100 ημέρες μετά: Μπορεί ο Tραμπ να στήσει «off-ramp» στον Κόλπο;

Καθώς οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν κινούνται ανάμεσα σε περιορισμένη αποκλιμάκωση και σιωπηλή κλιμάκωση, οι σύμμαχοι στον Κόλπο και το Ισραήλ αναπροσαρμόζουν θέσεις σε ένα περιβάλλον όπου καμία εκεχειρία δεν θεωρείται πραγματικά σταθερή.

 100 ΗΜΕΡΕΣ ΨΕΥΔΟΥΣ ΕΙΡΗΝΗΣ ΣΤΟΝ ΚΟΛΠΟ  

Στα χαρτιά, οι εντάσεις ΗΠΑ–Ιράν φαίνεται να έχουν εισέλθει σε φάση ελεγχόμενης αποκλιμάκωσης.

Στην πράξη, αυτό που υπάρχει είναι μια σειρά από “tit-for-tat” ανταλλαγές χαμηλής και μεσαίας έντασης, οι οποίες δεν έχουν μετατραπεί σε πλήρη σύγκρουση — αλλά ούτε και σε πραγματική διπλωματική σταθερότητα.

Η λογική της “ελεγχόμενης έντασης” έχει αντικαταστήσει την κλασική ειρήνη.

Και αυτό αλλάζει τα πάντα.

Η ΤΕΧΕΡΑΝΗ ΠΑΙΖΕΙ ΣΕ ΠΟΛΛΑ ΤΑΜΠΛΟ

Το Ιράν φαίνεται να έχει προσαρμόσει τη στρατηγική του:

• δεν επιδιώκει άμεση μεγάλη σύγκρουση
• αλλά δεν εγκαταλείπει την πίεση
• χρησιμοποιεί περιφερειακούς δρώντες και ασύμμετρα πλήγματα
• διατηρεί διαπραγματευτικό leverage χωρίς πλήρη αποκλιμάκωση

Αυτό δημιουργεί ένα παράδοξο:

Η Τεχεράνη δεν χάνει την πίεση πάνω στις ΗΠΑ — ακόμη κι όταν συζητάει μαζί τους.

Το αποτέλεσμα είναι μια διαπραγμάτευση υπό συνεχή ένταση, όχι ειρηνευτική διαδικασία.

Ο ΚΟΛΠΟΣ ΑΛΛΑΖΕΙ ΟΠΤΙΚΗ

Για τις αραβικές μοναρχίες του Κόλπου, η σύγκρουση δεν είναι θεωρητική.

Είναι υπαρξιακή.

Τα κράτη του Gulf Cooperation Council βλέπουν πλέον τρία πράγματα καθαρά:

1. Οι ΗΠΑ δεν εγγυώνται πλήρη αποτροπή
2. Το Ιράν δεν απομονώνεται στρατηγικά
3. Η περιφερειακή ασφάλεια έχει γίνει “διαπραγματεύσιμη”

Αυτό οδηγεί σε μια σημαντική μετατόπιση:

Από την απόλυτη εξάρτηση από την Ουάσιγκτον → σε μια πιο “hedging” στρατηγική με πολλαπλά κέντρα ισχύος

ΙΣΡΑΗΛ: ΠΙΕΣΗ ΓΙΑ ΚΛΙΜΑΚΩΣΗ, ΟΧΙ ΑΠΟΚΛΙΜΑΚΩΣΗ

Η ισραηλινή οπτική παραμένει δομικά διαφορετική.

Στο εσωτερικό της ασφάλειας και του στρατού υπάρχουν δύο τάσεις:

• μία που θεωρεί ότι η πίεση πρέπει να συνεχιστεί μέχρι “structural weakening” του Ιράν και των proxies
• και μία πιο περιορισμένη που προτιμά σταθεροποίηση μέσω αποτροπής

Ωστόσο, η συνολική στρατηγική κατεύθυνση παραμένει σκληρή:

Η παρουσία ιρανικών δικτύων στη Γάζα, στον Λίβανο και στην περιοχή θεωρείται ενιαία απειλή.

Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και αν υπάρξει διπλωματικό “off-ramp” ΗΠΑ–Ιράν, το Ισραήλ δεν είναι βέβαιο ότι θα κινηθεί συμμετρικά προς αποκλιμάκωση.

