ΟΠΕΚΕΠΕ: Η πρώτη καταδίκη ανοίγει τον ασκό του Αιόλου – Το κύκλωμα των «φανταστικών» βοσκοτόπων

Η απόφαση για την ενοχή 57 κατηγορουμένων δεν κλείνει την υπόθεση. Αντίθετα, σηματοδοτεί την έναρξη μιας πολύ ευρύτερης θεσμικής έρευνας που αγγίζει πλέον τον ίδιο τον κρατικό μηχανισμό και επαναφέρει στο προσκήνιο το διαχρονικό πρόβλημα διαχείρισης των ευρωπαϊκών αγροτικών κονδυλίων στην Ελλάδα.

Η πρώτη δικαστική απόφαση για το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ δημιουργεί νέα πολιτικά και θεσμικά δεδομένα. Η καταδίκη 57 κατηγορουμένων από την Κρήτη για την υπόθεση των εικονικών βοσκοτόπων στην Καστοριά δεν αποτελεί απλώς μια ακόμη υπόθεση απάτης εις βάρος των ευρωπαϊκών επιδοτήσεων. Αποτελεί το πρώτο δικαστικό ορόσημο μιας υπόθεσης που ενδέχεται να εξελιχθεί σε μία από τις σοβαρότερες κρίσεις αξιοπιστίας της ελληνικής δημόσιας διοίκησης απέναντι στους ευρωπαϊκούς θεσμούς.

Το Τριμελές Πλημμελειοδικείο έκρινε ότι οι καταδικασθέντες δήλωναν ψευδώς ότι κατείχαν ή εκμεταλλεύονταν χιλιάδες στρέμματα βοσκοτόπων και καλλιεργήσιμων εκτάσεων στην Καστοριά, χωρίς να έχουν οποιαδήποτε πραγματική σχέση με την περιοχή, αποκλειστικό σκοπό έχοντας την είσπραξη επιδοτήσεων από το εθνικό απόθεμα του ΟΠΕΚΕΠΕ.

Η υπόθεση μεταφέρεται πλέον μέσα στον ίδιο τον ΟΠΕΚΕΠΕ

Η σημαντικότερη ίσως εξέλιξη δεν αφορά τους ίδιους τους καταδικασθέντες, αλλά την πρόταση της εντεταλμένης Ευρωπαίας Εισαγγελέως Χαρίκλειας Θάνου να διερευνηθούν κακουργηματικές ευθύνες στελεχών του ΟΠΕΚΕΠΕ.

Η εισαγγελική πρόταση ανοίγει πλέον τον δρόμο για έρευνα εις βάρος υπηρεσιακών παραγόντων, ελεγκτριών και προϊσταμένων του οργανισμού, με το σκεπτικό ότι οι έλεγχοι που πραγματοποιήθηκαν ενδέχεται να μην ήταν απλώς ανεπαρκείς, αλλά να δημιουργούν ερωτήματα για πιθανή συνέργεια ή ψευδή βεβαίωση.

Η μετατόπιση της έρευνας από τους τελικούς δικαιούχους προς τον ίδιο τον διοικητικό μηχανισμό αλλάζει ποιοτικά την υπόθεση.

Ένα σύστημα που φαίνεται να λειτουργούσε οργανωμένα

Κατά την ακροαματική διαδικασία περιγράφηκε ένα ιδιαίτερα οργανωμένο μοντέλο υποβολής αιτήσεων.

Δημόσιοι υπάλληλοι, οδηγοί, γραφίστες, συνταξιούχοι, ακόμη και ηλικιωμένοι χωρίς καμία αγροτική δραστηριότητα εμφανίζονταν ως «ενεργοί αγρότες», δηλώνοντας εκατοντάδες στρέμματα δημόσιων εκτάσεων.

Οι μισθώσεις συντάσσονταν με συμβολικά ενοίκια λίγων λεπτών του ευρώ ανά στρέμμα, ενώ οι εκτάσεις εγγράφονταν προσωρινά στο Ε9 αποκλειστικά για να καταστεί δυνατή η είσπραξη των επιδοτήσεων και στη συνέχεια διαγράφονταν ώστε να αποφεύγεται η φορολογική επιβάρυνση μέσω ΕΝΦΙΑ.

Η εικόνα που περιγράφεται στη δικογραφία παραπέμπει, σύμφωνα με τη δικαστική κρίση, όχι σε μεμονωμένες περιπτώσεις αλλά σε επαναλαμβανόμενη πρακτική με συγκεκριμένη μεθοδολογία.

Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία αλλάζει τους κανόνες του παιχνιδιού

Η υπόθεση αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα καθώς διερευνάται από την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία (EPPO), η οποία τα τελευταία χρόνια έχει εντείνει σημαντικά τους ελέγχους για απάτες εις βάρος του ευρωπαϊκού προϋπολογισμού.

Η EPPO έχει ήδη καταστήσει σαφές ότι δεν περιορίζεται στην αναζήτηση ευθυνών μόνο στους τελικούς αποδέκτες των επιδοτήσεων, αλλά εξετάζει συνολικά τη λειτουργία των κρατικών μηχανισμών που είναι επιφορτισμένοι με τη διαχείριση των κοινοτικών πόρων.

Αυτό διαφοροποιεί ουσιαστικά την παρούσα υπόθεση από προηγούμενες υποθέσεις αγροτικών ενισχύσεων.

Η υπόθεση δημιουργεί πλέον σοβαρό πολιτικό προβληματισμό.

Οι ευρωπαϊκές αγροτικές επιδοτήσεις αποτελούν διαχρονικά έναν από τους μεγαλύτερους χρηματοδοτικούς μηχανισμούς της ελληνικής περιφέρειας. Οποιαδήποτε αμφισβήτηση της αξιοπιστίας των ελεγκτικών διαδικασιών μπορεί να επηρεάσει τόσο τη σχέση της χώρας με τους ευρωπαϊκούς θεσμούς όσο και την αξιοπιστία της δημόσιας διοίκησης στη διαχείριση κοινοτικών πόρων.

Παράλληλα, η εξέλιξη της υπόθεσης αναμένεται να αναζωπυρώσει τη δημόσια συζήτηση για τον εκσυγχρονισμό του ΟΠΕΚΕΠΕ, την πλήρη ψηφιοποίηση των διασταυρωτικών ελέγχων και την αυστηροποίηση της εποπτείας στις δηλώσεις αγροτικών εκμεταλλεύσεων.

Η πρώτη καταδικαστική απόφαση αποτελεί πιθανότατα μόνο την αρχή μιας πολύ μεγαλύτερης θεσμικής διαδρομής. Εάν οι εισαγγελικές έρευνες επεκταθούν σε υπηρεσιακούς παράγοντες, η υπόθεση θα μετατραπεί από υπόθεση παράνομων επιδοτήσεων σε υπόθεση πιθανής θεσμικής δυσλειτουργίας του ίδιου του κρατικού μηχανισμού.

Σε μια περίοδο όπου η Ευρωπαϊκή Ένωση δίνει ολοένα μεγαλύτερη έμφαση στη διαφάνεια, στη λογοδοσία και στην προστασία του κοινοτικού προϋπολογισμού, η υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ αναμένεται να αποτελέσει σημείο αναφοράς όχι μόνο για τη δικαιοσύνη, αλλά και για τη συνολική αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας της ελληνικής δημόσιας διοίκησης.

Πηγή: pagenews.gr