Η ΑΓΚΥΡΑ ΕΠΙΣΤΡΕΦΕΙ ΣΤΟ ΝΑΤΟ: Το μεγάλο παζάρι Ερντογάν με φόντο τα F-35 και τη νέα εποχή Τραμπ

Η Τουρκία αναπροσαρμόζει τη στάση της απέναντι στη Ρωσία και επενδύει εκ νέου στη δυτική της ταυτότητα, επιδιώκοντας στρατηγικά ανταλλάγματα από την Ουάσιγκτον και το ΝΑΤΟ.

Μετά από χρόνια ισορροπιών μεταξύ Δύσης και Ρωσίας, η Τουρκία φαίνεται να επιστρέφει δυναμικά στο νατοϊκό στρατόπεδο. Η Άγκυρα αντιλαμβάνεται ότι το νέο γεωπολιτικό περιβάλλον, η επιστροφή του Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο και οι εξελίξεις στην Ουκρανία δημιουργούν μια μοναδική ευκαιρία για να επαναδιαπραγματευτεί τη θέση της στη δυτική αρχιτεκτονική ασφαλείας.

Σύμφωνα με ανάλυση της Καθημερινής, η τουρκική ηγεσία επιχειρεί να αξιοποιήσει τη στρατηγική σημασία της χώρας εντός του ΝΑΤΟ, προκειμένου να προωθήσει κρίσιμα αιτήματα προς τις Ηνωμένες Πολιτείες, με κυρίαρχα την επανένταξη στο πρόγραμμα των F-35 και την περαιτέρω αναβάθμιση των F-16.

Από την «ειδική σχέση» με τη Μόσχα στη νατοϊκή επαναπροσέγγιση

Τα τελευταία χρόνια ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν είχε ακολουθήσει μια πολιτική στρατηγικής αυτονομίας.

Η Τουρκία:

• Αγόρασε τα ρωσικά αντιαεροπορικά συστήματα S-400.
• Διατήρησε ανοιχτούς διαύλους με τον Βλαντίμιρ Πούτιν.
• Λειτούργησε ως ενδιάμεσος μεταξύ Μόσχας και Δύσης.
• Αμφισβήτησε συχνά επιλογές της Συμμαχίας.

Ωστόσο, ο πόλεμος στην Ουκρανία και οι νέες ισορροπίες ασφαλείας δείχνουν ότι η Άγκυρα επαναξιολογεί τις προτεραιότητές της.

Η τουρκική ηγεσία γνωρίζει ότι η γεωπολιτική της αξία αυξάνεται όσο η Δύση επιδιώκει να περιορίσει τη ρωσική επιρροή στη Μαύρη Θάλασσα, τον Καύκασο και τη Μέση Ανατολή.

Το πραγματικό ζητούμενο: Τα F-35

Πίσω από τη ρητορική περί συμμαχικής συνοχής, πολλοί αναλυτές βλέπουν έναν ξεκάθαρο στόχο.

Η Άγκυρα επιδιώκει να πείσει την Ουάσιγκτον ότι αποτελεί αναντικατάστατο σύμμαχο.

Σε αντάλλαγμα επιθυμεί:

• Επιστροφή στο πρόγραμμα των μαχητικών πέμπτης γενιάς F-35.
• Πρόσβαση σε προηγμένες αμερικανικές τεχνολογίες.
• Επιτάχυνση της αναβάθμισης του στόλου των F-16.
• Πολιτική αναγνώριση του περιφερειακού της ρόλου.

Η Τουρκία θεωρεί ότι χωρίς πρόσβαση στα F-35 κινδυνεύει να βρεθεί πίσω στον αεροπορικό ανταγωνισμό της Ανατολικής Μεσογείου.

Η νέα στρατηγική Τραμπ και η τουρκική ευκαιρία

Η επιστροφή του Ντόναλντ Τραμπ δημιουργεί νέα δεδομένα.

Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει επανειλημμένα δείξει ότι αντιμετωπίζει τις διεθνείς σχέσεις περισσότερο ως στρατηγικές συναλλαγές παρά ως ιδεολογικές συμμαχίες.

Αυτό δημιουργεί προσδοκίες στην Άγκυρα ότι:

• Οι διαφωνίες του παρελθόντος μπορούν να ξεπεραστούν.
• Η υπόθεση των S-400 ίσως επανεξεταστεί.
• Η στρατηγική αξία της Τουρκίας θα αξιολογηθεί εκ νέου.

Δεν είναι τυχαίο ότι η τουρκική διπλωματία εμφανίζεται ιδιαίτερα δραστήρια ενόψει των επόμενων συνόδων κορυφής του ΝΑΤΟ.

Οι ανησυχίες της Αθήνας

Για την Ελλάδα, η τουρκική επαναπροσέγγιση με το ΝΑΤΟ αποτελεί εξέλιξη που παρακολουθείται με προσοχή.

Τα τελευταία χρόνια η Αθήνα έχει οικοδομήσει:

• Ισχυρή στρατηγική σχέση με τις ΗΠΑ.
• Αμυντική συνεργασία με τη Γαλλία.
• Τριμερή σχήματα συνεργασίας με Κύπρο και Ισραήλ.
• Σημαντικό εξοπλιστικό πρόγραμμα με Rafale και F-35.

Η πιθανή ενίσχυση των τουρκοαμερικανικών σχέσεων δεν ανατρέπει άμεσα αυτή την πραγματικότητα, αλλά μπορεί να επηρεάσει το ισοζύγιο ισχύος στην περιοχή.

Το δίλημμα της Ουάσιγκτον

Οι Ηνωμένες Πολιτείες βρίσκονται μπροστά σε μια δύσκολη εξίσωση.

Από τη μία πλευρά επιθυμούν να διατηρήσουν την Τουρκία εντός της δυτικής στρατηγικής τροχιάς.

Από την άλλη:

• Δεν θέλουν να υπονομεύσουν την αξιοπιστία των κυρώσεων για τους S-400.
• Οφείλουν να καθησυχάσουν συμμάχους όπως η Ελλάδα.
• Πρέπει να διασφαλίσουν ότι προηγμένα οπλικά συστήματα δεν θα δημιουργήσουν νέες εστίες έντασης.

Η ισορροπία αυτή θα αποτελέσει μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις της αμερικανικής πολιτικής στην Ανατολική Μεσόγειο.

Η Τουρκία δεν εγκαταλείπει τη στρατηγική της αυτονομία.

Αντίθετα, επιχειρεί να τη μετατρέψει σε διαπραγματευτικό πλεονέκτημα.

Η Άγκυρα αντιλαμβάνεται ότι η Δύση χρειάζεται την Τουρκία περισσότερο από ό,τι πριν από πέντε χρόνια και επιχειρεί να κεφαλαιοποιήσει αυτή τη συγκυρία.

Το μεγάλο ερώτημα είναι αν η Ουάσιγκτον θα ανταποκριθεί στα τουρκικά αιτήματα ή αν θα επιλέξει να διατηρήσει τις ισορροπίες που έχουν διαμορφωθεί τα τελευταία χρόνια στην Ανατολική Μεσόγειο.

Σε κάθε περίπτωση, η επιστροφή της Τουρκίας στο επίκεντρο του ΝΑΤΟ δεν είναι απλώς μια διπλωματική εξέλιξη.

Είναι το πρώτο κεφάλαιο μιας νέας γεωπολιτικής διαπραγμάτευσης που θα επηρεάσει την ασφάλεια της Ευρώπης, της Μέσης Ανατολής και της Ανατολικής Μεσογείου για τα επόμενα χρόνια.

Πηγή: pagenews.gr