι μπορούν αυτομάτως να επιβάλουν έναν αδιαπέραστο ναυτικό αποκλεισμό.
Η διάκριση είναι κρίσιμη.
Αλλά ο έλεγχος του νησιού, σε συνδυασμό με πυραύλους, drones και προηγούμενες επιθέσεις σε εμπορικά πλοία, αυξάνει σημαντικά την ικανότητά τους να καταστήσουν τη διαδρομή υπερβολικά επικίνδυνη ή ακριβή για τις μεγάλες ναυτιλιακές.
Και στην παγκόσμια ναυτιλία δεν χρειάζεται να «κλείσει» στρατιωτικά ένα στενό για να προκληθεί οικονομικό σοκ.
Αρκεί οι ασφαλιστικές και οι πλοιοκτήτες να αποφασίσουν ότι το ρίσκο είναι πολύ μεγάλο.
Το Ριάντ βρίσκεται μπροστά σε στρατηγική παγίδα
Για τη Σαουδική Αραβία η χρονική στιγμή δύσκολα θα μπορούσε να είναι χειρότερη.
Το βασικό θαλάσσιο πέρασμα των σαουδαραβικών εξαγωγών ήταν παραδοσιακά το Στενό του Ορμούζ. Με την κίνηση εκεί να περιορίζεται λόγω της σύγκρουσης με το Ιράν, το Ριάντ αύξησε τη χρήση του East-West Pipeline, μεταφέροντας πετρέλαιο από τα ανατολικά κοιτάσματα προς το Yanbu στην Ερυθρά Θάλασσα.
Από εκεί, τα δεξαμενόπλοια μπορούσαν να κινηθούν νότια μέσω Bab al-Mandeb προς τις ασιατικές αγορές.
Η Ερυθρά Θάλασσα έγινε έτσι η παράκαμψη του Ορμούζ.
Τώρα απειλείται και η παράκαμψη.
Το Al-Monitor περιγράφει μια σαουδαραβική στρατηγική «βαθμονομημένης αποτροπής»: το Ριάντ θέλει να προστατεύσει τις εξαγωγές του χωρίς να παρασυρθεί ξανά σε έναν μεγάλης κλίμακας πόλεμο με τους Χούτι και ταυτόχρονα χωρίς να προκαλέσει ευρύτερη σύγκρουση με το Ιράν.
Χτύπησαν και τη σαουδαραβική ενεργειακή καρδιά
Το πρόβλημα δεν περιορίζεται πλέον στη θάλασσα.
Σύμφωνα με το Al-Monitor, οι Χούτι πραγματοποίησαν τη μεγαλύτερη επίθεση εναντίον της Σαουδικής Αραβίας εδώ και χρόνια, πλήττοντας ενεργειακές εγκαταστάσεις και στρατιωτική βάση σε τέσσερις πόλεις.
Μεταξύ των εγκαταστάσεων που υπέστησαν ζημιές ήταν το διυλιστήριο της Aramco στο Jazan, δυναμικότητας περίπου 400.000 βαρελιών ημερησίως, ενώ περισσότεροι από 70 άνθρωποι τραυματίστηκαν.
Η Σαουδική Αραβία προχώρησε επίσης σε προληπτική διακοπή λειτουργίας του East-West Pipeline μετά από επίθεση, σύμφωνα με το AP.
Εδώ η κρίση αλλάζει επίπεδο.
Δεν απειλείται μόνο η διαδρομή του πετρελαίου.
Απειλείται ταυτόχρονα και η υποδομή που χρησιμοποιείται για να φτάσει το πετρέλαιο στην Ερυθρά Θάλασσα.
Το πραγματικό nightmare: Ορμούζ και Bab al-Mandeb μαζί
Αυτό είναι το σημείο που μετατρέπει μια πολεμική εξέλιξη στην Υεμένη σε παγκόσμια οικονομική είδηση.
Στη μία πλευρά της Αραβικής Χερσονήσου βρίσκεται το Στενό του Ορμούζ.
Στην άλλη το Bab al-Mandeb.
Το πρώτο αποτελεί την κρίσιμη έξοδο του Περσικού Κόλπου. Το δεύτερο τη νότια πύλη προς την Ερυθρά Θάλασσα και το Σουέζ.
Η Σαουδική Αραβία χρησιμοποιούσε ακριβώς το δυτικό της δίκτυο για να μειώσει την εξάρτησή της από το Ορμούζ. Η προέλαση των Χούτι σημαίνει ότι και αυτή η εναλλακτική βρίσκεται πλέον υπό αυξανόμενη πίεση.
Αν οι δύο δίοδοι παραμείνουν ταυτόχρονα σε συνθήκες υψηλού κινδύνου, η παγκόσμια αγορά δεν αντιμετωπίζει απλώς ένα πρόβλημα προσφοράς πετρελαίου.
Αντιμετωπίζει πρόβλημα μεταφοράς του πετρελαίου που υπάρχει.
