Ναυτιλία: Πράσινη μετάβαση, Ορμούζ και έλλειψη ναυτικών πιέζουν τον κλάδο

Η ελληνική ναυτιλία βρίσκεται αντιμέτωπη με μια περίοδο αυξημένων πιέσεων, όπου η πράσινη μετάβαση, το γεωπολιτικό ρίσκο και η έλλειψη εξειδικευμένων στελεχών διαμορφώνουν ένα σύνθετο και απαιτητικό περιβάλλον. Στο 11ο Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών 2026, ο υπουργός Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής Βασίλης Κικίλιας και ο πλοιοκτήτης Πάνος Λασκαρίδης ανέδειξαν τις μεγάλες προκλήσεις που καλείται να διαχειριστεί ο κλάδος τα επόμενα χρόνια.

Στο επίκεντρο βρέθηκε ο ευρωπαϊκός σχεδιασμός για την απανθρακοποίηση της ναυτιλίας, η ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, οι πιέσεις στην ακτοπλοΐα, αλλά και η ανάγκη να επιστρέψει η νέα γενιά στα ναυτικά επαγγέλματα.

Κικίλιας: Η πράσινη μετάβαση χρειάζεται ρεαλισμό

Ο Βασίλης Κικίλιας εξέφρασε έντονες επιφυλάξεις για τον τρόπο με τον οποίο η Ευρώπη σχεδιάζει την πράσινη μετάβαση στη ναυτιλία. Όπως τόνισε, οι στόχοι απανθρακοποίησης και τα εναλλακτικά καύσιμα μπορεί να αποτελούν αναγκαία κατεύθυνση, όμως δεν μπορούν να εφαρμόζονται χωρίς να λαμβάνονται υπόψη οι πραγματικές δυνατότητες της αγοράς.

Ο υπουργός ήταν σαφής: πολλά από τα μέτρα που συζητούνται «δεν είναι εφαρμόσιμα» με τους σημερινούς όρους. Το πρόβλημα δεν είναι η περιβαλλοντική φιλοδοξία, αλλά η απόσταση ανάμεσα στον σχεδιασμό και την πράξη.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στο κόστος της μετάβασης, προειδοποιώντας ότι η εκτεταμένη φορολόγηση για τις μηδενικές εκπομπές μπορεί να φτάσει τα 130 δισ. ευρώ έως το 2027 και τα 100-300 δισ. ευρώ έως το 2035. Ένα τέτοιο βάρος, όπως σημείωσε, δεν θα μείνει στη ναυτιλία. Θα περάσει στους ναυλωτές, στην αλυσίδα μεταφορών και τελικά στους καταναλωτές, ενισχύοντας την ακρίβεια.

Το Ορμούζ ως εστία παγκόσμιου κινδύνου

Η συζήτηση επεκτάθηκε και στη γεωπολιτική ασφάλεια, με τον υπουργό να χαρακτηρίζει την κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ ως εμπόλεμη συνθήκη υψηλού ρίσκου για τη διεθνή ναυσιπλοΐα.

Το σημείο είναι κρίσιμο για την παγκόσμια οικονομία, καθώς από εκεί διέρχεται περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου και το 25% του φυσικού αερίου. Οποιαδήποτε διαταραχή στις ροές ενέργειας μπορεί να μεταφερθεί άμεσα στις τιμές, στην παραγωγή και στην καθημερινότητα των πολιτών.

Ο κ. Κικίλιας ανέφερε ότι 11 πλοία με ελληνική σημαία βρίσκονται εντός του Περσικού Κόλπου, ενώ ακόμη 27 βρίσκονται εκτός των Στενών. Το υπουργείο, όπως είπε, βρίσκεται σε συνεχή επικοινωνία με τα πληρώματα, ακόμη και τρεις φορές την ημέρα, ενώ έχουν ήδη πραγματοποιηθεί επαναπατρισμοί ναυτικών που το ζήτησαν.

Ακτοπλοΐα και εισιτήρια: Παρέμβαση για να αποφευχθούν αυξήσεις

Ο υπουργός αναφέρθηκε και στις τιμές των ακτοπλοϊκών εισιτηρίων, υπογραμμίζοντας ότι η κυβέρνηση παρενέβη με στήριξη ύψους 55-57 εκατ. ευρώ, ώστε να αποφευχθούν νέες αυξήσεις μέσα στο καλοκαίρι.

Η ακτοπλοΐα, όπως τόνισε, είναι κρίσιμος κρίκος για τον τουρισμό, την ελληνική οικογένεια και την οικονομική ζωή των νησιών. Ωστόσο, η πίεση από τα καύσιμα και τις διεθνείς εξελίξεις παραμένει μεγάλη.

Το μήνυμα ήταν ξεκάθαρο: όσο διαρκούν οι γεωπολιτικές κρίσεις, η σταθερότητα στις μεταφορές δεν μπορεί να θεωρείται δεδομένη.

