Ο κόσμος της τζαζ αποχαιρετά έναν από τους μεγαλύτερους δημιουργούς του. Ο Sonny Rollins, ο θρυλικός τενόρος σαξοφωνίστας που σημάδεψε για περισσότερες από πέντε δεκαετίες την ιστορία της μουσικής με τον τολμηρό ήχο, την αδιάκοπη αναζήτηση και την απαράμιλλη αυτοσχεδιαστική του δύναμη, πέθανε τη Δευτέρα σε ηλικία 95 ετών.
Σύμφωνα με την εκπρόσωπό του, Terri Hinte, ο Rollins πέθανε στο σπίτι του στο Woodstock της Νέας Υόρκης. Δεν ανακοινώθηκε συγκεκριμένη αιτία θανάτου, ωστόσο τα τελευταία χρόνια αντιμετώπιζε σοβαρά σωματικά προβλήματα και είχε περιορίσει σημαντικά τις μετακινήσεις του.
Μια από τις τελευταίες μεγάλες μορφές της bebop εποχής
Ο Sonny Rollins θεωρούνταν ένας από τους τελευταίους ζωντανούς γίγαντες της bebop γενιάς. Μαζί με τον John Coltrane και τον Charlie Parker, συγκαταλεγόταν στους σημαντικότερους σαξοφωνίστες του 20ού αιώνα, επηρεάζοντας βαθιά τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε τον αυτοσχεδιασμό στην τζαζ.
Από τα πρώτα του βήματα ως παιδί-θαύμα μέχρι τις πιο ώριμες και πειραματικές του περιόδους, ο Rollins δεν σταμάτησε ποτέ να αναζητά νέους δρόμους. Η μουσική του δεν στηρίχθηκε απλώς στην τεχνική δεξιοτεχνία, αλλά σε μια βαθύτερη ανάγκη διαρκούς εξέλιξης.
Ο ίδιος συνήθιζε να αποκαλεί τον εαυτό του «έργο σε εξέλιξη», αρνούμενος να εγκλωβιστεί σε ένα συγκεκριμένο ύφος ή σε μια ασφαλή καλλιτεχνική συνταγή.
Από το Harlem στην κορυφή της τζαζ
Ο Theodore Walter Rollins γεννήθηκε στο Harlem στις 7 Σεπτεμβρίου 1930, σε μια οικογένεια με έντονη μουσική παρουσία. Ο πατέρας του έπαιζε κλαρινέτο, η αδελφή του πιάνο και ο μεγαλύτερος αδελφός του βιολί.
Αν και οι γονείς του αρχικά τον ώθησαν στο πιάνο, εκείνος γρήγορα στράφηκε στο σαξόφωνο. Στα 11 του χρόνια απέκτησε το πρώτο του άλτο σαξόφωνο και λίγο αργότερα ξεκίνησε μια πορεία που θα τον οδηγούσε στο πάνθεον της τζαζ.
Η πρώτη μεγάλη ευκαιρία ήρθε όταν, ακόμη έφηβος, προσκλήθηκε να παίξει με τον Thelonious Monk. Σύντομα βρέθηκε δίπλα σε μορφές όπως ο Miles Davis και ο Bud Powell, μπαίνοντας στον κόσμο των ηχογραφήσεων πριν ακόμη ολοκληρώσει το σχολείο.
Η σκοτεινή περίοδος και η επιστροφή
Όπως πολλοί μουσικοί της τζαζ στα τέλη της δεκαετίας του 1940 και στις αρχές του 1950, ο Rollins βρέθηκε αντιμέτωπος με τον εθισμό στην ηρωίνη. Η πορεία του διακόπηκε από φυλακίσεις, περιόδους απομόνωσης και μια σκληρή μάχη για επιβίωση.
Το 1954 εισήχθη οικειοθελώς σε νοσοκομείο στο Lexington του Kentucky για θεραπεία απεξάρτησης. Η εμπειρία αυτή αποτέλεσε σημείο καμπής στη ζωή του. Ο ίδιος είχε πει αργότερα ότι τότε άρχισε να αποκτά μια βαθύτερη φιλοσοφία για τη ζωή και την τέχνη.
Μετά την επιστροφή του στη μουσική, εντάχθηκε στο κουιντέτο των Max Roach και Clifford Brown, ενώ το 1956 ηχογράφησε το ιστορικό άλμπουμ “Saxophone Colossus”. Το έργο αυτό καθιέρωσε τον Rollins ως έναν από τους κορυφαίους σαξοφωνίστες της εποχής και παραμένει μέχρι σήμερα σημείο αναφοράς για την hard bop.
Η γέφυρα, η απομόνωση και η ανάγκη για εξέλιξη
Στο απόγειο της δημοτικότητάς του, ο Rollins έκανε κάτι που λίγοι καλλιτέχνες θα τολμούσαν: αποσύρθηκε. Για περίπου δύο χρόνια εγκατέλειψε τη σκηνή και αφιερώθηκε στην εξάσκηση, παίζοντας μόνος του σε ένα σημείο της γέφυρας Williamsburg πάνω από τον East River.
