Το Ομάν λέει «ναι» στον διάλογο, αλλά όχι στην αμερικανική ειρήνη χωρίς Παλαιστίνη

Με τη συμμετοχή του ως παρατηρητής στο Board of Peace, το Μουσκάτ στέλνει ένα προσεκτικό αλλά σαφές μήνυμα: καμία ανοικοδόμηση της Γάζας δεν μπορεί να υποκαταστήσει την πολιτική λύση, την παλαιστινιακή αξιοπρέπεια και τη διεθνή νομιμότητα.

Το Ομάν δεν ύψωσε τη φωνή του. Δεν απείλησε, δεν αποχώρησε, δεν κατήγγειλε θεαματικά την αμερικανική πρωτοβουλία για τη Γάζα. Έκανε κάτι πιο χαρακτηριστικό της δικής του διπλωματικής σχολής: πήγε στο τραπέζι, αλλά δεν κάθισε ως μέλος.

Η παρουσία του υπουργού Εξωτερικών Sayyid Badr bin Hamad Al-Busaidi στην πρώτη συνεδρίαση του Board of Peace, τον Φεβρουάριο του 2026, μόνο ως παρατηρητή, ήταν ένα μήνυμα μετρημένο αλλά καθόλου αθώο. Το Μουσκάτ ήθελε να δείξει ότι στηρίζει τον διάλογο, την αποκλιμάκωση και την ανοικοδόμηση, αλλά δεν προτίθεται να νομιμοποιήσει ένα σχέδιο ειρήνης που αφήνει θολό το βασικό ερώτημα: πού βρίσκεται η Παλαιστίνη μέσα σε αυτή την ειρήνη;

Για το Ομάν, η ειρήνη δεν μπορεί να αρχίζει από τα εργοτάξια, τα κονδύλια και τις διεθνείς δυνάμεις σταθεροποίησης. Πρέπει να αρχίζει από την πολιτική αναγνώριση, την αυτοδιάθεση και έναν πραγματικό ορίζοντα παλαιστινιακού κράτους. Διαφορετικά, η ανοικοδόμηση της Γάζας κινδυνεύει να γίνει διαχείριση ερειπίων, όχι λύση.

Αυτή είναι η ουσία της ομανικής στάσης. Παρουσία χωρίς υπογραφή. Συμμετοχή χωρίς ταύτιση. Διάλογος χωρίς λευκή επιταγή.

Η λεγόμενη «θετική ουδετερότητα» του Ομάν δεν είναι παθητικότητα. Είναι ένας τρόπος επιβίωσης και επιρροής σε μια περιοχή όπου η πλήρης ευθυγράμμιση με τη μία ή την άλλη πλευρά συχνά κοστίζει περισσότερο απ’ όσο αποδίδει. Το Μουσκάτ συνομιλεί με την Ουάσιγκτον, την Τεχεράνη, τις μοναρχίες του Κόλπου, τους Παλαιστινίους και, όταν χρειάζεται, με το Ισραήλ. Αλλά αποφεύγει να γίνει εργαλείο κανενός.

Αυτό εξηγεί και την επιφύλαξή του απέναντι στο Board of Peace. Η πρωτοβουλία παρουσιάζεται ως μηχανισμός ανοικοδόμησης και σταθεροποίησης της Γάζας. Όμως για πολλές αραβικές πρωτεύουσες, και ιδιαίτερα για το Ομάν, το κρίσιμο πρόβλημα είναι ότι το πολιτικό τέλος της διαδρομής παραμένει ασαφές. Ποιος θα κυβερνά; Ποιος θα ελέγχει τη χρηματοδότηση; Ποιος θα εγγυάται ότι η Γάζα δεν θα μετατραπεί σε ένα διεθνώς επιτηρούμενο έδαφος χωρίς πραγματική παλαιστινιακή κυριαρχία;

Πίσω από αυτές τις ερωτήσεις υπάρχει και κάτι βαθιά ανθρώπινο. Η Γάζα δεν είναι μόνο φάκελος ασφαλείας. Δεν είναι μόνο ζήτημα συνόρων, στρατών και δωρητών. Είναι ένας τόπος όπου οικογένειες προσπαθούν να επιβιώσουν, όπου παιδιά μεγαλώνουν ανάμεσα σε ερείπια, όπου η λέξη «ανοικοδόμηση» δεν σημαίνει απλώς μπετόν και δρόμους, αλλά επιστροφή σε μια στοιχειώδη κανονικότητα.

Γι’ αυτό το Ομάν επιμένει ότι η ανθρωπιστική βοήθεια δεν πρέπει να αντικαταστήσει τη δικαιοσύνη. Η παροχή τροφίμων, στέγης και χρηματοδότησης είναι αναγκαία. Αλλά δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως πολιτικό αναισθητικό για να αναβληθεί επ’ αόριστον το ζήτημα της παλαιστινιακής αυτοδιάθεσης.

Η στάση του Μουσκάτ έχει και εσωτερική διάσταση. Η παλαιστινιακή υπόθεση παραμένει ισχυρή στην ομανική κοινωνία. Η δημόσια αλληλεγγύη, οι πρωτοβουλίες νέων, οι θρησκευτικές παρεμβάσεις και οι οργανωμένες δομές στήριξης των Παλαιστινίων δημιουργούν ένα περιβάλλον στο οποίο η πλήρης προσχώρηση σε ένα αμερικανικό σχέδιο χωρίς καθαρό παλαιστινιακό ορίζοντα θα ήταν πολιτικά δύσκολη.

Το Ομάν δεν είναι χώρα επαναστατικής ρητορικής. Είναι χώρα προσεκτικής διπλωματίας. Ακριβώς γι’ αυτό η επιλογή του έχει βάρος. Όταν ένα κράτος που παραδοσιακά αποφεύγει τις συγκρούσεις κρατά αποστάσεις, το μήνυμα είναι σαφές: το σχέδιο δεν έχει ακόμη την αναγκαία νομιμοποίηση.

Η πρόσφατη ένταση ΗΠΑ–Ιράν έκανε αυτή τη στάση ακόμη πιο επίκαιρη. Ένα ειρηνευτικό σχήμα που στηρίζεται σχεδόν αποκλειστικά στην αμερικανική ηγεσία δεν μπορεί να αγνοεί ότι η ίδια η Ουάσιγκτον είναι μέρος των ευρύτερων περιφερειακών συγκρούσεων. Για το Ομάν, που έχει διαμεσολαβήσει επανειλημμένα μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, η ειρήνη στη Γάζα δεν μπορεί να αποκοπεί από την ανάγκη ευρύτερης περιφερειακής αποκλιμάκωσης.

Το Μουσκάτ μοιάζει να λέει κάτι απλό: δεν υπάρχει βιώσιμη ειρήνη όταν ο ένας πόλεμος κλείνει και ένας άλλος ανοίγει δίπλα του.

Η ομανική στρατηγική δεν είναι θεαματική. Δεν παράγει τίτλους εύκολης σύγκρουσης. Όμως στην πραγματικότητα αποκαλύπτει ένα από τα μεγάλα όρια της αμερικανικής διπλωματίας στη Μέση Ανατολή: η ειρήνη δεν μπορεί να επιβληθεί μόνο μέσα από χρηματοδοτικά σχήματα, διεθνείς επιτροπές και δυνάμεις σταθεροποίησης. Χρειάζεται πολιτική νομιμοποίηση. Χρειάζεται εμπιστοσύνη. Και, κυρίως, χρειάζεται οι ίδιοι οι Παλαιστίνιοι να μην αντιμετωπίζονται ως αντικείμενο διαχείρισης, αλλά ως πολιτικό υποκείμενο.

Το Ομάν, με τη σιωπηλή του επιμονή, υπενθυμίζει ότι η διπλωματία δεν είναι μόνο η τέχνη του να μιλάς με όλους. Είναι και η τέχνη του να ξέρεις πότε να μη δεσμεύεσαι.

Στην περίπτωση του Board of Peace, το Μουσκάτ επέλεξε να μείνει στο δωμάτιο, αλλά όχι να δώσει την υπογραφή του. Και αυτό ίσως είναι το πιο καθαρό μήνυμα: χωρίς παλαιστινιακή προοπτική, διεθνή νομιμότητα και πραγματική πολιτική λύση, καμία «ειρήνη» δεν μπορεί να σταθεί για πολύ.

Πηγή: pagenews.gr