Η Σύνοδος της Άγκυρας άλλαξε το ΝΑΤΟ – Ο Τραμπ αποκάλυψε τη νέα αρχιτεκτονική της Συμμαχίας

Η πιο αποκαλυπτική δήλωση της Συνόδου δεν αφορούσε ούτε τα F-35, ούτε τις αμυντικές δαπάνες, ούτε την Ουκρανία. Ήταν η παραδοχή του Ντόναλντ Τραμπ ότι ίσως να μην είχε μεταβεί στην Άγκυρα εάν οικοδεσπότης δεν ήταν ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Μια φράση που φωτίζει τη βαθύτερη μεταμόρφωση του ΝΑΤΟ.

Η Σύνοδος Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα θα μείνει στην ιστορία για πολλές αποφάσεις: τη νέα δέσμευση για αμυντικές δαπάνες, τις εξελίξεις γύρω από τα F-35, τις συζητήσεις για την Ουκρανία και τις ισορροπίες με την Κίνα.

Ωστόσο, η σημαντικότερη στιγμή της Συνόδου ίσως δεν καταγράφηκε στα επίσημα συμπεράσματα.

Ήταν μια αυθόρμητη δήλωση του Ντόναλντ Τραμπ.

«Ίσως να μην ερχόμουν, αν η Σύνοδος δεν γινόταν στην Τουρκία και αν οικοδεσπότης δεν ήταν ο Ερντογάν.»

Η συγκεκριμένη φράση αποτυπώνει πιθανώς καλύτερα από κάθε ανακοινωθέν τη νέα πραγματικότητα της Συμμαχίας.

Από τη θεσμική Συμμαχία στη διπλωματία των ηγετών

Για περισσότερες από επτά δεκαετίες, το ΝΑΤΟ λειτουργούσε ως ένας θεσμός βασισμένος σε κανόνες, συλλογικές αποφάσεις και κοινές αξίες.

Η προσωπικότητα των ηγετών είχε σημασία, αλλά δεν καθόριζε τη λειτουργία της Συμμαχίας.

Σήμερα η εικόνα δείχνει διαφορετική.

Η προσωπική σχέση μεταξύ Τραμπ και Ερντογάν φαίνεται να αποκτά βαρύτητα αντίστοιχη με εκείνη των ίδιων των θεσμών.

Η δήλωση του Αμερικανού προέδρου δείχνει ότι η προσωπική διπλωματία εξελίσσεται σε βασικό εργαλείο λήψης αποφάσεων.

Η Τουρκία ως στρατηγικός μεσολαβητής

Η επιλογή της Άγκυρας για τη διεξαγωγή της Συνόδου αποδείχθηκε εξαιρετικά συμβολική.

Η Τουρκία βρίσκεται πλέον ταυτόχρονα:

• στο ΝΑΤΟ,
• σε ανοικτό δίαυλο με τη Ρωσία,
• σε διαπραγμάτευση με τις Ηνωμένες Πολιτείες για τα F-35,
• με ενεργό ρόλο στη Μέση Ανατολή,
• και ως σημαντικός παράγοντας στις ενεργειακές και μεταναστευτικές ισορροπίες της Ευρώπης.

Ο Ερντογάν αξιοποίησε τη Σύνοδο για να ενισχύσει τον ρόλο της χώρας του ως αναντικατάστατου γεωπολιτικού παίκτη.

Ο Τραμπ αλλάζει τον τρόπο λειτουργίας του ΝΑΤΟ

Η δήλωση του Τραμπ επιβεβαιώνει μια βαθύτερη μετατόπιση της αμερικανικής στρατηγικής.

Το ΝΑΤΟ δεν αντιμετωπίζεται πλέον αποκλειστικά ως ένας οργανισμός συλλογικής άμυνας.

Αντιμετωπίζεται ως μια πλατφόρμα διαπραγμάτευσης συμφερόντων.

Οι προσωπικές σχέσεις των ηγετών, οι οικονομικές συμφωνίες, τα εξοπλιστικά προγράμματα και οι εμπορικές σχέσεις ενσωματώνονται πλέον στην ίδια εξίσωση.

Τα F-35 ήταν μόνο η κορυφή του παγόβουνου

Η δημόσια συζήτηση επικεντρώθηκε κυρίως στην πιθανότητα επανένταξης της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35.

Όμως το πραγματικό μήνυμα της Συνόδου ήταν διαφορετικό.

Η Ουάσιγκτον φαίνεται διατεθειμένη να επαναπροσδιορίσει συνολικά τις σχέσεις της με την Άγκυρα.

Τα F-35 αποτελούν μόνο ένα κομμάτι ενός πολύ ευρύτερου παζλ που περιλαμβάνει:

• τη Μαύρη Θάλασσα,
• τη Μέση Ανατολή,
• την ενεργειακή ασφάλεια,
• την ανάσχεση της Ρωσίας,
• αλλά και τη διαχείριση της κινεζικής επιρροής.

Η Ευρώπη παρακολουθεί με προβληματισμό

Για τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, η εικόνα προκαλεί εύλογες ανησυχίες.

Εάν οι προσωπικές σχέσεις αποκτούν μεγαλύτερη σημασία από τις θεσμικές διαδικασίες, τότε οι ισορροπίες εντός της Συμμαχίας μεταβάλλονται.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση επενδύει διαχρονικά στη θεσμική λειτουργία, στους κανόνες και στη συλλογική λήψη αποφάσεων.

Το μοντέλο Τραμπ κινείται προς διαφορετική κατεύθυνση.

Προκρίνει την ευελιξία, τις διμερείς συμφωνίες και τις προσωπικές διαπραγματεύσεις.

Το ΝΑΤΟ εισέρχεται σε νέα εποχή

Η Σύνοδος της Άγκυρας ανέδειξε ακόμη μία εξέλιξη.

Οι αποφάσεις δεν αφορούν πλέον αποκλειστικά την άμυνα.

Στην ίδια ατζέντα συζητούνται:

• οι αμυντικές δαπάνες,
• η ενεργειακή ασφάλεια,
• τα εξοπλιστικά προγράμματα,
• οι εμπορικές σχέσεις,
• οι κυρώσεις,
• οι τεχνολογίες αιχμής,
• η αμυντική βιομηχανία,
• ακόμη και οι επενδύσεις.

Το ΝΑΤΟ μετατρέπεται σταδιακά από στρατιωτική συμμαχία σε πλατφόρμα συνολικού στρατηγικού συντονισμού της Δύσης.

Η νέα ισορροπία ισχύος

Η Τουρκία εξέρχεται από τη Σύνοδο με αναβαθμισμένο πολιτικό βάρος.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες επιδιώκουν να διατηρήσουν την Άγκυρα εντός της δυτικής αρχιτεκτονικής ασφαλείας.

Η Ευρώπη προσπαθεί να διασφαλίσει ότι η θεσμική συνοχή της Συμμαχίας δεν θα υποκατασταθεί από προσωπικές σχέσεις.

Και η Ρωσία παρακολουθεί στενά κάθε ένδειξη αναδιάταξης στο εσωτερικό του ΝΑΤΟ.

Το πραγματικό μήνυμα της Άγκυρας

Οι επίσημες αποφάσεις της Συνόδου ασφαλώς έχουν ιδιαίτερη σημασία.

Ωστόσο, η φράση του Ντόναλντ Τραμπ ίσως αποδειχθεί η πλέον χαρακτηριστική για το πώς μετασχηματίζεται η Δύση.

Όταν ένας Αμερικανός πρόεδρος δηλώνει ότι η παρουσία του στη σημαντικότερη Σύνοδο του ΝΑΤΟ εξαρτήθηκε από το ποιος ήταν ο οικοδεσπότης, αποκαλύπτει ότι η ισχύς μετακινείται σταδιακά από τους θεσμούς προς τα πρόσωπα.

Η Σύνοδος της Άγκυρας ίσως μείνει στην ιστορία όχι μόνο για τις αποφάσεις της, αλλά γιατί κατέδειξε ότι το ΝΑΤΟ εισέρχεται σε μια νέα εποχή, όπου η προσωπική διπλωματία των ηγετών συνυπάρχει —και ενίοτε υπερισχύει— της παραδοσιακής θεσμικής λειτουργίας της Συμμαχίας.

Πηγή: Pagenews.gr