Η Σαουδική Αραβία ήδη πληρώνει τον λογαριασμό
Τα στοιχεία δείχνουν πόσο γρήγορα μπορεί να μετατραπεί η γεωπολιτική σε οικονομία.
Σύμφωνα με στοιχεία του IEA που επικαλείται το AP, οι φορτώσεις πετρελαίου στην Ερυθρά Θάλασσα μειώθηκαν τον Αύγουστο από περίπου 3,8 εκατ. βαρέλια ημερησίως σε 2,2 εκατ.
Η συνολική σαουδαραβική προσφορά υποχώρησε κατά περίπου 2,3 εκατ. βαρέλια ημερησίως στα 6 εκατ., στο χαμηλότερο επίπεδο εδώ και τρεις δεκαετίες.
Ταυτόχρονα, η συνολική κίνηση στην Ερυθρά Θάλασσα παραμένει περίπου 60% χαμηλότερη από τα επίπεδα πριν από την έναρξη των επιθέσεων των Χούτι στα τέλη του 2023.
Οι αριθμοί αυτοί εξηγούν γιατί η κατάληψη του Perim δεν είναι απλώς συμβολική.
Η παράκαμψη της παράκαμψης
Το Ριάντ έχει ακόμη επιλογές.
Αλλά γίνονται όλο και ακριβότερες.
Αντί να στέλνουν τα φορτία από το Yanbu προς νότο και το Bab al-Mandeb για τις ασιατικές αγορές, τα σαουδαραβικά δεξαμενόπλοια μπορούν να κινηθούν προς βορρά, μέσω Σουέζ.
Τα μεγαλύτερα tankers που δεν μπορούν να περάσουν από τη Διώρυγα μπορούν να ξεφορτώνουν στο Ain Sokhna της Αιγύπτου, με το πετρέλαιο να μεταφέρεται μέσω αγωγού στη Μεσόγειο.
Περίπου το 70% των εξαγωγών αργού από το Yanbu κατευθύνεται ήδη με αυτούς τους τρόπους, σύμφωνα με στοιχεία της Lloyd’s που επικαλείται το AP.
Αλλά για να φτάσει αυτό το πετρέλαιο στην Ασία χρειάζεται στη συνέχεια να περάσει από Γιβραλτάρ και να κάνει τον γύρο της Αφρικής.
Για ένα φορτίο με προορισμό τη Νότια Κορέα, ο χρόνος ταξιδιού μπορεί να εκτιναχθεί από περίπου 24 ημέρες σε 54.
Και τα ημερήσια ναύλα ορισμένων tankers έχουν ήδη ξεπεράσει τα 100.000 δολάρια μέσα στην ενεργειακή αναταραχή.
Εκεί ακριβώς αρχίζει να χτίζεται το επόμενο πληθωριστικό πρόβλημα.
Η Τεχεράνη αποκτά δύο μοχλούς πίεσης
Υπάρχει όμως και μια μεγαλύτερη στρατηγική εικόνα.
Οι Χούτι είναι στενά συνδεδεμένοι με το Ιράν, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι κάθε απόφασή τους υπαγορεύεται αυτομάτως από την Τεχεράνη.
Τον Ιούλιο, πηγές που επικαλέστηκε το Reuters ανέφεραν ότι το Ιράν μετέφερε στην Υεμένη στελέχη των Φρουρών της Επανάστασης, συμβούλους και εξοπλισμό σχετικό με πυραύλους και drones. Η Τεχεράνη έδωσε διαφορετική εξήγηση για τη συγκεκριμένη πτήση, λέγοντας ότι επέστρεφε αντιπροσωπεία των Χούτι και Υεμενίτες που είχαν μεταβεί στο Ιράν.
Ανεξάρτητα από τον ακριβή βαθμό επιχειρησιακού ελέγχου του Ιράν πάνω στους Χούτι, το στρατηγικό αποτέλεσμα είναι σαφές:
η Τεχεράνη βρίσκεται στη μία άκρη της Αραβικής Χερσονήσου, στο Ορμούζ, ενώ ένας στενός περιφερειακός σύμμαχός της ενισχύεται στην άλλη, στο Bab al-Mandeb.
Αυτό είναι ένα τεράστιο διαπραγματευτικό και αποτρεπτικό χαρτί.
Το μεγάλο δίλημμα του Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν
Και εδώ βρίσκεται το πραγματικό πρόβλημα για τον πρίγκιπα διάδοχο Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν.
Η Σαουδική Αραβία πέρασε χρόνια προσπαθώντας να αποδεσμευτεί από τον πόλεμο της Υεμένης.
Τώρα οι Χούτι μπορούν να την αναγκάσουν να ξανακοιτάξει νότια.
Εάν το Ριάντ απαντήσει στρατιωτικά με μεγάλη ένταση, κινδυνεύει να ξαναμπεί σε έναν μακρύ και δαπανηρό πόλεμο που επιχείρησε να αφήσει πίσω του.
