Τραμπ σε Νετανιάχου και Τεχεράνη: «Μην τινάξετε τη συμφωνία στον αέρα»

Ο Τραμπ απαιτεί άμεση παύση πυρός, αλλά Ισραήλ και Ιράν συνεχίζουν να ανταλλάσσουν πυραύλους. Η αποτυχία της αμερικανικής διαμεσολάβησης αποκαλύπτει ότι κανείς από τους δύο αντιπάλους δεν θεωρεί πως έχει ολοκληρώσει τους στρατηγικούς του στόχους.

Νύχτα πυραύλων, πρωί διπλωματίας: Η νέα κρίση Ιράν–Ισραήλ.  Η εύθραυστη εκεχειρία ανάμεσα στο Ισραήλ και το Ιράν αποδείχθηκε τελικά περισσότερο μια προσωρινή ανάπαυλα παρά η αρχή μιας πραγματικής αποκλιμάκωσης. Μέσα σε λίγες ώρες, οι δύο περιφερειακές δυνάμεις επέστρεψαν στις στρατιωτικές επιχειρήσεις, επιβεβαιώνοντας ότι η κρίση στη Μέση Ανατολή παραμένει ανοιχτή και εξαιρετικά επικίνδυνη.

Στο επίκεντρο βρίσκεται ο Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος επιχείρησε να εμφανιστεί ως ο ηγέτης που μπορεί να επιβάλει ειρήνη στην περιοχή. Με δημόσιες παρεμβάσεις ζήτησε από Τελ Αβίβ και Τεχεράνη να σταματήσουν αμέσως τις επιθέσεις, προειδοποιώντας ότι η συνέχιση των εχθροπραξιών θα μπορούσε να τινάξει στον αέρα κάθε διπλωματική προσπάθεια.

Ωστόσο, η πραγματικότητα στο πεδίο αποδείχθηκε διαφορετική.

Η επιστροφή των πυραύλων

Το βράδυ της Κυριακής το Ιράν εξαπέλυσε νέα πυραυλική επίθεση εναντίον ισραηλινών στόχων, υποστηρίζοντας ότι επρόκειτο για απάντηση στις ισραηλινές επιχειρήσεις κατά θέσεων της Χεζμπολάχ στον Λίβανο.

Η κίνηση αυτή είχε ιδιαίτερη σημασία, καθώς ήταν η πρώτη άμεση επίθεση μετά την εκεχειρία που είχε επιτευχθεί την άνοιξη με αμερικανική διαμεσολάβηση.

Το μήνυμα της Τεχεράνης ήταν σαφές: θεωρεί ότι το Ισραήλ παραβίασε πρώτο το πνεύμα της συμφωνίας και επομένως διατηρεί το δικαίωμα ανταπόδοσης.

Η ισραηλινή κυβέρνηση δεν άφησε αναπάντητη την πρόκληση. Παρά τις δημόσιες εκκλήσεις του Τραμπ προς τον Μπενιαμίν Νετανιάχου να αποφύγει νέα στρατιωτική απάντηση, η ισραηλινή αεροπορία προχώρησε σε επιδρομές βαθιά μέσα στο ιρανικό έδαφος.

Οι επιθέσεις στόχευσαν εγκαταστάσεις αποθήκευσης πυραύλων και κέντρα παραγωγής εξαρτημάτων οπλικών συστημάτων. Εκρήξεις αναφέρθηκαν στην Τεχεράνη, στο Ισφαχάν, στο Καράτζ και στην Ταμπρίζ, επιβεβαιώνοντας ότι το Ισραήλ επιδιώκει να διατηρήσει την πίεση πάνω στις στρατιωτικές υποδομές του Ιράν.

Η αδυναμία επιβολής της Ουάσιγκτον

Το πιο ενδιαφέρον στοιχείο της κρίσης δεν είναι οι στρατιωτικές κινήσεις, αλλά τα όρια της αμερικανικής επιρροής.

