Η Μόσχα χρησιμοποιεί «Ρωσικά Σπίτια» στην Αφρική για στρατολόγηση στον πόλεμο

Η Ουκρανία καταγγέλλει δίκτυο επιρροής που προσεγγίζει νέους με υποσχέσεις σπουδών και εργασίας

Σοβαρές καταγγελίες για τη δράση των λεγόμενων «Ρωσικών Σπιτιών» στην Αφρική φέρνει στο φως η ουκρανική στρατιωτική υπηρεσία πληροφοριών, υποστηρίζοντας ότι η Μόσχα αξιοποιεί ένα διευρυνόμενο δίκτυο πολιτιστικών και εκπαιδευτικών κέντρων ως μηχανισμό επιρροής, προπαγάνδας και στρατολόγησης για τον πόλεμο στην Ουκρανία.

Σύμφωνα με την ουκρανική πλευρά, τα κέντρα αυτά δεν λειτουργούν απλώς ως χώροι προβολής της ρωσικής γλώσσας και κουλτούρας, αλλά ως μέρος μιας ευρύτερης υβριδικής στρατηγικής, με στόχο τη διαμόρφωση θετικής εικόνας για τη Ρωσία στην αφρικανική ήπειρο και την προσέλκυση νέων ανθρώπων με υποσχέσεις για σπουδές, εργασία και κοινωνική ανέλιξη.

Το δίκτυο των «Ρωσικών Σπιτιών» στην Αφρική

Τα «Ρωσικά Σπίτια» παρουσιάζονται επισήμως ως κέντρα πολιτιστικής συνεργασίας, εκπαίδευσης και δημόσιας διπλωματίας. Ωστόσο, σύμφωνα με τις ουκρανικές υπηρεσίες, ο πραγματικός τους ρόλος είναι πολύ πιο σύνθετος και συνδέεται με την προσπάθεια της Μόσχας να ενισχύσει την πολιτική, ιδεολογική και στρατιωτική της παρουσία στην Αφρική.

Τα κέντρα αυτά λειτουργούν ή σχεδιάζεται να λειτουργήσουν σε τουλάχιστον 22 αφρικανικές χώρες, με ιδιαίτερη στόχευση στη νεολαία. Η Μόσχα φέρεται να σχεδιάζει την επέκταση του δικτύου σε χώρες όπως η Νιγηρία, η Σενεγάλη, η Λιβερία, η Σιέρα Λεόνε, το Τόγκο, το Μάλι, η Μοζαμβίκη και το Σάο Τομέ και Πρίνσιπε.

Η επέκταση πραγματοποιείται μέσω της ρωσικής ομοσπονδιακής υπηρεσίας συνεργασίας Ροσοτρούντνιτσεστβο, σε συνεργασία με το Κέντρο Δημόσιας Διπλωματίας, έναν οργανισμό που ιδρύθηκε το 2024 με στόχο τη διεύρυνση της ρωσικής επιρροής στο εξωτερικό.

Κυρώσεις από την Ευρωπαϊκή Ένωση και συνέχιση της δράσης

Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει επιβάλει κυρώσεις στη Ροσοτρούντνιτσεστβο από τον Ιούλιο του 2022, κατηγορώντας την για διάδοση παραπληροφόρησης που συνδέεται με τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.

Παρά τις κυρώσεις, η υπηρεσία συνεχίζει να ενισχύει τη διεθνή της παρουσία, διατηρώντας δεκάδες γραφεία και κέντρα στο εξωτερικό. Η ουκρανική πλευρά υποστηρίζει ότι η Αφρική έχει πλέον μετατραπεί σε βασικό πεδίο επιχειρήσεων επιρροής, καθώς η Ρωσία προσπαθεί να παρουσιάσει τον εαυτό της ως αντιδυτική και αντικαποικιακή δύναμη.

Σύμφωνα με ουκρανικές πληροφορίες, η Ρωσία έχει αυξήσει σημαντικά τα κονδύλια για ξένη προπαγάνδα στον προϋπολογισμό του 2026, γεγονός που δείχνει ότι η μάχη της πληροφόρησης αποτελεί πλέον κεντρικό κομμάτι της εξωτερικής της πολιτικής.

Τι συμβαίνει μέσα στα κέντρα

Στα «Ρωσικά Σπίτια», σύμφωνα με τις ίδιες αναφορές, προβάλλονται σοβιετικές και ρωσικές ταινίες, οργανώνονται εκδηλώσεις πολιτιστικού χαρακτήρα, διδάσκεται η ρωσική γλώσσα και διανέμεται υλικό που παρουσιάζει τη Ρωσία μέσα από θετικό και συχνά ιδεολογικά φιλτραρισμένο πρίσμα.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στους νέους, οι οποίοι προσελκύονται με υποσχέσεις για υποτροφίες, σπουδές σε ρωσικά πανεπιστήμια και επαγγελματικές ευκαιρίες στη Ρωσία.

Η ουκρανική στρατιωτική υπηρεσία πληροφοριών υποστηρίζει ότι σε ορισμένες περιπτώσεις αυτή η διαδικασία οδηγεί σε στρατολόγηση για τον ρωσικό στρατό, με νέους Αφρικανούς να υπογράφουν συμβόλαια και να καταλήγουν σε επικίνδυνες αποστολές στο μέτωπο της Ουκρανίας.

Η σκιά της Βάγκνερ και του Σώματος Αφρικής

Ιδιαίτερο βάρος δίνεται στη σύνδεση των «Ρωσικών Σπιτιών» με τη Βάγκνερ και το λεγόμενο Σώμα Αφρικής, τη διάδοχη δομή που ελέγχεται από το ρωσικό υπουργείο Άμυνας.

Σύμφωνα με αναφορές, στελέχη που συνδέονται με τη Βάγκνερ είχαν συμμετοχή στην ίδρυση «Ρωσικών Σπιτιών» στο Μάλι και την Κεντροαφρικανική Δημοκρατία. Η εμπλοκή αυτή ενισχύει τις υποψίες ότι τα κέντρα δεν λειτουργούν ως ουδέτεροι πολιτιστικοί οργανισμοί, αλλά ως εργαλεία υβριδικών επιχειρήσεων.

Στην Κεντροαφρικανική Δημοκρατία, το «Ρωσικό Σπίτι» στην Μπανγκί φέρεται να συνδέεται με πρόσωπα που έχουν ρόλο και στις δραστηριότητες της Βάγκνερ στη χώρα, γεγονός που προκαλεί ανησυχία για τη σύνδεση πολιτιστικής διπλωματίας, στρατιωτικής παρουσίας και οικονομικής εκμετάλλευσης φυσικών πόρων.

Φιλορωσικές χούντες και νέα γεωπολιτική επιρροή

Η επέκταση των «Ρωσικών Σπιτιών» στην Αφρική φαίνεται να συμβαδίζει με την άνοδο φιλορωσικών στρατιωτικών καθεστώτων, ιδιαίτερα στη Δυτική Αφρική.

Κέντρα άνοιξαν στο Μάλι, στη Μπουρκίνα Φάσο και στον Νίγηρα μετά από πραξικοπήματα, σε χώρες όπου η Βάγκνερ ή οι διάδοχες ρωσικές δυνάμεις απέκτησαν κεντρικό ρόλο στην ασφάλεια των νέων καθεστώτων.

Η Ρωσία επιχειρεί να αξιοποιήσει το αντιδυτικό αίσθημα σε τμήματα της αφρικανικής κοινής γνώμης, παρουσιάζοντας τον εαυτό της ως εναλλακτικό εταίρο απέναντι στην Ευρώπη και τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Τα πρόσωπα πίσω από το δίκτυο επιρροής

Κομβικό ρόλο στην ανάπτυξη του δικτύου είχε ο Γεβγκένι Πριμακόφ τζούνιορ, πρώην επικεφαλής της Ροσοτρούντνιτσεστβο και εγγονός του πρώην πρωθυπουργού της Ρωσίας Γεβγκένι Πριμακόφ.

Ο Πριμακόφ τζούνιορ θεωρείται πρόσωπο με άμεσους δεσμούς με τον Βλαντίμιρ Πούτιν και έχει τεθεί υπό κυρώσεις από την Ευρωπαϊκή Ένωση, το Ηνωμένο Βασίλειο, τον Καναδά και την Αυστραλία.

Τον Απρίλιο, αντικαταστάθηκε από τον Ιγκόρ Τσαΐκα, γιο του πρώην γενικού εισαγγελέα της Ρωσίας Γιούρι Τσαΐκα. Ο Ιγκόρ Τσαΐκα έχει επίσης βρεθεί στο επίκεντρο διεθνών κυρώσεων και ερευνών για τον ρόλο του σε επιχειρήσεις ρωσικής επιρροής στο εξωτερικό.

Στρατολόγηση ξένων και πόλεμος πληροφόρησης

Οι καταγγελίες για στρατολόγηση Αφρικανών εντάσσονται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο ρωσικών προσπαθειών προσέλκυσης ξένων υπηκόων για στρατιωτική υπηρεσία.

Σύμφωνα με διεθνείς αναλύσεις, ο ρωσικός πληροφοριακός πόλεμος έχει ενισχυθεί σημαντικά στον λεγόμενο Παγκόσμιο Νότο μετά το 2022, με την Αφρική να αποτελεί βασικό πεδίο αντιπαράθεσης.

Η Ρωσία προβάλλει τον εαυτό της ως αντικαποικιακό εταίρο, προσφέροντας σε κυβερνήσεις και ελίτ ένα πακέτο στήριξης που περιλαμβάνει όπλα, συμβούλους, εκστρατείες επιρροής και στρατιωτική βοήθεια.

Την ίδια στιγμή, μέσω διαδικτυακών δικτύων στρατολόγησης, φέρεται να έχει δημιουργηθεί ένας μηχανισμός που κατευθύνει Αφρικανούς προς τη Ρωσία, είτε για εργασία σε δομές που υποστηρίζουν την πολεμική προσπάθεια είτε για απευθείας συμμετοχή στον πόλεμο.

Η Αφρική ως πεδίο υβριδικού πολέμου

Η υπόθεση των «Ρωσικών Σπιτιών» αποκαλύπτει τον τρόπο με τον οποίο η σύγχρονη γεωπολιτική σύγκρουση δεν περιορίζεται στα πεδία των μαχών, αλλά επεκτείνεται στην εκπαίδευση, την πληροφόρηση, την πολιτιστική διπλωματία και την οικονομική επιρροή.

Για την Ουκρανία, η ρωσική παρουσία στην Αφρική αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της συνολικής πολεμικής στρατηγικής της Μόσχας. Για τη Ρωσία, η αφρικανική ήπειρος λειτουργεί ως πεδίο διεύρυνσης συμμαχιών, πρόσβασης σε φυσικούς πόρους και ενίσχυσης της διεθνούς της νομιμοποίησης.

Οι καταγγελίες για στρατολόγηση νέων Αφρικανών μέσω υποσχέσεων σπουδών και εργασίας εντείνουν τις ανησυχίες για την εργαλειοποίηση ευάλωτων πληθυσμών σε έναν πόλεμο που συνεχίζει να έχει παγκόσμιες συνέπειες.

Πηγή: Pagenews.gr