«Κλοπή» €400 εκατ. στην αντλία: Η μεγάλη πληγή της αγοράς καυσίμων και το στοίχημα της Πολιτείας

Παρά τη βελτίωση των ελέγχων, ένα στα τέσσερα πρατήρια στην Αττική εξακολουθεί να παραδίδει λιγότερο καύσιμο από αυτό που πληρώνουν οι οδηγοί. Ο ΣΕΕΠΕ ζητά αυστηρότερο θεσμικό πλαίσιο, ενώ οι γεωπολιτικές εξελίξεις στη Μέση Ανατολή συνεχίζουν να κρατούν την αγορά καυσίμων σε καθεστώς υψηλής αβεβαιότητας.

Η αγορά καυσίμων στην Ελλάδα εξακολουθεί να βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα από τα σοβαρότερα διαρθρωτικά προβλήματα των τελευταίων ετών. Παρά τη σημαντική πρόοδο που έχει σημειωθεί στους ελέγχους και τη λειτουργία των ηλεκτρονικών συστημάτων εποπτείας, η παραβατικότητα εξακολουθεί να επιβαρύνει άμεσα τους καταναλωτές, με το συνολικό κόστος να υπολογίζεται στα 400 εκατ. ευρώ ετησίως.

Τα στοιχεία της νέας μελέτης του Εργαστηρίου Τεχνολογίας Καυσίμων και Λιπαντικών του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, που παρουσιάστηκαν από τον Σύνδεσμο Εταιρειών Εμπορίας Πετρελαιοειδών (ΣΕΕΠΕ), δείχνουν ότι το φαινόμενο έχει περιοριστεί αλλά παραμένει εκτεταμένο, καθώς ένα στα τέσσερα πρατήρια στην Αττική εξακολουθεί να εμφανίζει ελλειμματικές παραδόσεις καυσίμου.

Η «κλοπή στην αντλία» αντικαθιστά το κλασικό λαθρεμπόριο

Η εικόνα της αγοράς έχει αλλάξει σημαντικά τα τελευταία χρόνια.

Ενώ το οργανωμένο λαθρεμπόριο καυσίμων περιορίζεται σταδιακά μέσω των ηλεκτρονικών συστημάτων εισροών-εκροών, της διασύνδεσης με την ΑΑΔΕ και των εντατικών ελέγχων, το βασικό πρόβλημα μεταφέρεται πλέον στην υποπαράδοση καυσίμου.

Με απλά λόγια, αρκετοί οδηγοί πληρώνουν για μεγαλύτερη ποσότητα από αυτή που τελικά παραλαμβάνουν.

Ο πρόεδρος του ΣΕΕΠΕ, Γιάννης Αλιγιζάκης, ήταν ιδιαίτερα σαφής:

«Για μια ευρωπαϊκή χώρα, ποσοστό παραβατικότητας 23% είναι εξαιρετικά υψηλό. Έχει γίνει σημαντική πρόοδος, αλλά δεν υπάρχει κανένα περιθώριο εφησυχασμού.»

Τα στοιχεία της νέας μελέτης

Η έρευνα βασίστηκε σε 200 μυστικούς ανεφοδιασμούς πρατηρίων στην Αττική και τη Θεσσαλονίκη.

Τα αποτελέσματα δείχνουν:

Αττική

• παραβατικότητα 23,1% (από 33,1% το 2025)
• συμμόρφωση 76,9%
• μέγιστη απόκλιση 14,99%

Θεσσαλονίκη

• παραβατικότητα 18,6%
• συμμόρφωση 81,4%
• μέγιστη απόκλιση περίπου 14%

Παρότι οι δείκτες εμφανίζουν βελτίωση, η αγορά εξακολουθεί να απέχει σημαντικά από τα ευρωπαϊκά πρότυπα.

Ο ΣΕΕΠΕ ζητά αλλαγές στον νόμο

Ένα από τα σημαντικότερα αιτήματα των εταιρειών εμπορίας αφορά το θεσμικό πλαίσιο.

Σήμερα, όταν εντοπίζεται παραβατικό πρατήριο, δεν δημοσιοποιείται η εταιρεία εμπορίας με την οποία συνεργάζεται, γεγονός που περιορίζει την εταιρική λογοδοσία.

Ο ΣΕΕΠΕ ζητά τροποποίηση της νομοθεσίας ώστε:

• να γνωστοποιείται η εταιρεία εμπορίας,
• να ενισχυθεί η ευθύνη επιλογής συνεργατών,
• να αυξηθεί η διαφάνεια στην αγορά.

Σύμφωνα με τη διοίκηση του Συνδέσμου, ένα τέτοιο μέτρο θα λειτουργούσε αποτρεπτικά απέναντι στις παραβατικές πρακτικές.

Οι τιμές εξαρτώνται πλέον περισσότερο από τη γεωπολιτική

Η συζήτηση για τα καύσιμα δεν περιορίζεται μόνο στην παραβατικότητα.

Το διεθνές περιβάλλον εξακολουθεί να επηρεάζει άμεσα τις τιμές στην αντλία.

Οι πρόσφατες εντάσεις μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, οι εξελίξεις στα Στενά του Ορμούζ, αλλά και η συνεχιζόμενη αστάθεια στη Μέση Ανατολή εξακολουθούν να δημιουργούν έντονες διακυμάνσεις στις διεθνείς αγορές ενέργειας.

Ο κ. Αλιγιζάκης εξήγησε ότι:

«Οι τιμές στην αντλία δεν ακολουθούν αποκλειστικά την πορεία του Brent αλλά τις διεθνείς τιμές της βενζίνης και του diesel, οι οποίες συχνά μεταβάλλονται ταχύτερα και εντονότερα.»

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτέλεσε η πρόσφατη κρίση με το Ιράν, όταν:

• το Brent αυξήθηκε κατά 31%,
• η διεθνής τιμή της βενζίνης κατά 46%,
• ενώ το diesel ενισχύθηκε κατά 72%.

Η ζήτηση επιβραδύνεται

Παρά τις σχετικά σταθερές διεθνείς τιμές πετρελαίου, η εγχώρια κατανάλωση εμφανίζει σημάδια κόπωσης.

Τα στοιχεία δείχνουν:

• μείωση κατανάλωσης βενζίνης περίπου 5% τον Απρίλιο,
• νέα υποχώρηση περίπου 5% τον Μάιο,
• αντίστοιχη κάμψη και στο πετρέλαιο κίνησης.

Η εικόνα αυτή αποδίδεται τόσο στη συμπίεση του διαθέσιμου εισοδήματος όσο και στη γενικότερη επιβράδυνση της οικονομικής δραστηριότητας.

Η παραβατικότητα ως ζήτημα θεσμών

Πέρα από την οικονομική της διάσταση, η υπόθεση των καυσίμων εξελίσσεται πλέον σε ζήτημα δημόσιας πολιτικής.

Η κυβέρνηση έχει επενδύσει σημαντικά στον ψηφιακό έλεγχο της αγοράς μέσω:

• των συστημάτων εισροών-εκροών,
• των ηλεκτρονικών διασταυρώσεων,
• των σφραγίσεων παραβατικών πρατηρίων,
• των ελέγχων της ΑΑΔΕ.

Ωστόσο, τα στοιχεία του ΕΜΠ δείχνουν ότι η τεχνολογία από μόνη της δεν αρκεί.

Η αγορά εξακολουθεί να παρουσιάζει σημαντικά περιθώρια παραβατικότητας, γεγονός που αναδεικνύει την ανάγκη για αυστηρότερη εποπτεία, μεγαλύτερη διαφάνεια και αποτελεσματικότερη εφαρμογή των κυρώσεων.

Παράλληλα, η ενεργειακή αγορά εισέρχεται σε μία περίοδο όπου οι γεωπολιτικοί κίνδυνοι αποκτούν ολοένα μεγαλύτερη σημασία από τις ίδιες τις διακυμάνσεις της προσφοράς και της ζήτησης. Η αστάθεια στη Μέση Ανατολή, η αβεβαιότητα γύρω από τα Στενά του Ορμούζ και οι αποφάσεις του OPEC+ μπορούν να μεταβάλουν άμεσα το κόστος των καυσίμων, επηρεάζοντας τόσο τους καταναλωτές όσο και τις επιχειρήσεις.

Η εικόνα της αγοράς εμφανίζει σαφή σημάδια βελτίωσης, αλλά η μάχη κατά της παραβατικότητας δεν έχει ακόμη κερδηθεί.

Η αποτελεσματικότητα των ελέγχων, η αναβάθμιση του θεσμικού πλαισίου και η αυξημένη λογοδοσία όλων των κρίκων της εφοδιαστικής αλυσίδας θα αποτελέσουν κρίσιμες προϋποθέσεις για τη μείωση του κόστους που εξακολουθούν να επωμίζονται οι καταναλωτές.

Την ίδια στιγμή, η διεθνής ενεργειακή συγκυρία παραμένει εύθραυστη. Εφόσον δεν υπάρξει νέα γεωπολιτική κρίση, οι διεθνείς τιμές του πετρελαίου εκτιμάται ότι θα κινηθούν στην περιοχή των 70–80 δολαρίων ανά βαρέλι, δημιουργώντας προϋποθέσεις για σταδιακή αποκλιμάκωση των τιμών στην αντλία. Ωστόσο, η εμπειρία των τελευταίων ετών δείχνει ότι η αγορά καυσίμων εξακολουθεί να επηρεάζεται περισσότερο από τις γεωπολιτικές εξελίξεις παρά από τους παραδοσιακούς οικονομικούς δείκτες.

Πηγή: pagenews.gr