Κεραμέως: «Κλειδώνουν» οι συντάξεις χηρείας στο 70% και διατηρούνται οι δύο εθνικές συντάξεις

Με μία παρέμβαση που αγγίζει άμεσα χιλιάδες οικογένειες, η κυβέρνηση επιχειρεί να κλείσει μία από τις πιο επίμονες εκκρεμότητες του ασφαλιστικού συστήματος.

Η υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, Νίκη Κεραμέως, ανακοίνωσε από το βήμα της Βουλής ότι το επόμενο διάστημα θα κατατεθεί νομοθετική διάταξη με την οποία καταργείται οριστικά η περικοπή των συντάξεων χηρείας μετά την πάροδο της τριετίας, όπως προέβλεπε το ισχύον πλαίσιο για τους δικαιούχους που υπάγονταν στον νόμο Κατρούγκαλου.

Η παρέμβαση συνοδεύεται από δύο ακόμη κρίσιμες προβλέψεις: κανένας δικαιούχος δεν θα κληθεί να επιστρέψει αναδρομικά ποσά για περικοπές που δεν εφαρμόστηκαν έως σήμερα, ενώ διατηρείται η δυνατότητα λήψης δύο εθνικών συντάξεων, όταν αυτές προκύπτουν από διαφορετικά ασφαλιστικά δικαιώματα.

Οριστικό τέλος στη μείωση από 70% σε 35%

Η σημαντικότερη αλλαγή αφορά την κατάργηση της διάταξης που προέβλεπε ότι, μετά την τριετία από τη χορήγηση της σύνταξης χηρείας, το ποσοστό μπορούσε να μειωθεί.

Όπως διευκρίνισε η υπουργός:

«Όλοι οι δικαιούχοι σύνταξης χηρείας θα εξακολουθούν να λαμβάνουν και μετά την πάροδο της τριετίας το 70% της σύνταξης του θανόντος, χωρίς τη μείωση στο 35%. Δεν θα οφείλουν ούτε ένα ευρώ αναδρομικά και θα συνεχίσουν να λαμβάνουν δύο εθνικές συντάξεις όπου αυτό προβλέπεται.»

Παράλληλα, όσοι είχαν ήδη υποστεί περικοπή θα δουν τη σύνταξή τους να επανέρχεται στο 70%, ενώ όσοι ανέμεναν τη μείωση δεν θα τη δουν ποτέ να εφαρμόζεται.

Η οικονομική βάση της παρέμβασης

Η κυβέρνηση επιχειρεί να συνδέσει τη συγκεκριμένη ασφαλιστική παρέμβαση όχι με έκτακτες παροχές αλλά με τη βελτίωση των δημοσιονομικών μεγεθών του ασφαλιστικού συστήματος.

Η υπουργός υπενθύμισε ότι το 2025 το Υπουργείο Εργασίας κατέγραψε υπέρβαση στόχων περίπου 800 εκατ. ευρώ, ενώ κατά το πρώτο τετράμηνο του 2026 τα έσοδα των ασφαλιστικών ταμείων εμφανίζουν ήδη υπέρβαση 517 εκατ. ευρώ σε σχέση με τον στόχο του Μεσοπρόθεσμου Προγράμματος. Σύμφωνα με την ίδια, η εξέλιξη αυτή αποδίδεται κυρίως στην επέκταση της ψηφιακής κάρτας εργασίας, η οποία καλύπτει πλέον περίπου 2,5 εκατομμύρια εργαζομένους.

Η πολιτική στόχευση είναι σαφής: η κυβέρνηση παρουσιάζει τη βελτίωση της εισπραξιμότητας των ασφαλιστικών εισφορών και την αύξηση της δηλωμένης εργασίας ως παράγοντες που δημιουργούν δημοσιονομικό χώρο για νέες κοινωνικές παρεμβάσεις.

«Κλείνει μια εκκρεμότητα πολλών ετών»

Η Νίκη Κεραμέως χαρακτήρισε τη ρύθμιση αποκατάσταση μιας χρόνιας αβεβαιότητας για χιλιάδες οικογένειες.

«Με τη ρύθμιση αυτή κλείνει οριστικά μία εκκρεμότητα πολλών ετών. Χιλιάδες δικαιούχοι σύνταξης χηρείας απαλλάσσονται από ένα καθεστώς αβεβαιότητας και ομηρίας, αποκαθίσταται η ασφάλεια δικαίου και ενισχύεται η προστασία των οικογενειών που έχασαν τον άνθρωπό τους.»

Η επιχειρηματολογία της κυβέρνησης βασίζεται στην εκτίμηση ότι η συγκεκριμένη αλλαγή μπορεί να υλοποιηθεί χωρίς να διαταράσσεται η δημοσιονομική ισορροπία του ασφαλιστικού συστήματος, καθώς, σύμφωνα με την υπουργό, χρηματοδοτείται από τη βελτίωση των οικονομικών επιδόσεων του συστήματος κοινωνικής ασφάλισης.

Δεύτερο μέτωπο: Ίση αμοιβή ανδρών και γυναικών

Παράλληλα με τις ασφαλιστικές ρυθμίσεις, η υπουργός παρουσίασε το νομοσχέδιο για την ενσωμάτωση της ευρωπαϊκής οδηγίας σχετικά με την ίση αμοιβή για εργασία ίσης αξίας.

Η κα Κεραμέως υποστήριξε ότι η μεταρρύθμιση δεν περιορίζεται σε μια τυπική προσαρμογή της ελληνικής νομοθεσίας, αλλά εισάγει πρακτικούς μηχανισμούς διαφάνειας στην αγορά εργασίας.

Σύμφωνα με όσα παρουσίασε:

• οι υποψήφιοι εργαζόμενοι θα γνωρίζουν εκ των προτέρων το μισθολογικό εύρος της θέσης,
• θεσπίζεται δικαίωμα ενημέρωσης για τα μέσα επίπεδα αμοιβών ανά φύλο,
• καθιερώνονται αντικειμενικά κριτήρια αξιολόγησης των αμοιβών,
• ενισχύονται οι ελεγκτικοί μηχανισμοί και η δικαστική προστασία έναντι μισθολογικών διακρίσεων.

Τα στοιχεία της αγοράς εργασίας

Στην ομιλία της, η υπουργός παρουσίασε και τους βασικούς δείκτες της αγοράς εργασίας, υποστηρίζοντας ότι αποτελούν το υπόβαθρο των νέων παρεμβάσεων.

Μεταξύ άλλων ανέφερε ότι:

• έχουν δημιουργηθεί πάνω από 563.000 νέες θέσεις εργασίας από το 2019,
• η ανεργία διαμορφώθηκε στο 8,1% τον Μάιο του 2026,
• ο κατώτατος μισθός έχει αυξηθεί κατά 41,5%,
• ο μέσος μισθός έχει ξεπεράσει τα 1.500 ευρώ,
• το μισθολογικό χάσμα μεταξύ ανδρών και γυναικών στην Ελλάδα παραμένει στο 13,4%, έναντι περίπου 11% στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Η κυβέρνηση αξιοποιεί τα στοιχεία αυτά για να υποστηρίξει ότι η αγορά εργασίας εμφανίζει βελτίωση, αλλά εξακολουθούν να απαιτούνται θεσμικές παρεμβάσεις για τη μείωση των ανισοτήτων.

Παρέμβαση και στα Βαρέα και Ανθυγιεινά

Στο ίδιο νομοσχέδιο περιλαμβάνεται και η ένταξη στα Βαρέα και Ανθυγιεινά Επαγγέλματα νοσηλευτών, βοηθών νοσηλευτών, οδηγών και διασωστών του ΕΣΥ και του ΕΚΑΒ που υπάγονται στο ασφαλιστικό καθεστώς του Δημοσίου.

Η ρύθμιση εξομοιώνει το καθεστώς τους με εκείνο αντίστοιχων εργαζομένων του ιδιωτικού τομέα και, σύμφωνα με την υπουργό, διορθώνει μια στρέβλωση που παρέμενε για περισσότερες από τρεις δεκαετίες.

Η πολιτική διάσταση

Η κυβερνητική πρωτοβουλία συνδυάζει ασφαλιστικές, εργασιακές και κοινωνικές παρεμβάσεις, επιδιώκοντας να αναδείξει ότι η βελτίωση των οικονομικών επιδόσεων του ασφαλιστικού συστήματος μπορεί να μεταφραστεί σε στοχευμένες αλλαγές υπέρ συγκεκριμένων κατηγοριών δικαιούχων.

Η τελική αποτίμηση της αποτελεσματικότητας των μέτρων θα εξαρτηθεί από το περιεχόμενο της νομοθετικής διάταξης που θα κατατεθεί στη Βουλή και από τον τρόπο εφαρμογής της στην πράξη. Ωστόσο, η εξαγγελία σηματοδοτεί μια σημαντική μεταβολή για τους δικαιούχους συντάξεων χηρείας, καθώς αίρεται η προοπτική της μείωσης μετά την τριετία και διατηρούνται δικαιώματα που αποτελούσαν αντικείμενο αβεβαιότητας τα προηγούμενα χρόνια.