ΠΑΣΟΚ κατά κυβέρνησης για το Ταμείο Ανάκαμψης: «Άλλαξαν το φυσικό αντικείμενο δεκάδων έργων»

Τα έργα του Ταμείου Ανάκαμψης που έμειναν πίσω – Οι αριθμοί πίσω από τις αναθεωρήσεις του «Ελλάδα 2.0»

Η κυβέρνηση διαβεβαιώνει ότι δεν θα χαθεί ούτε ένα ευρώ από τα 36 δισ. του Ταμείου Ανάκαμψης, όμως η μελέτη του ΠΑΣΟΚ υποστηρίζει ότι δεκάδες έργα περιορίστηκαν, τροποποιήθηκαν ή απεντάχθηκαν. Ποια είναι τα σημαντικότερα έργα που άλλαξαν πορεία.

Μπορεί η Ελλάδα να βρίσκεται μεταξύ των χωρών που αναμένεται να απορροφήσουν το σύνολο των διαθέσιμων πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, όμως η πολιτική αντιπαράθεση μεταφέρεται πλέον από το ύψος των χρηματοδοτήσεων στο περιεχόμενο των έργων που τελικά θα ολοκληρωθούν.

Με αφορμή σχετική μελέτη του ΠΑΣΟΚ, η οποία υποστηρίζει ότι σημαντικό μέρος του αρχικού σχεδιασμού του προγράμματος «Ελλάδα 2.0» έχει αναθεωρηθεί, το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας απάντησε ότι η χώρα δεν πρόκειται να χάσει ούτε ένα ευρώ από τους συνολικά 36 δισ. ευρώ που της αναλογούν.

Ο αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας Νίκος Παπαθανάσης υποστήριξε στη Βουλή ότι οι αλλαγές έγιναν ώστε να διασφαλιστεί η πλήρης απορρόφηση των κοινοτικών πόρων, μέσω των τεσσάρων αναθεωρήσεων του προγράμματος.

Η κυβερνητική θέση

Η κυβέρνηση επισημαίνει ότι οι τροποποιήσεις κρίθηκαν αναγκαίες, καθώς αρκετά έργα αντιμετώπιζαν σοβαρές καθυστερήσεις και υπήρχε κίνδυνος να μην ολοκληρωθούν εντός των ασφυκτικών χρονοδιαγραμμάτων του Ταμείου Ανάκαμψης.

Βασικό εργαλείο αποτέλεσε η λεγόμενη «υπερδέσμευση», δηλαδή η δυνατότητα ένταξης έργων με προϋπολογισμό υψηλότερο από τους διαθέσιμους πόρους, ώστε όσα υλοποιούνται ταχύτερα να καλύψουν πιθανές υστερήσεις άλλων δράσεων.

Παράλληλα, έργα που δεν είναι πλέον εφικτό να ολοκληρωθούν έως τη λήξη του Ταμείου προβλέπεται είτε να μεταφερθούν στο νέο ΕΣΠΑ, εφόσον πληρούν τις σχετικές προϋποθέσεις, είτε να ολοκληρωθούν με εθνική χρηματοδότηση.

Η μελέτη του ΠΑΣΟΚ

Η μελέτη του ΠΑΣΟΚ, ωστόσο, υποστηρίζει ότι το πρόγραμμα που θα ολοκληρωθεί διαφέρει σημαντικά από εκείνο που εγκρίθηκε το 2021.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάζει, 128 μέτρα έχουν τροποποιηθεί σε σχέση με τον αρχικό σχεδιασμό, ενώ σε αρκετές περιπτώσεις μειώθηκε σημαντικά το φυσικό αντικείμενο των έργων.

Η αντιπολίτευση υποστηρίζει ότι το βασικό ζητούμενο δεν είναι μόνο η απορρόφηση των πόρων αλλά και η υλοποίηση των μεταρρυθμίσεων που είχαν εγκριθεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Τα τρία χαρακτηριστικότερα παραδείγματα

1. Ενεργειακή αναβάθμιση κατοικιών

Ένα από τα μεγαλύτερα προγράμματα του Ταμείου Ανάκαμψης ήταν οι ενεργειακές ανακαινίσεις κατοικιών.

Στο αρχικό σχέδιο προβλεπόταν:

• ανακαίνιση 105.000 κατοικιών,
• παρεμβάσεις σε 50.000 ενεργειακά ευάλωτα νοικοκυριά,
• εξοικονόμηση πρωτογενούς ενέργειας κατά τουλάχιστον 30%.

Μετά τις αναθεωρήσεις:

• ο στόχος μειώθηκε σε 83.400 κατοικίες,
• από αυτές οι 20.400 αφορούν ευάλωτα νοικοκυριά,
• ενώ αφαιρέθηκαν ορισμένες διαδικασίες πιστοποίησης που υπήρχαν στον αρχικό σχεδιασμό.

2. Διαλειτουργικότητα του Δημοσίου

Η δεύτερη μεγάλη αλλαγή αφορά τον ψηφιακό μετασχηματισμό του Δημοσίου.

Το αρχικό σχέδιο προέβλεπε:

• πλήρη διασύνδεση μητρώων,
• συμμόρφωση με το νέο Ευρωπαϊκό Πλαίσιο Διαλειτουργικότητας,
• έκθεση αξιολόγησης από το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης.

Στην τελική εκδοχή παραμένει η θεσμοθέτηση της διαλειτουργικότητας, χωρίς όμως να περιλαμβάνονται οι σχετικές αναφορές στο ευρωπαϊκό πλαίσιο και στην υποχρεωτική αξιολόγηση εφαρμογής.

3. Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια

Σημαντικές διαφοροποιήσεις καταγράφονται και στον πολεοδομικό σχεδιασμό.

Το αρχικό πρόγραμμα προέβλεπε:

• ολοκλήρωση τοπικών πολεοδομικών σχεδίων σε 700 δημοτικές ενότητες,
• ολοκλήρωση συνολικά δράσεων σε 750 δημοτικές ενότητες.

Μετά τις αναθεωρήσεις:

• προβλέπεται αξιολόγηση μελετών σε 405 δημοτικές ενότητες,
• 11 ειδικά πολεοδομικά σχέδια,
• οριοθέτηση οικισμών σε 36 δημοτικές ενότητες,
• ενώ μέρος των δράσεων μετατρέπεται από ολοκλήρωση έργων σε απλή αξιολόγηση μελετών.

Ποια έργα μειώθηκαν σημαντικά

Η μελέτη του ΠΑΣΟΚ αναφέρει ότι μείωση άνω του 25% καταγράφεται μεταξύ άλλων στα εξής έργα:

• επενδύσεις στο εθνικό αρδευτικό δίκτυο,
• πρόγραμμα προσωπικού γιατρού,
• Βόρειος Οδικός Άξονας Κρήτης (ΒΟΑΚ),
• αποθήκευση ενέργειας για ΑΠΕ,
• ψηφιακός μετασχηματισμός φορολογικών υπηρεσιών,
• στρατηγική αριστείας στα πανεπιστήμια,
• ενεργητικές πολιτικές απασχόλησης,
• έργα αποκατάστασης μετά τις καταστροφές των κακοκαιριών Daniel και Elias.

Έργα που αποσύρθηκαν

Σύμφωνα με τη μελέτη, από το πρόγραμμα απεντάχθηκαν πλήρως μεταξύ άλλων:

• έργα ύδρευσης,
• περιφερειακά κέντρα επιχειρήσεων Πολιτικής Προστασίας,
• δίκτυα 5G κατά μήκος των αυτοκινητοδρόμων,
• υποθαλάσσια καλώδια οπτικών ινών,
• ηλεκτρονικά διόδια,
• μονάδες παιδικής μέριμνας σε μεγάλες επιχειρήσεις,
• παρεμβάσεις αναβάθμισης του ελληνικού σιδηροδρομικού δικτύου.

Η επόμενη ημέρα

Το πολιτικό ζήτημα πλέον δεν αφορά μόνο την απορρόφηση των ευρωπαϊκών πόρων, αλλά και το κατά πόσο το τελικό πρόγραμμα διατηρεί το αναπτυξιακό αποτύπωμα που είχε όταν εγκρίθηκε το 2021.

Η κυβέρνηση επιμένει ότι οι αλλαγές ήταν αναγκαίες για να μη χαθούν κοινοτικά κονδύλια και ότι όσα έργα δεν ολοκληρωθούν εντός του Ταμείου θα συνεχιστούν μέσω του ΕΣΠΑ ή εθνικής χρηματοδότησης.

Από την άλλη πλευρά, η αντιπολίτευση υποστηρίζει ότι η επιτυχία του Ταμείου Ανάκαμψης δεν κρίνεται μόνο από την απορρόφηση των 36 δισ. ευρώ, αλλά και από το αν οι μεταρρυθμίσεις και οι δημόσιες επενδύσεις που είχαν σχεδιαστεί θα υλοποιηθούν στο σύνολό τους ή θα παραμείνουν, τελικά, μόνο στα χαρτιά.

Πηγή: pagenews.gr