«Αν δεν μου αρέσει, θα ξαναρχίσουν οι βόμβες»: Η προειδοποίηση Τραμπ που σκιάζει τη συμφωνία με το Ιράν

Ο Αμερικανός πρόεδρος ξεκαθαρίζει ότι το Μνημόνιο Κατανόησης δεν αποτελεί τελική συμφωνία, αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο νέων στρατιωτικών επιχειρήσεων και υπενθυμίζει ότι η διπλωματία παραμένει υπό τη σκιά της ισχύος

Η εικόνα μιας ιστορικής προσέγγισης ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν δέχθηκε ισχυρό πλήγμα από τις δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ στη Σύνοδο Κορυφής της G7 στο Εβιάν της Γαλλίας.

Την ώρα που η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί τις εξελίξεις γύρω από το υπό διαμόρφωση πλαίσιο συμφωνίας μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης, ο Αμερικανός πρόεδρος έσπευσε να υπενθυμίσει ότι τίποτα δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί.

Και το έκανε με τον πλέον χαρακτηριστικό τρόπο.

«Είναι ένα Μνημόνιο Κατανόησης. Και αν δεν μου αρέσει, θα επιστρέψουμε στο να τους πυροβολούμε και να ρίχνουμε βόμβες στα κεφάλια τους», δήλωσε ο Τραμπ, στέλνοντας ένα σαφές μήνυμα τόσο προς το Ιράν όσο και προς όσους θεωρούν ότι η αποκλιμάκωση είναι πλέον δεδομένη.

Η τοποθέτηση αυτή επιβεβαιώνει ότι η διαδικασία που βρίσκεται σε εξέλιξη δεν αποτελεί ακόμη ειρηνευτική συμφωνία, αλλά ένα προσωρινό πολιτικό πλαίσιο που ανοίγει τον δρόμο για πιο δύσκολες διαπραγματεύσεις.

Η διπλωματία υπό όρους

Η δήλωση Τραμπ αποκαλύπτει τη βασική φιλοσοφία της αμερικανικής προσέγγισης.

Σε αντίθεση με την παραδοσιακή διπλωματική πρακτική, όπου η υπογραφή ενός μνημονίου θεωρείται ένδειξη πολιτικής δέσμευσης, ο Αμερικανός πρόεδρος παρουσιάζει τη συμφωνία ως ένα δοκιμαστικό στάδιο.

Με άλλα λόγια, η Ουάσιγκτον εμφανίζεται διατεθειμένη να προσφέρει έναν περιορισμένο πολιτικό και διπλωματικό χώρο στο Ιράν, αλλά διατηρεί παράλληλα όλα τα εργαλεία πίεσης στο τραπέζι.

Η προσέγγιση αυτή συνδέεται άμεσα με το δόγμα «peace through strength» που έχει υιοθετήσει ο Τραμπ στη δεύτερη θητεία του.

Η ειρήνη, σύμφωνα με αυτή τη λογική, δεν είναι προϊόν αμοιβαίων παραχωρήσεων, αλλά αποτέλεσμα ισχυρής αποτροπής και διαρκούς στρατιωτικής πίεσης.

Δεν υπάρχει ακόμη συμφωνία για τις κυρώσεις

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχε και η αναφορά του Τραμπ στο ζήτημα των κυρώσεων.

Ο Αμερικανός πρόεδρος ξεκαθάρισε ότι το Μνημόνιο Κατανόησης δεν προβλέπει άμεση άρση κυρώσεων για το Ιράν, διαψεύδοντας τις προσδοκίες που είχαν καλλιεργηθεί τις τελευταίες ημέρες από ορισμένες διαρροές και δημοσιεύματα.

Η συγκεκριμένη τοποθέτηση αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς η οικονομική διάσταση θεωρείται το βασικό κίνητρο της Τεχεράνης για την επιστροφή στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.

Το Ιράν επιδιώκει πρόσβαση σε παγωμένα περιουσιακά στοιχεία, επαναφορά των πετρελαϊκών εξαγωγών σε πλήρη κλίμακα και σταδιακή άρση των οικονομικών περιορισμών που έχουν επιβληθεί τα τελευταία χρόνια.

Ωστόσο, η αμερικανική πλευρά φαίνεται να επιμένει ότι οποιαδήποτε οικονομική ανταμοιβή θα συνδεθεί με συγκεκριμένα βήματα συμμόρφωσης.

Το πραγματικό τεστ ξεκινά τώρα

Παρά τη θετική δυναμική που δημιούργησε η ανακοίνωση του πλαισίου συμφωνίας, οι δηλώσεις του Τραμπ υπενθυμίζουν ότι οι πιο δύσκολες αποφάσεις βρίσκονται μπροστά.

Το βασικό αντικείμενο των συνομιλιών παραμένει το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.

Η Ουάσιγκτον ζητεί:

• πλήρη εγκατάλειψη κάθε δυνατότητας ανάπτυξης πυρηνικού όπλου,
• απομάκρυνση ή εξουδετέρωση αποθεμάτων εμπλουτισμένου ουρανίου,
• αυστηρό καθεστώς επιθεωρήσεων,
• μηχανισμούς επιβολής και επαλήθευσης.

Για την Τεχεράνη, τα ζητήματα αυτά αγγίζουν τον πυρήνα της εθνικής της κυριαρχίας και αποτελούν πεδίο έντονων εσωτερικών πολιτικών αντιδράσεων.

Γι’ αυτό και οι επόμενες εβδομάδες θεωρούνται καθοριστικές.

Το μήνυμα προς την Τεχεράνη

Πέρα από τη διπλωματική του διάσταση, το μήνυμα Τραμπ είχε και σαφή στρατηγικό χαρακτήρα.

Ο Αμερικανός πρόεδρος θέλησε να καταστήσει σαφές ότι οι στρατιωτικές επιχειρήσεις που προηγήθηκαν δεν θεωρούνται παρελθόν.

Αντιθέτως, παραμένουν διαθέσιμο εργαλείο πολιτικής.

Η αναφορά του σε ενδεχόμενη επανάληψη βομβαρδισμών λειτουργεί ως υπενθύμιση ότι η αμερικανική στρατιωτική ισχύς εξακολουθεί να αποτελεί τον βασικό μοχλό πίεσης στις διαπραγματεύσεις.

Για την ιρανική ηγεσία, το μήνυμα είναι ξεκάθαρο:

Η οικονομική επανένταξη και η αποκλιμάκωση περνούν μέσα από τη συμμόρφωση με τους όρους που θέτει η Ουάσιγκτον.

Οι επιπτώσεις στη Μέση Ανατολή

Οι δηλώσεις Τραμπ δεν αφορούν μόνο τις διμερείς σχέσεις ΗΠΑ–Ιράν.

Αγγίζουν ολόκληρη τη γεωπολιτική αρχιτεκτονική της Μέσης Ανατολής.

Οι χώρες του Κόλπου, το Ισραήλ, αλλά και οι διεθνείς αγορές ενέργειας παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις, καθώς η επιτυχία ή η αποτυχία των συνομιλιών θα επηρεάσει:

• την ασφάλεια των Στενών του Ορμούζ,
• τις διεθνείς τιμές πετρελαίου,
• τις επενδύσεις στην περιοχή,
• τις ισορροπίες ισχύος μεταξύ Ιράν και αραβικών κρατών,
• την αμερικανική στρατηγική παρουσία στη Μέση Ανατολή.

Η πιθανότητα επιστροφής σε στρατιωτική κλιμάκωση αποτελεί σενάριο που εξακολουθεί να ανησυχεί κυβερνήσεις και επενδυτές.

Η στιγμή της αλήθειας

Το βασικό συμπέρασμα από την παρέμβαση Τραμπ είναι ότι η συμφωνία που παρουσιάστηκε ως σημαντικό βήμα αποκλιμάκωσης απέχει ακόμη πολύ από το να θεωρηθεί οριστική.

Το Μνημόνιο Κατανόησης λειτουργεί περισσότερο ως πολιτική γέφυρα παρά ως τελική λύση.

Η πραγματική δοκιμασία θα ξεκινήσει μετά την υπογραφή του, όταν οι δύο πλευρές θα κληθούν να μετατρέψουν τις γενικές δεσμεύσεις σε συγκεκριμένες και δεσμευτικές συμφωνίες.

Και όπως έδειξε ο ίδιος ο Αμερικανός πρόεδρος από το βήμα της G7, η διαδρομή προς μια μόνιμη συμφωνία δεν θα είναι γραμμική.

Θα παραμείνει μια διαπραγμάτευση όπου η διπλωματία και η στρατιωτική αποτροπή θα κινούνται παράλληλα, σε μια εύθραυστη ισορροπία που μπορεί να καθορίσει το μέλλον της Μέσης Ανατολής για τα επόμενα χρόνια.

Πηγή: pagenews.gr