Reality check στον Κάθετο Διάδρομο: Η αγορά δείχνει Εξάρχου ως μόνη διέξοδο
Πηγή Φωτογραφίας: eurokinissi//Reality check στον Κάθετο Διάδρομο: Η αγορά δείχνει Εξάρχου ως μόνη διέξοδο
Ο Κάθετος Διάδρομος φυσικού αερίου εισέρχεται σε μια καθοριστική φάση: όχι πολιτική, αλλά καθαρά αγοραία. Παρά τη διακηρυγμένη στήριξη από την Ευρωπαϊκή Ένωση και τις κυβερνήσεις των Βαλκανίων, η πραγματικότητα των αγορών αποδεικνύεται πιο σκληρή — και σαφώς λιγότερο πρόθυμη να «αγοράσει» το αφήγημα.
Τα μέχρι σήμερα market tests έχουν ουσιαστικά αποτύχει, επιβεβαιώνοντας ότι το έργο, στην παρούσα μορφή του, δεν διαθέτει εμπορική ελκυστικότητα. Το ερώτημα πλέον δεν είναι αν χρειάζεται ο Διάδρομος, αλλά αν μπορεί να υπάρξει με βιώσιμους όρους.
Η αγορά μιλά — και απαιτεί αλλαγή μοντέλου
Η επόμενη δημοπρασία του Ιουλίου αποκτά χαρακτήρα τελικής δοκιμασίας. Εκεί θα φανεί αν οι πολιτικές ηγεσίες έχουν κατανοήσει το πρόβλημα ή αν συνεχίζουν να επενδύουν σε ένα αφήγημα χωρίς εμπορικό αντίκρισμα.
Η πίεση είναι ήδη εμφανής. Η Βουλγαρία, μέσω της υφυπουργού Ενέργειας Teodora Georgieva, ζητά έναν ad hoc μηχανισμό στήριξης, ουσιαστικά επιδοτήσεις για να καταστεί το έργο ελκυστικό. Πρόκειται για μια σαφή παραδοχή: χωρίς θεσμική παρέμβαση, το project δεν «βγαίνει» από μόνο του.
Από την ενεργειακή ασφάλεια στην οικονομική βιωσιμότητα
Η Ρουμανία, μέσω του Cristian Silviu Bușoi, επιχειρεί να ισορροπήσει ανάμεσα σε τρεις πυλώνες: απανθρακοποίηση, ασφάλεια και ανταγωνιστικότητα.
Ωστόσο, το μήνυμα είναι πιο ρεαλιστικό από ποτέ: η ενεργειακή μετάβαση δεν μπορεί να αγνοεί την αγορά.
Το φυσικό αέριο —παρά τις πολιτικές πιέσεις— παραμένει κρίσιμο, ενώ η πυρηνική ενέργεια επανέρχεται δυναμικά στο τραπέζι.
Ελλάδα: Κόμβος ή ρίσκο;
Η Ελλάδα φιλοδοξεί να αποτελέσει βασική πύλη εισόδου ενέργειας, αξιοποιώντας υποδομές LNG και διασυνδέσεις προς τα Βαλκάνια. Ο Γεώργιος Αλεξόπουλος από τη HELLENiQ ENERGY υπογράμμισε τη σημασία της διαφοροποίησης πηγών, ειδικά σε ένα περιβάλλον όπου η Ευρώπη παραμένει ενεργειακά εξαρτημένη.
Ταυτόχρονα, ο Κωνσταντίνος Σιφναίος της Gastrade επιμένει ότι χωρίς νέες υποδομές FSRU και ουσιαστική στήριξη από την ΕΕ, ο Κάθετος Διάδρομος κινδυνεύει να μείνει στα χαρτιά.
Το «μοντέλο Εξάρχου»: Από επιλογή… αναγκαιότητα
Σε αυτό το περιβάλλον, η πρόταση του Αλ. Εξάρχου αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα — όχι ως εναλλακτική, αλλά ως ρεαλιστική διέξοδος.
Το μοντέλο του βασίζεται σε μια απλή αλλά σκληρή αρχή:αν ένα έργο δεν στέκεται στην αγορά, δεν πρέπει να υλοποιείται με τεχνητή στήριξη.
Γιατί αποτελεί λύση:
- Ευθυγραμμίζεται με τη ζήτηση Αντί να «σπρώχνει» υποδομές που δεν ζητούνται, επενδύει εκεί όπου υπάρχει πραγματική ανάγκη και εμπορικό ενδιαφέρον.
- Αποφεύγει τις επιδοτήσεις Σε μια περίοδο δημοσιονομικών πιέσεων, η αποφυγή κρατικής χρηματοδότησης μειώνει το ρίσκο για οικονομίες και φορολογούμενους.
- Ενισχύει την ανταγωνιστικότητα Ένα έργο που επιβιώνει χωρίς επιδοτήσεις είναι εξ ορισμού πιο ανθεκτικό και ανταγωνιστικό.
- Προσελκύει σοβαρά κεφάλαια Οι μεγάλες επενδύσεις έρχονται όταν υπάρχει ξεκάθαρη απόδοση — όχι όταν βασίζονται σε πολιτικές αποφάσεις.
- Δημιουργεί πραγματική αγορά LNG Αντί για «διοικητικά κατασκευασμένες» ροές, διαμορφώνει ένα οικοσύστημα βασισμένο σε προσφορά και ζήτηση.
Πώς αλλάζει το παιχνίδι
Το μοντέλο αυτό μετατοπίζει το βάρος:
Από τις κυβερνήσεις → στους επενδυτές Από τις επιδοτήσεις → στην απόδοση Από τη θεωρία → στην πράξη
Και ίσως αυτό είναι το μεγαλύτερο του πλεονέκτημα: επιβάλλει πειθαρχία σε ένα ενεργειακό σύστημα που μέχρι σήμερα λειτουργούσε με πολιτικές προσδοκίες.
Ο Κάθετος Διάδρομος βρίσκεται μπροστά σε μια σκληρή αλήθεια:η αγορά δεν πείθεται με δηλώσεις — πείθεται με αριθμούς.
Σε αυτό το πλαίσιο, το μοντέλο Εξάρχου δεν είναι απλώς μια «φιλελεύθερη» προσέγγιση. Είναι, πλέον, η μόνη στρατηγική που απαντά στο βασικό ερώτημα της εποχής:
Πώς χτίζεις ενεργειακές υποδομές που αντέχουν χωρίς τεχνητή υποστήριξη;
Αν η Ευρώπη επιλέξει να αγνοήσει αυτό το μήνυμα, το πιθανότερο είναι ότι θα συνεχίσει να χρηματοδοτεί έργα που δεν λειτουργούν. Αν όμως το υιοθετήσει, τότε ίσως ο Κάθετος Διάδρομος —ή ό,τι τον αντικαταστήσει— αποκτήσει τελικά αυτό που σήμερα του λείπει:πραγματική βιωσιμότητα.
Πηγή: pagenews.gr
Διαβάστε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο
Το σχόλιο σας