Στεγαστικό: «Κλειδί» τα 2,28 εκατ. κενά ακίνητα – Οι προτάσεις του Γραφείου Προϋπολογισμού της Βουλής

Το Γραφείο Προϋπολογισμού της Βουλής θεωρεί ότι η αξιοποίηση των εκατομμυρίων κενών κατοικιών αποτελεί τη σημαντικότερη παρέμβαση για την αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης, ενώ διατηρεί θετική εκτίμηση για την πορεία της ελληνικής οικονομίας παρά τις διεθνείς γεωπολιτικές αναταράξεις.

Η ενεργοποίηση των περίπου 2,28 εκατομμυρίων κενών κατοικιών αποτελεί, σύμφωνα με το Γραφείο Προϋπολογισμού του Κράτους στη Βουλή, τη σημαντικότερη πολιτική προτεραιότητα για την αντιμετώπιση του στεγαστικού προβλήματος στην Ελλάδα, περισσότερο ακόμη και από την ενίσχυση της οικοδομικής δραστηριότητας.

Στην τριμηνιαία έκθεσή του για την ελληνική οικονομία, το Γραφείο επισημαίνει ότι η αγορά κατοικίας παρουσιάζει ένα έντονο παράδοξο: οι τιμές συνεχίζουν να αυξάνονται, την ίδια στιγμή που ένα εξαιρετικά μεγάλο μέρος του οικιστικού αποθέματος παραμένει ανεκμετάλλευτο.

Το παράδοξο της ελληνικής αγοράς κατοικίας

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Απογραφής Πληθυσμού και Κατοικιών της ΕΛΣΤΑΤ, το 2021 οι κενές κατοικίες ανέρχονταν σε 2.277.615, ποσοστό που αντιστοιχεί στο 34,5% του συνολικού οικιστικού αποθέματος της χώρας.

Ωστόσο, το Γραφείο Προϋπολογισμού διευκρινίζει ότι μια κενή κατοικία δεν σημαίνει απαραίτητα και διαθέσιμη κατοικία. Πολλά ακίνητα παραμένουν εκτός αγοράς λόγω:

• κληρονομικών και νομικών εκκρεμοτήτων,
• ανάγκης εκτεταμένων ανακαινίσεων,
• εποχικής χρήσης,
• γεωγραφικής απόστασης από περιοχές με υψηλή ζήτηση,
• ή επειδή έχουν μεταφερθεί στη βραχυχρόνια μίσθωση.

Ιδιαίτερα ανησυχητικό θεωρείται το γεγονός ότι μεταξύ 2011 και 2021:

• οι κενές κατοικίες διαθέσιμες προς ενοικίαση μειώθηκαν κατά 10,4%,
• ενώ οι διαθέσιμες προς πώληση μειώθηκαν κατά 33,1%.

Αποτέλεσμα ήταν ο δείκτης αξιοποίησης του οικιστικού αποθέματος να υποχωρήσει από 73,2% στο 72,5%, εξέλιξη που, αν και μικρή ποσοστιαία, αφορά εκατοντάδες χιλιάδες κατοικίες.

Οι προτάσεις για το στεγαστικό

Το Γραφείο Προϋπολογισμού εισηγείται ένα ολοκληρωμένο πακέτο παρεμβάσεων με στόχο την επιστροφή περισσότερων ακινήτων στην αγορά μακροχρόνιας κατοικίας.

Οι βασικές προτάσεις περιλαμβάνουν:

• νέα φορολογικά κίνητρα για ιδιοκτήτες που διαθέτουν τα ακίνητά τους σε μακροχρόνια μίσθωση,
• συνέχιση των προγραμμάτων επιδότησης ανακαινίσεων,
• απλοποίηση των διαδικασιών για κληρονομιές και πολεοδομικές εκκρεμότητες,
• στοχευμένη ρύθμιση της βραχυχρόνιας μίσθωσης στις περιοχές υψηλής πίεσης,
• ενίσχυση των δημόσιων επενδύσεων σε κοινωνική και προσιτή κατοικία.

Ο επικεφαλής του Γραφείου Προϋπολογισμού, καθηγητής Γιάννης Τσουκαλάς, διευκρίνισε ότι τα φορολογικά κίνητρα δεν συνεπάγονται κατ’ ανάγκη αυξημένη φορολόγηση των βραχυχρόνιων μισθώσεων, αλλά κυρίως πρόσθετες διευκολύνσεις ώστε να ενεργοποιηθούν τα κλειστά ακίνητα.

Ανάπτυξη παρά τη διεθνή αβεβαιότητα

Παρά τις γεωπολιτικές εντάσεις και τις πιέσεις στις διεθνείς ενεργειακές αγορές, το Γραφείο Προϋπολογισμού διατηρεί θετική εκτίμηση για την ελληνική οικονομία.

Η πρόβλεψη για τον ρυθμό ανάπτυξης το 2026 αναθεωρείται οριακά στο 1,9%, έναντι προηγούμενης εκτίμησης για 2,0%, με εύρος μεταξύ 1,7% και 2,1%.

Η μικρή αναθεώρηση αποδίδεται κυρίως στις επιπτώσεις της ενεργειακής κρίσης και στις υψηλότερες τιμές καυσίμων.

Η ελληνική οικονομία εξακολουθεί να υπεραποδίδει

Τα στοιχεία του πρώτου τριμήνου του 2026 δείχνουν ότι η Ελλάδα συνεχίζει να αναπτύσσεται με αισθητά υψηλότερους ρυθμούς από την υπόλοιπη Ευρωζώνη.

Το ΑΕΠ αυξήθηκε κατά 2,0%, όταν ο μέσος όρος της Ευρωζώνης διαμορφώθηκε μόλις στο 0,3%.

Η ανάπτυξη στηρίχθηκε κυρίως:

• στην αύξηση της ιδιωτικής κατανάλωσης κατά 0,7%,
• στην άνοδο των εξαγωγών αγαθών και υπηρεσιών κατά 2,4%,
• στην αύξηση της δημόσιας κατανάλωσης κατά 1,6%,
• και κυρίως στις επενδύσεις παγίου κεφαλαίου, οι οποίες κατέγραψαν εντυπωσιακή αύξηση 12,1%.

Αρνητική επίδραση είχε η αύξηση των εισαγωγών υπηρεσιών και αγαθών, γεγονός που περιόρισε μέρος της αναπτυξιακής δυναμικής.

Ισχυρή δημοσιονομική εικόνα

Η έκθεση καταγράφει επίσης ιδιαίτερα θετικές δημοσιονομικές επιδόσεις.

Για το 2025:

• το πρωτογενές πλεόνασμα διαμορφώθηκε στα 12,13 δισ. ευρώ, ή 4,9% του ΑΕΠ,
• ενώ το συνολικό δημοσιονομικό αποτέλεσμα έφθασε τα 4,29 δισ. ευρώ, ή 1,7% του ΑΕΠ.

Αντίστοιχα, στο πρώτο τετράμηνο του 2026 το ενοποιημένο πρωτογενές αποτέλεσμα της Γενικής Κυβέρνησης ανήλθε σε 5,896 δισ. ευρώ, αυξημένο κατά 962 εκατ. ευρώ σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα του προηγούμενου έτους.

Η αύξηση των εσόδων από τον ΦΠΑ κατά 1,12 δισ. ευρώ αποδίδεται τόσο στην ισχυρή πορεία του τουρισμού όσο και στην ενίσχυση της ιδιωτικής κατανάλωσης.

Το μεγάλο στοίχημα της επόμενης ημέρας

Η έκθεση του Γραφείου Προϋπολογισμού αναδεικνύει ότι η αντιμετώπιση του στεγαστικού προβλήματος δεν συνδέεται αποκλειστικά με την κατασκευή νέων κατοικιών, αλλά κυρίως με την αξιοποίηση του ήδη υπάρχοντος αποθέματος.

Παράλληλα, επιβεβαιώνει ότι η ελληνική οικονομία εξακολουθεί να εμφανίζει ανθεκτικότητα απέναντι στις διεθνείς αναταράξεις. Ωστόσο, επισημαίνει ότι η διατήρηση της αναπτυξιακής δυναμικής θα εξαρτηθεί από τη συνέχιση των μεταρρυθμίσεων, την αποτελεσματική αξιοποίηση των επενδύσεων και τη λήψη στοχευμένων πολιτικών που θα ενισχύσουν τόσο την αγορά κατοικίας όσο και τη μακροπρόθεσμη ανταγωνιστικότητα της οικονομίας.

Πηγή: pagenews.gr