Η WASHINGTON ΚΑΙ ΤΟ ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΠΑΡΑΔΟΞΟ TRUMP

Στο επίκεντρο βρίσκεται ένα κρίσιμο ερώτημα:

Μπορεί μια πιθανή διοίκηση Trump να “πουλήσει” μια συμφωνία αποκλιμάκωσης;

Το πολιτικό πρόβλημα είναι διπλό:

1. Εσωτερική πολιτική πίεση

Οποιαδήποτε συμφωνία με το Ιράν θα αντιμετωπίσει έντονη αντίδραση στο Κογκρέσο και σε τμήματα του αμερικανικού πολιτικού συστήματος.

2. Ζήτημα αξιοπιστίας

Οι προηγούμενοι κύκλοι έντασης έχουν δημιουργήσει βαθιά δυσπιστία για το αν το Ιράν θα τηρήσει πλήρως μια συμφωνία.

Άρα ακόμη και αν υπάρχει “off-ramp”, η πολιτική δυνατότητα να διατηρηθεί είναι αβέβαιη.

ΤΟ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ: ΚΑΜΙΑ ΠΛΕΥΡΑ ΔΕΝ ΕΜΠΙΣΤΕΥΕΤΑΙ ΤΗΝ ΕΠΟΜΕΝΗ

Η σημερινή κρίση δεν είναι κλασική διαπραγμάτευση.

Είναι ένα σύστημα:

• περιορισμένης αποτροπής
• ασύμμετρων απαντήσεων
• χαμηλής έντασης σύγκρουσης
• και υψηλής πολιτικής δυσπιστίας

Σε αυτό το περιβάλλον, ακόμη και μια συμφωνία δεν σημαίνει σταθερότητα.

Σημαίνει προσωρινή διαχείριση κινδύνου.

ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΑΙ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΣΤΟΙΧΗΜΑ

Η Ευρώπη παρακολουθεί από απόσταση, αλλά επηρεάζεται άμεσα:

• ενεργειακές τιμές
• ναυτιλία μέσω Κόλπου και Ερυθράς Θάλασσας
• μεταναστευτικές ροές
• περιφερειακή αστάθεια από Λιβύη έως Σαχέλ

Η Κίνα εξαρτάται από τη ροή ενέργειας.

Η Ρωσία επωφελείται από υψηλότερο risk premium στην αγορά πετρελαίου.

Και οι ΗΠΑ βρίσκονται ανάμεσα σε αποτροπή, αποχώρηση και διαχείριση κρίσεων.

 Η “OFF-RAMP” ΥΠΑΡΧΕΙ – ΑΛΛΑ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΔΡΟΜΟΣ

Η κεντρική ιδέα που προκύπτει από το σημερινό περιβάλλον είναι απλή:

Η αποκλιμάκωση δεν είναι γραμμική διαδικασία.

Είναι εύθραυστη ισορροπία.

Μια “off-ramp” στον Κόλπο μπορεί να υπάρχει θεωρητικά.

Αλλά κάθε εμπλεκόμενος παίκτης τη βλέπει διαφορετικά:

• Οι ΗΠΑ: εργαλείο διαχείρισης κρίσης
• Το Ιράν: μοχλό στρατηγικής επιβίωσης
• Το Ισραήλ: προσωρινή παύση σε μια μακροπρόθεσμη αντιπαράθεση
• Ο Κόλπος: αναγκαίο κακό
• Οι αγορές: προσωρινή σταθερότητα

Και κάπου ανάμεσα σε όλα αυτά, η κρίση συνεχίζει — όχι ως πόλεμος, αλλά ως μόνιμη κατάσταση έντασης.

Editor’s note: Το “off-ramp” στη γεωπολιτική και στη διπλωματία σημαίνει: μια “έξοδος διαφυγής” από μια κρίση πριν αυτή κλιμακωθεί σε πόλεμο ή μεγαλύτερη σύγκρουση. Πιο απλά: Είναι ο τρόπος να “βγουν” δύο πλευρές από μια επικίνδυνη κατάσταση χωρίς να συνεχίσουν την κλιμάκωση.

Πηγή: pagenews.gr