Η μεγάλη πληγή: Έλλειψη ναυτικών και στελεχών

Ένα από τα πιο σοβαρά ζητήματα που ανέδειξε ο κ. Κικίλιας ήταν η έλλειψη προσωπικού στις ναυτικές σχολές και στα ναυπηγοεπισκευαστικά επαγγέλματα.

Παρά τις υψηλές απολαβές, οι νέοι απομακρύνονται από επαγγέλματα που θεωρούνται απαιτητικά. Ο υπουργός, όμως, υπογράμμισε ότι η σύγχρονη ναυτιλία προσφέρει προοπτικές που δύσκολα υπάρχουν σε άλλους κλάδους της ελληνικής οικονομίας.

Οι αμοιβές, όπως ανέφερε, μπορούν να φτάνουν έως 17.000 ευρώ για καπετάνιους LNG, 16.000 ευρώ σε δεξαμενόπλοια και 15.000 ευρώ για μηχανικούς. Παράλληλα, οι συνθήκες εργασίας έχουν αλλάξει, με μικρότερα συμβόλαια, καλύτερες παροχές και δυνατότητα επικοινωνίας μέσω διαδικτύου.

Λασκαρίδης: Η μετάβαση δεν γίνεται με θεωρίες

Ο Πάνος Λασκαρίδης προσέγγισε το θέμα με πιο επιχειρησιακή ματιά, τονίζοντας ότι η πράσινη μετάβαση δεν μπορεί να βασίζεται μόνο σε θεωρητικούς στόχους.

Όπως υπογράμμισε, η έλλειψη ώριμων εναλλακτικών καυσίμων και κατάλληλων υποδομών κάνει τη μετάβαση εξαιρετικά σύνθετη. Η πίεση προς τη ναυτιλία, σύμφωνα με τον ίδιο, δεν ανταποκρίνεται πάντα στο πραγματικό μερίδιο του κλάδου στις παγκόσμιες εκπομπές.

Παράλληλα, επεσήμανε ότι η ασφάλεια των πληρωμάτων είναι η απόλυτη προτεραιότητα για τους πλοιοκτήτες, ειδικά σε περιοχές υψηλού κινδύνου όπως το Ορμούζ.

Ο κ. Λασκαρίδης απέρριψε και την απλοϊκή άποψη ότι κάθε κρίση ευνοεί τη ναυτιλία. Όπως σημείωσε, οι συνέπειες είναι διαφορετικές ανάλογα με τον κλάδο, το είδος του πλοίου, το φορτίο και τη γεωγραφική περιοχή.

Η ελληνική ναυτιλία ως στρατηγικό πλεονέκτημα

Κοινό σημείο των παρεμβάσεων ήταν ότι η ελληνική ναυτιλία δεν αποτελεί απλώς έναν ισχυρό οικονομικό κλάδο. Είναι στρατηγικό πλεονέκτημα για τη χώρα.

Η γεωοικονομική της βαρύτητα δίνει στην Ελλάδα δυνατότητα επιρροής σε ευρωπαϊκό επίπεδο, αρκεί να υπάρχει καλύτερος συντονισμός ανάμεσα στην Πολιτεία, τους θεσμικούς φορείς και την αγορά.

Το πρόβλημα είναι ότι η ναυτιλία βρίσκεται σήμερα ανάμεσα σε αντικρουόμενες πιέσεις. Από τη μία, καλείται να μειώσει το περιβαλλοντικό της αποτύπωμα. Από την άλλη, πρέπει να διατηρήσει την ανταγωνιστικότητά της, να προστατεύσει τα πληρώματα και να αντιμετωπίσει τη μείωση του ανθρώπινου δυναμικού.

Το στοίχημα της επόμενης ημέρας

Η ναυτιλία μπαίνει σε μια περίοδο όπου οι εύκολες απαντήσεις δεν υπάρχουν. Η πράσινη μετάβαση είναι αναγκαία, αλλά αν σχεδιαστεί πρόχειρα, θα γίνει κόστος για την κοινωνία. Η γεωπολιτική αστάθεια είναι πραγματική και απειλεί ανθρώπινες ζωές, εφοδιαστικές αλυσίδες και τιμές. Η έλλειψη ναυτικών δεν είναι απλώς εργασιακό ζήτημα, αλλά απειλή για τη συνέχεια της τεχνογνωσίας του κλάδου.

Το μήνυμα από τους Δελφούς ήταν καθαρό: η ναυτιλία χρειάζεται ρεαλισμό, θεσμική στήριξη, επενδύσεις στην εκπαίδευση και πολιτικές που δεν θα γράφονται μακριά από την πραγματικότητα της θάλασσας.

Γιατί αν ο κλάδος πιεστεί χωρίς σχέδιο, το κόστος δεν θα το πληρώσουν μόνο οι εταιρείες. Θα το πληρώσει η οικονομία, η εφοδιαστική αλυσίδα και τελικά η κοινωνία.

Πηγή: Pagenews.gr