Economist: Η αποχώρηση των ΗΑΕ από τον OPEC δοκιμάζει τη συνοχή του καρτέλ

Η απόφαση των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων να αποχωρήσουν από τον OPEC από την 1η Μαΐου 2026 προκαλεί ισχυρούς κραδασμούς στο πετρελαϊκό καρτέλ, χωρίς όμως να σημαίνει απαραίτητα την άμεση διάλυσή του. Η κίνηση του Άμπου Ντάμπι θεωρείται σοβαρό πλήγμα στη συνοχή του οργανισμού, καθώς φέρνει στην επιφάνεια μακροχρόνιες εντάσεις με τη Σαουδική Αραβία για τις ποσοστώσεις παραγωγής και την επιρροή στον Κόλπο.

Η αποχώρηση έρχεται σε μια περίοδο έντονης αστάθειας στις αγορές ενέργειας, με τον πόλεμο στο Ιράν και τα προβλήματα στη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ να πιέζουν τις εξαγωγές από τον Κόλπο. Σύμφωνα με το Bloomberg, η απόφαση των ΗΑΕ αιφνιδίασε τους εταίρους τους και αναμένεται να περιορίσει την ικανότητα του OPEC να επηρεάζει τις τιμές μέσω συντονισμένων περικοπών ή αυξήσεων παραγωγής.

Το ρήγμα με τη Σαουδική Αραβία

Πίσω από τη διπλωματική γλώσσα περί «στρατηγικού και οικονομικού οράματος», η έξοδος των ΗΑΕ αντανακλά μια σύγκρουση που ωρίμαζε εδώ και χρόνια. Τα Εμιράτα έχουν επενδύσει επιθετικά στην αύξηση της παραγωγικής τους ικανότητας και θεωρούν ότι οι περιορισμοί του OPEC δεν ανταποκρίνονται πλέον στις δικές τους προτεραιότητες. Η επίσημη ανακοίνωση των ΗΑΕ αναφέρει ότι η απόφαση συνδέεται με την εξελισσόμενη ενεργειακή τους στρατηγική και τις επενδύσεις στην εγχώρια παραγωγή.

Η Σαουδική Αραβία παραμένει ο de facto ηγέτης του OPEC, όμως η αποχώρηση ενός από τους σημαντικότερους παραγωγούς του Κόλπου υπονομεύει την εικόνα ενιαίου μετώπου. Το πρόβλημα δεν είναι μόνο ποσοτικό. Είναι πολιτικό. Όταν ένα μέλος με το βάρος των Εμιράτων εγκαταλείπει το τραπέζι, το μήνυμα προς την αγορά είναι ότι η πειθαρχία του καρτέλ δεν είναι δεδομένη.

Φόβοι για νέο πόλεμο τιμών

Η αποχώρηση των ΗΑΕ δημιουργεί φόβους ότι, μόλις αποκατασταθούν πλήρως οι εξαγωγικές ροές από τον Κόλπο, το Άμπου Ντάμπι θα μπορέσει να αυξήσει ταχύτερα την παραγωγή του χωρίς να δεσμεύεται από τις ποσοστώσεις του OPEC. Η Barclays εκτιμά ότι η έξοδος μπορεί να οδηγήσει σε ταχύτερη αύξηση της προσφοράς από τα Εμιράτα, αν και οι βραχυπρόθεσμες τιμές εξακολουθούν να επηρεάζονται περισσότερο από τη γεωπολιτική ένταση και τα προβλήματα στη διακίνηση πετρελαίου.

Ακόμη και η Ρωσία εκτιμά ότι η αποχώρηση των ΗΑΕ μπορεί μελλοντικά να αυξήσει την παγκόσμια παραγωγή και να πιέσει τις τιμές προς τα κάτω, ειδικά αν ακολουθήσουν και άλλοι παραγωγοί πιο αυτόνομη στρατηγική.

Ο OPEC δεν καταρρέει, αλλά χάνει ισχύ

Ο OPEC έχει επιβιώσει και από άλλες αποχωρήσεις, όπως του Κατάρ, της Ανγκόλας και του Ισημερινού. Η διαφορά είναι ότι τα ΗΑΕ είναι πολύ βαρύτερος παίκτης, με υψηλές εξαγωγές, σημαντική παραγωγική δυνατότητα και φιλοδοξία να λειτουργήσουν ως αυτόνομος ενεργειακός πόλος.

Το Economist σημειώνει ότι η αποχώρηση δεν διαλύει το καρτέλ, αλλά δοκιμάζει τη συνοχή του σε μια στιγμή που η επιρροή του έχει ήδη περιοριστεί από την άνοδο της παραγωγής στην αμερικανική ήπειρο και από την αυξανόμενη ενεργειακή διαφοροποίηση διεθνώς.

Η αγορά πετρελαίου σε νέα αβεβαιότητα

Η κίνηση των ΗΑΕ αλλάζει τους υπολογισμούς των αγορών. Από τη μία, οι τιμές παραμένουν υψηλές λόγω της έντασης στον Κόλπο και των περιορισμών στη ναυσιπλοΐα. Από την άλλη, η μελλοντική δυνατότητα των Εμιράτων να αντλούν περισσότερο πετρέλαιο χωρίς περιορισμούς δημιουργεί προσδοκίες για αυξημένη προσφορά όταν υποχωρήσει η κρίση.

Το πραγματικό ερώτημα δεν είναι αν ο OPEC θα επιβιώσει. Πιθανότατα θα επιβιώσει. Το κρίσιμο είναι αν θα μπορεί πλέον να λειτουργεί με την ίδια πειθαρχία και αξιοπιστία. Και εκεί η αποχώρηση των ΗΑΕ είναι βαρύ πλήγμα.

Πηγή: Pagenews.gr