Η απόφαση αυτή έγινε θρύλος στην ιστορία της τζαζ. Για τον Rollins, όμως, δεν ήταν χειρονομία εντυπωσιασμού. Ήταν ανάγκη εσωτερικής αναζήτησης. Δεν τον ενδιέφερε απλώς να παραμείνει δημοφιλής. Ήθελε να βρει έναν πιο αληθινό ήχο.
Όταν επέστρεψε το 1961, η τζαζ είχε ήδη αρχίσει να κινείται προς πιο ελεύθερες και ριζοσπαστικές μορφές. Ο Rollins αγκάλιασε τις νέες τάσεις, προκαλώντας αντιδράσεις σε μέρος του κοινού του, αλλά επιβεβαιώνοντας ότι δεν υπήρξε ποτέ καλλιτέχνης της επανάληψης.
Από το “Alfie” στους Rolling Stones
Η καλλιτεχνική του πορεία δεν περιορίστηκε στα στενά όρια της τζαζ. Ο Rollins συνέθεσε πρωτότυπη μουσική για την ταινία “Alfie” του 1966, η οποία ανέδειξε τον Michael Caine σε διεθνές αστέρι.
Αργότερα, ένα ευρύτερο ροκ κοινό τον γνώρισε μέσα από τη συμμετοχή του στο άλμπουμ “Tattoo You” των Rolling Stones το 1981. Το σαξόφωνό του στο τραγούδι “Waiting on a Friend” χάρισε στο κομμάτι έναν χαρακτηριστικό, μελαγχολικό και αέρινο τόνο.
Ακόμη και σε τέτοιες συνεργασίες, ο Rollins παρέμενε αναγνωρίσιμος από τις πρώτες νότες. Ο ήχος του είχε βάθος, ένταση και προσωπικότητα.
View this post on InstagramA post shared by Jazz Photo Archives | The Jazz Library (@jazzphotoarchives)
Οι διακρίσεις και η τελευταία περίοδος
Στις δεκαετίες του 1990 και του 2000, ο Rollins συνέχισε να ηχογραφεί άλμπουμ που απέσπασαν εξαιρετικές κριτικές. Το “This Is What I Do” του χάρισε Grammy για καλύτερο jazz instrumental album, ενώ το “Why Was I Born?” βραβεύτηκε το 2006 για καλύτερο jazz instrumental solo.
Το τελευταίο αυτό κομμάτι προερχόταν από το άλμπουμ “Without a Song: The 9/11 Concert”, μια ζωντανή ηχογράφηση από συναυλία στη Βοστώνη λίγες ημέρες μετά τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου. Ο Rollins είχε εκκενώσει το διαμέρισμά του κοντά στο Ground Zero, αλλά επέλεξε να ανέβει στη σκηνή, με την ενθάρρυνση της συζύγου και μάνατζέρ του, Lucille.
Η Lucille πέθανε το 2004, αφήνοντας ένα μεγάλο κενό στη ζωή του.
Το τέλος της σκηνικής παρουσίας
Ο Sonny Rollins συνέχισε να περιοδεύει μέχρι τα 80 του χρόνια, διατηρώντας αυστηρή καθημερινή εξάσκηση. Όμως η πνευμονική ίνωση, μια σοβαρή πάθηση που επηρεάζει τους πνεύμονες, τον ανάγκασε τελικά να αποσυρθεί.
Έδωσε την τελευταία του συναυλία το 2012 και σταμάτησε οριστικά να παίζει το 2014. Παρότι του έλειπε η επαφή με το κοινό, εκείνο που του έλειπε περισσότερο ήταν η ίδια η πράξη της μουσικής.
Για τον Rollins, το παίξιμο δεν ήταν απλώς επάγγελμα ή καλλιτεχνική έκφραση. Ήταν τρόπος σύνδεσης με κάτι μεγαλύτερο από τον ίδιο.
Η κληρονομιά ενός ανήσυχου γίγαντα
Ο Sonny Rollins αφήνει πίσω του μια κληρονομιά που ξεπερνά τις ηχογραφήσεις, τα βραβεία και τις ιστορικές συνεργασίες. Υπήρξε ένας καλλιτέχνης που δεν συμβιβάστηκε ποτέ με την ευκολία της επιτυχίας.
Αναζητούσε διαρκώς νέο ήχο, νέα γλώσσα, νέα αλήθεια. Από το “Saxophone Colossus” και το “Way Out West” μέχρι το “A Night at the Village Vanguard” και το “Freedom Suite”, η πορεία του αποτυπώνει έναν μουσικό που δεν φοβήθηκε να αμφισβητήσει ακόμη και τον ίδιο του τον μύθο.
Ο θάνατός του κλείνει ένα μεγάλο κεφάλαιο της τζαζ, αλλά η επιρροή του παραμένει ζωντανή σε κάθε σαξοφωνίστα που αντιμετωπίζει τον αυτοσχεδιασμό όχι ως τεχνική επίδειξη, αλλά ως πράξη ελευθερίας.
Πηγή: Pagenews.gr
Διαβάστε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο
