Γιατί ο Λίβανος μπορεί να τινάξει στον αέρα τη συμφωνία ΗΠΑ – Ιράν

Οι ισραηλινές επιχειρήσεις στη νότια γειτονιά της Μεσογείου απειλούν να εκτροχιάσουν τις διαπραγματεύσεις της Ελβετίας και να μετατρέψουν τον Λίβανο στον πιο επικίνδυνο παράγοντα της νέας γεωπολιτικής εξίσωσης

Ενώ τα βλέμματα της διεθνούς κοινότητας είναι στραμμένα στις συνομιλίες ΗΠΑ – Ιράν στην Ελβετία, ένας διαφορετικός πόλεμος εξελίσσεται παράλληλα και απειλεί να ανατρέψει κάθε προσπάθεια διπλωματικής αποκλιμάκωσης.

Ο Λίβανος έχει μετατραπεί στο μεγαλύτερο αγκάθι της συμφωνίας μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης, με αναλυτές να προειδοποιούν ότι οι συνεχιζόμενες ισραηλινές επιχειρήσεις εναντίον της Χεζμπολάχ ενδέχεται να τινάξουν στον αέρα το μνημόνιο κατανόησης (MoU) που υπεγράφη την περασμένη εβδομάδα.

Ο Λίβανος βρίσκεται στην καρδιά της συμφωνίας

Το προσωρινό μνημόνιο ΗΠΑ – Ιράν δεν περιορίζεται στο πυρηνικό πρόγραμμα ή στα Στενά του Ορμούζ.

Αναφέρει ρητά:«Τον άμεσο και μόνιμο τερματισμό των στρατιωτικών επιχειρήσεων σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου.»

Για την Τεχεράνη, η αναφορά αυτή δεν είναι τυπική.

Το Ιράν επιδιώκει να κατοχυρώσει τη σταθερότητα στον Λίβανο ως βασικό στοιχείο της συνολικής συμφωνίας με τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Όπως εξηγεί ο αναλυτής του Carnegie Middle East Center, Michael Young:

«Οι Ιρανοί θέλουν να καταστήσουν σαφές ότι η εδαφική ακεραιότητα του Λιβάνου αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της επιτυχίας της συμφωνίας.»

Το Ισραήλ συνεχίζει τις επιχειρήσεις

Το πρόβλημα είναι ότι το Ισραήλ φαίνεται να ακολουθεί διαφορετική στρατηγική.

Παρά την υπογραφή του μνημονίου, οι ισραηλινές επιχειρήσεις στον Λίβανο συνεχίστηκαν.

Σύμφωνα με διεθνείς εκτιμήσεις, περισσότεροι από 4.000 άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους από την έναρξη της τελευταίας μεγάλης ισραηλινής εκστρατείας τον Μάρτιο του 2026, ενώ δεκάδες χωριά έχουν καταστραφεί και χιλιάδες πολίτες έχουν εκτοπιστεί.

Η κατάσταση οδήγησε την Τεχεράνη ακόμη και στην αναβολή των πρώτων συνομιλιών με τις ΗΠΑ στην Ελβετία, στέλνοντας μήνυμα ότι δεν πρόκειται να αποσυνδέσει το λιβανικό μέτωπο από τη συνολική διαπραγμάτευση.

Ο Τραμπ πιέζει αλλά δεν ελέγχει

Παρά τις δημόσιες παρεμβάσεις του Ντόναλντ Τραμπ υπέρ της αποκλιμάκωσης, η Ουάσιγκτον δυσκολεύεται να επιβάλει τις θέσεις της στο Τελ Αβίβ.

Ο Αμερικανός πρόεδρος εμφανίστηκε ασυνήθιστα επικριτικός απέναντι στις ισραηλινές επιχειρήσεις.

«Το Ισραήλ πολεμά τη Χεζμπολάχ εδώ και πάρα πολύ καιρό. Πάρα πολλοί άνθρωποι σκοτώνονται.»

«Δεν χρειάζεται να γκρεμίζεις ολόκληρες πολυκατοικίες κάθε φορά που ψάχνεις κάποιον.»

Οι δηλώσεις αυτές ερμηνεύθηκαν ως έμμεση πίεση προς την κυβέρνηση Νετανιάχου να περιορίσει τις στρατιωτικές επιχειρήσεις.

Ωστόσο, το Ισραήλ συνεχίζει να δηλώνει ότι θα διατηρήσει στρατιωτική παρουσία στις παραμεθόριες περιοχές έως ότου θεωρήσει ότι η Χεζμπολάχ δεν αποτελεί πλέον απειλή.

Θέλει το Ισραήλ να αποτύχουν οι συνομιλίες;

Αρκετοί αναλυτές εκτιμούν ότι η ισραηλινή ηγεσία αντιμετωπίζει με επιφυλάξεις τη νέα προσέγγιση ΗΠΑ – Ιράν.

Ο Michael Young είναι ιδιαίτερα σαφής:

«Το Ισραήλ θα προσπαθήσει να τορπιλίσει τη συμφωνία. Δεν θέλει να πετύχουν οι διαπραγματεύσεις και ο πιο εύκολος τρόπος είναι να συνεχιστεί ο πόλεμος στον Λίβανο.»

Η εκτίμηση αυτή ενισχύεται από το γεγονός ότι οι επιχειρήσεις κλιμακώθηκαν ακριβώς τη στιγμή που ξεκινούσαν οι συνομιλίες στην Ελβετία.

Ο ρόλος της Χεζμπολάχ

Στο εσωτερικό του Λιβάνου η κατάσταση παραμένει εξαιρετικά περίπλοκη.

Η κυβέρνηση του προέδρου Ζοζέφ Αούν επιδιώκει απευθείας συνεννόηση με το Ισραήλ και ενίσχυση του κρατικού ελέγχου.

Η Χεζμπολάχ, αντίθετα, θεωρεί ότι η τύχη του Λιβάνου είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τις συνομιλίες ΗΠΑ – Ιράν.

Ο γενικός γραμματέας της οργάνωσης, Ναΐμ Κάσεμ, χαιρέτισε δημόσια την απόφαση της Τεχεράνης να συμπεριλάβει τον Λίβανο στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων.

Παράλληλα, η αποστρατιωτικοποίηση της Χεζμπολάχ παραμένει βασική απαίτηση τόσο των ΗΠΑ όσο και του Ισραήλ.

Το χαρτί του Ορμούζ

Η Τεχεράνη διαθέτει ακόμη ένα ισχυρό διαπραγματευτικό εργαλείο.

Μετά τις νέες ισραηλινές επιθέσεις στον Λίβανο, το Ιράν ανακοίνωσε εκ νέου περιορισμούς στα Στενά του Ορμούζ, υπενθυμίζοντας ότι μπορεί να επηρεάσει άμεσα τις παγκόσμιες ενεργειακές αγορές.

Η κίνηση ερμηνεύθηκε ως μήνυμα προς Ουάσιγκτον και Τελ Αβίβ ότι η σταθερότητα στον Λίβανο δεν αποτελεί απλώς περιφερειακό ζήτημα αλλά συνδέεται με την ενεργειακή ασφάλεια ολόκληρου του πλανήτη.

Το μεγάλο δίλημμα της συμφωνίας

Η πραγματικότητα είναι ότι το μέλλον της συμφωνίας ΗΠΑ – Ιράν ίσως να μην κριθεί ούτε στο πυρηνικό πρόγραμμα ούτε στις οικονομικές κυρώσεις.

Μπορεί να κριθεί στον Λίβανο.

Αν το Ισραήλ συνεχίσει τις στρατιωτικές επιχειρήσεις και η Ουάσιγκτον αποδειχθεί ανίκανη να επιβάλει αποκλιμάκωση, η Τεχεράνη θα βρεθεί υπό πίεση να αποχωρήσει από τη διαδικασία.

Και αν συμβεί αυτό, η εύθραυστη εκεχειρία των 60 ημερών μπορεί να μετατραπεί σε μία ακόμη χαμένη ευκαιρία για τη Μέση Ανατολή.

Για πρώτη φορά μετά από χρόνια, ο Λίβανος δεν είναι απλώς ένα παράπλευρο μέτωπο. Είναι ίσως το κεντρικό τεστ που θα καθορίσει αν η συμφωνία Ουάσιγκτον – Τεχεράνης θα επιβιώσει ή θα καταρρεύσει πριν καν ολοκληρωθεί.

Πηγή: pagenews.gr