Εάν δεν απαντήσει, κινδυνεύει να επιτρέψει στους Χούτι να εδραιώσουν μια στρατηγική θέση δίπλα σε μία από τις σημαντικότερες οδούς των ενεργειακών του εξαγωγών.
Αυτό εξηγεί γιατί η Σαουδική Αραβία έχει προχωρήσει στη δημιουργία πολυεθνικού ναυτικού σχήματος για την Ερυθρά Θάλασσα, με συμμετοχή χωρών όπως η Αίγυπτος, η Τουρκία, το Κατάρ, το Πακιστάν και το Μπαχρέιν. Η αμερικανική στρατιωτική συμμετοχή, ωστόσο, δεν έχει διαμορφωθεί στον βαθμό που το Ριάντ θα επιθυμούσε, καθώς οι ΗΠΑ παραμένουν επικεντρωμένες στο Ιράν.
Γιατί η Ευρώπη πρέπει να ανησυχεί
Για την Ευρώπη, η εξίσωση είναι απλή.
Bab al-Mandeb και Σουέζ αποτελούν την ταχύτερη θαλάσσια γέφυρα με την Ασία.
Εάν η διαδρομή γίνει πολύ επικίνδυνη, τα containerships και τα tankers επιστρέφουν στη μεγάλη παράκαμψη γύρω από το Ακρωτήριο της Καλής Ελπίδας.
Αυτό σημαίνει περισσότερες ημέρες ταξιδιού, περισσότερα καύσιμα, μικρότερη διαθέσιμη χωρητικότητα πλοίων, ακριβότερα ασφάλιστρα και υψηλότερα ναύλα.
Και αυτά τα κόστη δεν μένουν στη θάλασσα.
Περνούν στις πρώτες ύλες, στην ενέργεια, στα βιομηχανικά προϊόντα και τελικά στον καταναλωτή.
Και γιατί είναι πολύ ελληνικό θέμα
Για την Ελλάδα η κρίση έχει διπλή σημασία.
Πρώτον, ως ευρωπαϊκή οικονομία εκτεθειμένη στις εισαγόμενες τιμές ενέργειας, μια νέα παρατεταμένη άνοδος πετρελαίου και ναύλων μπορεί να ξανατροφοδοτήσει την ακρίβεια.
Δεύτερον —και ακόμη σημαντικότερο— η Ελλάδα βρίσκεται στην κορυφή της παγκόσμιας ναυτιλίας.
Η ασφάλεια των εμπορικών διαδρόμων, των ελληνόκτητων πλοίων και των πληρωμάτων δεν αποτελεί συνεπώς μακρινό πρόβλημα της Μέσης Ανατολής.
Είναι ελληνικό οικονομικό και στρατηγικό συμφέρον.
Και το Σουέζ είναι η φυσική θαλάσσια πύλη μέσω της οποίας η Ανατολική Μεσόγειος συνδέεται με την Ασία.
Εάν η νότια είσοδός του αποσταθεροποιηθεί για μεγάλο χρονικό διάστημα, ο Πειραιάς και συνολικά η ανατολικομεσογειακή εφοδιαστική αλυσίδα δεν μένουν ανεπηρέαστοι.
Το Perim μπορεί να αλλάξει πολύ περισσότερα από τον χάρτη της Υεμένης
Το μεγάλο λάθος θα ήταν να διαβάσουμε την κατάληψη του Mayyun ως ακόμη μία εδαφική μεταβολή στον πολύχρονο πόλεμο της Υεμένης.
Δεν είναι μόνο αυτό.
Οι Χούτι μετακινούνται από την περιφερειακή περιφέρεια προς ένα σημείο όπου μπορούν να επηρεάσουν την παγκόσμια οικονομία.
Η Σαουδική Αραβία βρίσκεται πλέον αντιμέτωπη με ένα σκληρό δίλημμα ασφαλείας. Το Ιράν αποκτά μεγαλύτερη στρατηγική μόχλευση. Το Σουέζ βρίσκεται ξανά υπό πίεση. Οι ναυτιλιακές επανυπολογίζουν το ρίσκο. Και η Ευρώπη βλέπει έναν από τους σημαντικότερους εμπορικούς της διαδρόμους να περνά δίπλα από ένα νέο μέτωπο πολέμου.
Το Bab al-Mandeb σημαίνει στα αραβικά «Πύλη των Δακρύων».
Σήμερα το όνομα ακούγεται λιγότερο ποιητικό και περισσότερο προφητικό.
Γιατί εάν η μάχη για αυτή την πύλη κλιμακωθεί, ο λογαριασμός δεν θα πληρωθεί μόνο στην Υεμένη.
Θα φτάσει στο Ριάντ, στην Τεχεράνη, στην Ουάσιγκτον, στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες — και μέχρι την Αθήνα.
Πηγή: pagenews.gr
Διαβάστε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο
