Το πετρέλαιο της Βενεζουέλας αλλάζει τον χάρτη: Το Εσεκίμπο, η Chevron και η «βόμβα» για τον OPEC
ΧΡΟΝΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ 8 '
Πηγή Φωτογραφίας: AP Photo//Το πετρέλαιο της Βενεζουέλας αλλάζει τον χάρτη: Το Εσεκίμπο, η Chevron και η «βόμβα» για τον OPEC
Τρεις εξελίξεις που μοιάζουν ασύνδετες αρχίζουν να σχηματίζουν μία ενιαία γεωενεργειακή εικόνα.
Η νέα πετρελαϊκή συμφωνία της Ουάσιγκτον με τη Βενεζουέλα.
Η συζήτηση στο Καράκας για το μέλλον της ιστορικής σχέσης της χώρας με τον OPEC.
Και η παλιά, αλλά εξαιρετικά επικίνδυνη, διεκδίκηση της Βενεζουέλας επί του Εσεκίμπο — μιας περιοχής που αντιστοιχεί περίπου στα δύο τρίτα της επικράτειας της γειτονικής Γουιάνας.
Το κοινό νήμα είναι το πετρέλαιο.
Και περισσότερο από οποιαδήποτε άλλη εταιρεία, το όνομα που ενώνει πλέον τον χάρτη είναι η Chevron.
Από τον Τσάβες στη Γουιάνα: Η ειρωνεία της ιστορίας
Η σημερινή ενεργειακή έκρηξη της Γουιάνας έχει τις ρίζες της σε μια απόφαση που είχε πάρει πριν από σχεδόν δύο δεκαετίες ο Ούγκο Τσάβες.
Το 2007, η κυβέρνηση της Βενεζουέλας εθνικοποίησε μεγάλα πετρελαϊκά projects και η ExxonMobil έχασε περιουσιακά στοιχεία στη χώρα.
Η αμερικανική εταιρεία έστρεψε την προσοχή της αλλού.
Το 2015 ήρθε η μεγάλη ανακάλυψη στο offshore Stabroek Block της Γουιάνας.
Σήμερα, η μικρή χώρα της Νότιας Αμερικής έχει εξελιχθεί σε μία από τις ταχύτερα αναπτυσσόμενες πετρελαϊκές δυνάμεις παγκοσμίως, με παραγωγή που κινείται πλέον προς το 1 εκατ. βαρέλια ημερησίως και με προοπτική πολύ μεγαλύτερης παραγωγικής δυναμικότητας έως το τέλος της δεκαετίας.
Και ακριβώς εκεί βρίσκεται το Εσεκίμπο.
Το Εσεκίμπο δεν είναι πια μόνο συνοριακή διαφορά
Η διαμάχη Βενεζουέλας–Γουιάνας χρονολογείται από τον 19ο αιώνα.
Το πετρέλαιο, όμως, άλλαξε δραματικά τη σημασία της.
Για το Καράκας, η διεκδίκηση του Εσεκίμπο έχει ιστορική και εθνικιστική διάσταση. Για τη Γουιάνα, πλέον, είναι ζήτημα κρατικής κυριαρχίας που συνδέεται άμεσα με την οικονομική της μεταμόρφωση.
Η υπόθεση βρίσκεται ενώπιον του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης, με τις δύο πλευρές να έχουν εκ διαμέτρου αντίθετες θέσεις.
Η Γουιάνα δηλώνει ότι θα αποδεχθεί την απόφαση.
Το Καράκας αμφισβητεί τη δικαιοδοσία του Δικαστηρίου και επιμένει ότι η διαφορά πρέπει να αντιμετωπιστεί μέσω της Συμφωνίας της Γενεύης και απευθείας διαπραγματεύσεων.
Αυτό δημιουργεί μια πιθανή γεωπολιτική εστία ανάφλεξης ακριβώς δίπλα σε μία από τις σημαντικότερες νέες πετρελαϊκές επαρχίες του κόσμου.
Η Chevron βρίσκεται πλέον και στις δύο πλευρές
Εδώ η εξίσωση γίνεται πολύ πιο ενδιαφέρουσα.
Η Chevron έχει μακρά παρουσία στη Βενεζουέλα μέσω των συνεργασιών της με την PDVSA.
Παράλληλα, μετά την ολοκλήρωση της εξαγοράς της Hess, απέκτησε έκθεση στο Stabroek Block της Γουιάνας.
Άρα ένας από τους σημαντικότερους αμερικανικούς ενεργειακούς ομίλους έχει πλέον συμφέροντα και στις δύο πλευρές μιας από τις πιο επικίνδυνες εδαφικές διαφορές της Νότιας Αμερικής.
Και αυτό μεταβάλλει τα κίνητρα της Ουάσιγκτον.
Η σταθερότητα μεταξύ Καράκας και Τζορτζτάουν δεν είναι πλέον μόνο ζήτημα αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής.
Γίνεται και ζήτημα ενεργειακής ασφάλειας και επενδυτικών συμφερόντων.
Το παράδοξο: Τα πετρέλαια μπορεί να λειτουργήσουν ως φρένο στον πόλεμο
Υπάρχει επομένως ένα ισχυρό επιχείρημα ότι η νέα κατάσταση μπορεί να λειτουργήσει υπέρ της αποκλιμάκωσης.
Μια Βενεζουέλα που χρειάζεται αμερικανικά κεφάλαια, τεχνολογία και πρόσβαση στις διεθνείς αγορές έχει πολύ περισσότερα να χάσει από μια στρατιωτική σύγκρουση με τη Γουιάνα.
Και η Ουάσιγκτον έχει ακόμη μεγαλύτερο κίνητρο να αποτρέψει οποιαδήποτε αναμέτρηση που θα απειλούσε ταυτόχρονα παραγωγή, υποδομές και επενδύσεις.
Αυτό είναι το οικονομικό σενάριο.
Η πολιτική, όμως, μπορεί να κινηθεί αντίστροφα.
Γιατί το Εσεκίμπο μπορεί να γίνει ακόμη πιο επικίνδυνο
Όσο περισσότερες παραχωρήσεις κάνει μια κυβέρνηση στο πετρέλαιο και στις ΗΠΑ, τόσο μεγαλύτερη μπορεί να γίνει η ανάγκη της να αποδείξει στο εσωτερικό ότι δεν υποχωρεί στα ζητήματα εθνικής κυριαρχίας.
Και εδώ το Εσεκίμπο αποκτά διαφορετική χρησιμότητα.
Μπορεί να λειτουργήσει ως εθνικιστικό αντίβαρο.
Εάν λοιπόν υπάρξει δυσμενής για τη Βενεζουέλα απόφαση στη Χάγη σε μια περίοδο κατά την οποία το Καράκας δέχεται εσωτερική κριτική για τις πετρελαϊκές συμφωνίες με τις ΗΠΑ, η κυβέρνηση θα μπορούσε να σκληρύνει τη ρητορική ή ακόμη και να επαναφέρει στρατιωτικές και ναυτικές πιέσεις.
Το πετρέλαιο, επομένως, μπορεί να λειτουργήσει είτε ως μηχανισμός ειρήνης είτε ως επιταχυντής εθνικισμού.
Η πραγματική «βόμβα» βρίσκεται όμως στον OPEC
Υπάρχει και μια δεύτερη, πολύ μεγαλύτερη αγορά που μπορεί να επηρεαστεί.
Η Βενεζουέλα είναι ιδρυτικό μέλος του OPEC από το 1960.
Για δεκαετίες αποτέλεσε έναν από τους ιστορικούς πυλώνες του οργανισμού.
Όμως οι κυρώσεις, η χρόνια υποεπένδυση και η κατάρρευση της παραγωγής περιόρισαν δραματικά τον ρόλο της.
Τώρα η εξίσωση αντιστρέφεται.
Εάν αμερικανικά κεφάλαια και τεχνολογία επιτρέψουν στη Βενεζουέλα να αυξήσει σημαντικά την παραγωγή της, η χώρα θα βρεθεί μπροστά σε ένα θεμελιώδες δίλημμα:
να επιστρέψει σε έναν ισχυρότερο ρόλο μέσα στον OPEC και να αποδεχθεί τη λογική των ποσοστώσεων ή να επιδιώξει μεγαλύτερη ελευθερία παραγωγής;
Το σενάριο που θα ανησυχούσε το Ριάντ
Για την Ουάσιγκτον, μια Βενεζουέλα που παράγει περισσότερο και λειτουργεί εκτός αυστηρής πειθαρχίας του OPEC θα μπορούσε να είναι ιδιαίτερα ελκυστική.
Περισσότερα βαρέλια από το δυτικό ημισφαίριο σημαίνουν μεγαλύτερη διαφοροποίηση της παγκόσμιας προσφοράς.
Και, δυνητικά, μικρότερη δυνατότητα του OPEC+ να επηρεάζει τις τιμές μέσω συντονισμένων περικοπών.
Εδώ η Βενεζουέλα συναντά τη Γουιάνα.
Η παραγωγή της Γουιάνας βρίσκεται εκτός OPEC και αναπτύσσεται ταχύτατα.
