Τουρισμός χωρίς σχέδιο: Το ελληνικό success story δείχνει σημάδια κόπωσης

Ο ΣΕΤΕ προειδοποιεί για υπερτουρισμό, υποδομές υπό πίεση και έλλειψη εθνικής στρατηγικής

Ο ελληνικός τουρισμός συνεχίζει να καταγράφει ιστορικά έσοδα και αφίξεις, όμως πίσω από τους πανηγυρικούς αριθμούς εντείνεται μια βαθιά ανησυχία:η χώρα εξακολουθεί να μην διαθέτει ολοκληρωμένο εθνικό σχέδιο για το μέλλον του σημαντικότερου παραγωγικού της κλάδου.

Στην 34η Γενική Συνέλευση του ΣΕΤΕ, η σύγκρουση ανάμεσα στην κυβερνητική αισιοδοξία και στις προειδοποιήσεις της αγοράς έγινε πιο εμφανής από ποτέ. Οι εκπρόσωποι του τουριστικού τομέα μίλησαν ανοιχτά για ένα μοντέλο ανάπτυξης που εμφανίζει πλέον σοβαρές ρωγμές.

Ένας τουρισμός που μεγαλώνει χωρίς στρατηγικό πυρήνα

Παρά τις διαδοχικές παρεμβάσεις των τελευταίων προέδρων του ΣΕΤΕ — των Γιάννη Ρέτσου, Ανδρέα Ανδρεάδη και πιο πρόσφατα του Γιάννη Παράσχη — η Ελλάδα εξακολουθεί να πορεύεται χωρίς συνεκτικό εθνικό σχέδιο τουριστικής ανάπτυξης.

Το βασικό επιχείρημα του ΣΕΤΕ είναι σαφές: ο ελληνικός τουρισμός αντιμετωπίζεται ακόμη ως μια «αυτόματη μηχανή εσόδων», χωρίς μακροπρόθεσμο σχεδιασμό για:

• τις υποδομές,
• τη φέρουσα ικανότητα των προορισμών,
• την πράσινη μετάβαση,
• τη στεγαστική πίεση στις τοπικές κοινωνίες,
• αλλά και την κλιματική ανθεκτικότητα.

Ο απερχόμενος πρόεδρος του ΣΕΤΕ, Γιάννης Παράσχης, προειδοποίησε ότι η χώρα χρειάζεται νέο επίπεδο σχεδιασμού, καθώς το σημερινό μοντέλο κινδυνεύει να εξαντλήσει τόσο τους προορισμούς όσο και τις τοπικές κοινωνίες.

Το πρόβλημα δεν είναι οι αφίξεις — είναι η αντοχή της χώρας

Τα τελευταία χρόνια η Ελλάδα σπάει διαδοχικά ρεκόρ επισκεψιμότητας. Ωστόσο, η αύξηση της τουριστικής ζήτησης δεν συνοδεύτηκε από αντίστοιχη αναβάθμιση υποδομών.

Το αποτέλεσμα είναι πλέον ορατό:

• αεροδρόμια υπό πίεση,
• λιμάνια χωρίς επάρκεια,
• προβλήματα ύδρευσης σε νησιά,
• υπερφόρτωση δικτύων απορριμμάτων,
• έλλειψη εργαζομένων,
• στεγαστική κρίση σε τουριστικές περιοχές.

Ο ΣΕΤΕ προειδοποιεί ότι το χάσμα ανάμεσα στη ζήτηση και στην πραγματική αντοχή των προορισμών διευρύνεται επικίνδυνα.

Σε αρκετές περιοχές, ιδιαίτερα σε δημοφιλή νησιά, η συζήτηση για τη «φέρουσα ικανότητα» έχει ήδη μετατραπεί σε πολιτικό και κοινωνικό ζήτημα.

Σύγκρουση με την κυβέρνηση για το νέο χωροταξικό

Ιδιαίτερη ένταση προκαλεί το νέο χωροταξικό σχέδιο για τον τουρισμό.

Ο ΣΕΤΕ θεωρεί ότι κρίσιμες αποφάσεις λαμβάνονται χωρίς επαρκή τεκμηρίωση και χωρίς πραγματικό διάλογο με την αγορά.

Στο επίκεντρο της διαφωνίας βρίσκονται:

• το πλαφόν των 100 κλινών για νέες μονάδες,
• οι νέες αρτιότητες,
• η μεθοδολογία υπολογισμού της φέρουσας ικανότητας,
• αλλά και οι πρόσθετες εισφορές προς το Πράσινο Ταμείο.

Οι επιχειρηματίες του τουρισμού φοβούνται ότι η αβεβαιότητα στις αδειοδοτήσεις και οι αιφνιδιαστικές παρεμβάσεις δημιουργούν κλίμα ανασφάλειας για επενδύσεις δισεκατομμυρίων ευρώ.

Ορεινός τουρισμός: Ανάπτυξη ή επικοινωνιακή αφήγηση;

Η κυβέρνηση επιχειρεί να αναδείξει τον ορεινό τουρισμό ως νέο πυλώνα ανάπτυξης και ως εργαλείο επιμήκυνσης της τουριστικής περιόδου.

Η υπουργός Τουρισμού Όλγα Κεφαλογιάννη παρουσίασε την ορεινή Ελλάδα ως «νέο κεφάλαιο» του ελληνικού τουρισμού, δίνοντας έμφαση στη βιωσιμότητα και στην περιφερειακή ανάπτυξη.

Ωστόσο, στελέχη της αγοράς υποστηρίζουν ότι οι διαφημιστικές καμπάνιες δεν αρκούν χωρίς:

• οδικά έργα,
• ψηφιακές υποδομές,
• επενδύσεις σε μικρές τοπικές επιχειρήσεις,
• και οργανωμένη διαχείριση προορισμών.

Όπως σημειώνει ο ΣΕΤΕ, οι προορισμοί δεν μπορούν να λειτουργούν μόνο με branding και εικόνα.

Χρειάζονται:

• δεδομένα,
• διαχείριση,
• κανόνες,
• συνέργειες,
• και επιχειρησιακή στρατηγική.

Το μεγάλο στοίχημα: Τουρισμός ή μονοκαλλιέργεια;

Η βαθύτερη ανησυχία που εκφράζεται πλέον ανοιχτά είναι ότι η Ελλάδα μετατρέπεται σταδιακά σε οικονομία υπερβολικά εξαρτημένη από τον τουρισμό.

Σε περίπτωση νέας διεθνούς κρίσης — γεωπολιτικής, ενεργειακής ή κλιματικής — το ελληνικό μοντέλο εμφανίζεται ιδιαίτερα ευάλωτο.

Η συζήτηση πλέον δεν αφορά μόνο πόσοι τουρίστες έρχονται στη χώρα.

Αφορά:

• τι αφήνουν στην οικονομία,
• πόσο αντέχουν οι τοπικές κοινωνίες,
• ποια είναι η ποιότητα της ανάπτυξης,
• και αν η Ελλάδα μπορεί να περάσει από τον μαζικό τουρισμό σε ένα βιώσιμο και ανθεκτικό μοντέλο.

Για πρώτη φορά μετά από πολλά χρόνια, ο ελληνικός τουρισμός δεν αμφισβητείται για τις επιδόσεις του.

Αμφισβητείται για το αν έχει μέλλον χωρίς σχέδιο.

Πηγή: pagenews.gr