Ο Τραμπ παρουσιάζεται ως ο πολιτικός που μπορεί να μιλήσει ταυτόχρονα με όλες τις πλευρές της σύγκρουσης. Ωστόσο, τα γεγονότα δείχνουν ότι ούτε η Τεχεράνη ούτε το Τελ Αβίβ είναι διατεθειμένα να προσαρμόσουν πλήρως τη στρατηγική τους στις επιθυμίες της Ουάσιγκτον.

Ακόμη και μετά την τηλεφωνική επικοινωνία Τραμπ–Νετανιάχου, η οποία πραγματοποιήθηκε λίγο πριν από τις δημόσιες εκκλήσεις για αποκλιμάκωση, το Ισραήλ επέλεξε να συνεχίσει τις επιχειρήσεις του.

Αυτό υποδηλώνει ότι η ισραηλινή ηγεσία θεωρεί πως η αποτροπή απέναντι στο Ιράν δεν μπορεί να βασιστεί σε διπλωματικές υποσχέσεις αλλά σε συνεχή στρατιωτική πίεση.

Γιατί δεν σταματά η σύγκρουση

Η βασική αιτία είναι ότι καμία πλευρά δεν αισθάνεται πως έχει πετύχει τους στόχους της.

Το Ισραήλ επιδιώκει να περιορίσει μόνιμα τις δυνατότητες του Ιράν να απειλεί την επικράτειά του μέσω πυραυλικών συστημάτων και δικτύων συμμάχων όπως η Χεζμπολάχ.

Το Ιράν, από την άλλη, δεν μπορεί να εμφανιστεί αδύναμο απέναντι στο εσωτερικό του ακροατήριο και στους περιφερειακούς συμμάχους του. Κάθε ισραηλινό πλήγμα που μένει αναπάντητο θα ερμηνευόταν ως στρατηγική ήττα.

Έτσι δημιουργείται ένας φαύλος κύκλος αμοιβαίας αποτροπής και ανταπόδοσης, όπου κάθε χτύπημα γεννά την ανάγκη για ένα επόμενο.

Η ευρωπαϊκή ανησυχία

Η Ευρωπαϊκή Ένωση παρακολουθεί με αυξανόμενη ανησυχία την κατάσταση.

Η Ύπατη Εκπρόσωπος της ΕΕ για την Εξωτερική Πολιτική, Kaja Kallas, επανέλαβε ότι μόνο μια διπλωματική λύση μπορεί να αποτρέψει μια γενικευμένη περιφερειακή ανάφλεξη.

Οι Βρυξέλλες φοβούνται ιδιαίτερα δύο σενάρια:

• την επέκταση των συγκρούσεων στον Λίβανο και τη Συρία,
• τη διατάραξη των θαλάσσιων εμπορικών οδών και των ενεργειακών ροών.

Η Ευρώπη γνωρίζει ότι μια παρατεταμένη κρίση στη Μέση Ανατολή θα έχει άμεσες οικονομικές συνέπειες, από την ενέργεια μέχρι τις μεταφορές και τις πληθωριστικές πιέσεις.

Η ουσία της κρίσης

Πίσω από τους πυραύλους και τις ανακοινώσεις κρύβεται μια σκληρή γεωπολιτική πραγματικότητα: η εκεχειρία κατέρρευσε επειδή ποτέ δεν αντιμετώπισε τα πραγματικά αίτια της σύγκρουσης.

Το Ισραήλ θεωρεί το πυραυλικό και περιφερειακό δίκτυο του Ιράν υπαρξιακή απειλή. Το Ιράν θεωρεί την ισραηλινή στρατιωτική υπεροχή και τη δυτική στήριξη προς το Τελ Αβίβ απειλή για τη δική του ασφάλεια και επιρροή.

Όσο αυτές οι αντιλήψεις παραμένουν αμετάβλητες, κάθε εκεχειρία θα λειτουργεί ως προσωρινή παύση και όχι ως βήμα προς μια μόνιμη ειρήνη.

Η τελευταία ανταλλαγή πυραύλων απέδειξε ακριβώς αυτό: οι ηγέτες μπορεί να μιλούν για κατάπαυση του πυρός, αλλά οι στρατηγικές τους εξακολουθούν να προετοιμάζονται για τον επόμενο γύρο σύγκρουσης.

Πηγή: pagenews.gr