Η Βραζιλία αυξάνει επίσης την παραγωγή της. Οι ΗΠΑ και ο Καναδάς παραμένουν ενεργειακές υπερδυνάμεις, ενώ η Αργεντινή διαθέτει το Vaca Muerta.
Αν προστεθεί σε αυτό το μπλοκ μια αναγεννημένη Βενεζουέλα με ελευθερία να αυξάνει την παραγωγή, δημιουργείται ένας πολύ ισχυρότερος Atlantic Basin oil corridor.
Από τον Περσικό Κόλπο στον Ατλαντικό
Αυτή μπορεί να είναι η μεγαλύτερη γεωενεργειακή αλλαγή.
Για δεκαετίες, το κέντρο βάρους της πολιτικής του πετρελαίου βρισκόταν στον Περσικό Κόλπο.
Σήμερα διαμορφώνεται σταδιακά ένας δεύτερος πόλος στην αμερικανική ήπειρο:
ΗΠΑ – Καναδάς – Βραζιλία – Γουιάνα – Αργεντινή και, δυνητικά, Βενεζουέλα.
Δεν πρόκειται για έναν επίσημο ενεργειακό συνασπισμό.
Ούτε οι χώρες αυτές έχουν κοινή πολιτική.
Αλλά η αθροιστική αύξηση της παραγωγής τους μπορεί να περιορίσει την ικανότητα του OPEC+ να ελέγχει το περιθώριο προσφοράς στην παγκόσμια αγορά.
Και αυτό ενδιαφέρει άμεσα όχι μόνο τη Σαουδική Αραβία, αλλά και τη Ρωσία.
Τρία σενάρια από εδώ και πέρα
Βασικό σενάριο – OPEC πρώτα, Εσεκίμπο αργότερα. Το Καράκας επιδιώκει μεγαλύτερη ελευθερία στην πετρελαϊκή παραγωγή, ενώ η εδαφική διαφορά παραμένει παγωμένη στη διαδικασία της Χάγης. Είναι πολιτικά ευκολότερο να αλλάξει η ενεργειακή στρατηγική από το να εγκαταλειφθεί μια ιστορική εδαφική διεκδίκηση.
Αρνητικό σενάριο – Το πετρέλαιο κάνει το Εσεκίμπο πιο επικίνδυνο. Μια αρνητική δικαστική εξέλιξη για το Καράκας, σε συνδυασμό με εσωτερική πίεση για τις σχέσεις με τις ΗΠΑ, προκαλεί νέα εθνικιστική κινητοποίηση και στρατιωτική ένταση.
Σενάριο μεγάλης συμφωνίας – Η Ουάσιγκτον συνδέει τα δύο μέτωπα. Η οικονομική στήριξη και η ανασυγκρότηση του πετρελαϊκού τομέα της Βενεζουέλας συνδέονται σταδιακά με αποκλιμάκωση στο Εσεκίμπο και μεγαλύτερη ανεξαρτησία του Καράκας από την ενεργειακή στρατηγική του OPEC+.
Το πραγματικό στοίχημα του Τραμπ
Αν αυτή η στρατηγική πετύχει, το όφελος για την Ουάσιγκτον δεν θα είναι μόνο τα βαρέλια της Βενεζουέλας.
Θα είναι η δημιουργία μιας πολύ μεγαλύτερης ζώνης παραγωγής πετρελαίου στο δυτικό ημισφαίριο, με ισχυρή παρουσία αμερικανικών εταιρειών και μικρότερη εξάρτηση της παγκόσμιας αγοράς από τις αποφάσεις του OPEC+.
Αλλά υπάρχει ένα όριο.
Η οικονομική αλληλεξάρτηση δεν εξαφανίζει τις εδαφικές διεκδικήσεις. Και μια κυβέρνηση μπορεί να θεωρήσει τον εθνικισμό σημαντικότερο από την οικονομική λογική όταν απειλείται η εσωτερική της νομιμοποίηση.
Γι’ αυτό το επόμενο μεγάλο σήμα δεν θα έρθει απαραίτητα από την τιμή του Brent.
Θα έρθει είτε από τον OPEC είτε από τη Χάγη.
Αν το Καράκας κινηθεί πρώτα προς μεγαλύτερη ανεξαρτησία από τον OPEC, θα δείξει ότι το νέο πετρελαϊκό άνοιγμα αλλάζει πρωτίστως την ενεργειακή του στρατηγική. Αν, αντίθετα, μαλακώσει τη στάση του στο Εσεκίμπο, τότε θα έχουμε την πρώτη πραγματική ένδειξη ότι η Ουάσιγκτον μετατρέπει τα πετρέλαια σε γεωπολιτική μόχλευση.
Πηγή: pagenews.gr
Διαβάστε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο
