Ο Τραμπ μπορεί να κόψει το εμπόριο με την Ισπανία; Τα όρια της αμερικανικής ισχύος απέναντι στην ΕΕ
ΧΡΟΝΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ 11 '
Πηγή Φωτογραφίας: Reuters/Ο Τραμπ μπορεί να κόψει το εμπόριο με την Ισπανία; Τα όρια της αμερικανικής ισχύος απέναντι στην Ευρωπαϊκή Ένωση
Η δημόσια εντολή του Ντόναλντ Τραμπ προς τον υπουργό Οικονομικών των ΗΠΑ, Σκοτ Μπέσεντ, να «διακόψει κάθε εμπορική σχέση με την Ισπανία», αποτέλεσε μία από τις πιο επιθετικές δηλώσεις απέναντι σε ευρωπαϊκή χώρα από την επιστροφή του στον Λευκό Οίκο.
Η αφορμή ήταν η άρνηση της κυβέρνησης του Πέδρο Σάντσεθ να υιοθετήσει πλήρως τον νέο στόχο του ΝΑΤΟ για αμυντικές δαπάνες ύψους 5% του ΑΕΠ, αλλά και οι διαφωνίες για τη στάση της Μαδρίτης στις επιχειρήσεις των ΗΠΑ κατά του Ιράν.
Πίσω όμως από τη ρητορική, ανακύπτει ένα κρίσιμο νομικό και γεωπολιτικό ερώτημα: διαθέτει πράγματι ο πρόεδρος των ΗΠΑ την εξουσία να επιβάλει εμπορικό αποκλεισμό σε ένα κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης;
Οι εξουσίες του Λευκού Οίκου δεν είναι απεριόριστες
Ο Αμερικανός πρόεδρος διαθέτει σημαντικές εξουσίες μέσω του International Emergency Economic Powers Act (IEEPA), του νόμου που χρησιμοποιείται για την επιβολή οικονομικών κυρώσεων.
Ωστόσο, ο συγκεκριμένος νόμος ενεργοποιείται μόνο όταν μια χώρα συνιστά «ασυνήθιστη και εξαιρετική απειλή» για την εθνική ασφάλεια ή την οικονομία των Ηνωμένων Πολιτειών και απαιτεί την κήρυξη κατάστασης εθνικής έκτακτης ανάγκης.
Μέχρι σήμερα ο νόμος έχει εφαρμοστεί κυρίως απέναντι σε χώρες όπως:
- το Ιράν,
- η Συρία,
- η Ρωσία,
- η Βόρεια Κορέα,
- η Βενεζουέλα.
Η Ισπανία, σύμμαχος των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ και στην ΕΕ, δύσκολα μπορεί να ενταχθεί στην ίδια κατηγορία.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση αποτελεί ενιαία εμπορική αγορά
Το δεύτερο και ίσως σημαντικότερο εμπόδιο είναι θεσμικό.
Η Ισπανία δεν διαπραγματεύεται αυτόνομα το εξωτερικό της εμπόριο.
Η εμπορική πολιτική αποτελεί αποκλειστική αρμοδιότητα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Αυτό σημαίνει ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν μπορούν πρακτικά να διαπραγματευθούν ή να επιβάλουν συνολικό εμπορικό εμπάργκο αποκλειστικά σε ένα κράτος-μέλος χωρίς να επηρεαστεί συνολικά η σχέση με την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Με άλλα λόγια, οποιαδήποτε ευθεία εμπορική σύγκρουση με την Ισπανία μετατρέπεται αυτομάτως σε αντιπαράθεση με τις Βρυξέλλες.
Υπάρχουν όμως εναλλακτικά εργαλεία πίεσης
Ακόμη και αν ένα πλήρες εμπάργκο θεωρείται εξαιρετικά δύσκολο νομικά, ο Λευκός Οίκος διαθέτει άλλες επιλογές.
Ο Τραμπ μπορεί να χρησιμοποιήσει:
- δασμούς για λόγους εθνικής ασφάλειας μέσω του Section 232,
- εμπορικές κυρώσεις για αθέμιτες πρακτικές μέσω του Section 301,
- αντισταθμιστικούς και αντιντάμπινγκ δασμούς σε συγκεκριμένους κλάδους.
Το έχει ήδη πράξει στο παρελθόν.
Κατά την πρώτη του θητεία επιβλήθηκαν δασμοί περίπου 30% στις ισπανικές μαύρες ελιές, με το επιχείρημα ότι επιδοτούνταν αθέμιτα από την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Το προηγούμενο αυτό δείχνει ότι οι στοχευμένες εμπορικές πιέσεις είναι πολιτικά και νομικά πιο εύκολες από ένα συνολικό εμπάργκο.
Οι οικονομικές σχέσεις είναι αμφίδρομες
Η οικονομική διασύνδεση των δύο χωρών καθιστά ιδιαίτερα δύσκολη οποιαδήποτε ριζική διακοπή.
Το 2025:
- οι αμερικανικές εξαγωγές προς την Ισπανία ανήλθαν περίπου στα 26,6 δισ. δολάρια,
- οι εισαγωγές από την Ισπανία περίπου στα 21,3 δισ. δολάρια.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες εμφανίζουν εμπορικό πλεόνασμα απέναντι στην Ισπανία.
Παράλληλα, η Ισπανία αποτελεί έναν από τους μεγαλύτερους ξένους επενδυτές στις ΗΠΑ, με επενδύσεις που στηρίζουν περίπου 200.000 θέσεις εργασίας στην αμερικανική οικονομία.
Μια συνολική διακοπή των εμπορικών σχέσεων θα προκαλούσε σημαντικές επιπτώσεις και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού.
Το πραγματικό μήνυμα αφορά το ΝΑΤΟ
Πέρα από το εμπόριο, η δήλωση του Τραμπ εντάσσεται στη συνολική στρατηγική πίεσης προς τους Ευρωπαίους συμμάχους.
Ο Αμερικανός πρόεδρος επιχειρεί να συνδέσει:
- τις αμυντικές δαπάνες,
- την εμπορική πολιτική,
- την ενεργειακή συνεργασία,
- τη στάση απέναντι στο Ιράν,
- και τις διμερείς οικονομικές σχέσεις,
σε ένα ενιαίο πλαίσιο διαπραγμάτευσης.
Πρόκειται για μια προσέγγιση όπου η οικονομική ισχύς χρησιμοποιείται ως εργαλείο γεωπολιτικής επιρροής.
Η Ισπανία απαντά με ψυχραιμία
Η κυβέρνηση Σάντσεθ αντιμετώπισε τις δηλώσεις χωρίς διάθεση κλιμάκωσης.
Η Μαδρίτη υπενθυμίζει ότι:
- αυξάνει σταθερά τις αμυντικές της δαπάνες,
- συμμετέχει ενεργά στις επιχειρήσεις του ΝΑΤΟ,
- διαθέτει σχεδόν 3.000 στρατιωτικούς σε συμμαχικές αποστολές,
- και αποτελεί σημαντικό υποστηρικτή της Ουκρανίας.
Η ισπανική πλευρά θεωρεί ότι οι οικονομικές σχέσεις βασίζονται στις αγορές και στις επιχειρήσεις και όχι σε πολιτικές δηλώσεις.
Η νέα αμερικανική στρατηγική πίεσης
Το επεισόδιο με την Ισπανία αποτυπώνει μια βαθύτερη αλλαγή στην εξωτερική πολιτική των Ηνωμένων Πολιτειών.
Η κυβέρνηση Τραμπ αντιμετωπίζει πλέον το εμπόριο, την άμυνα, τις επενδύσεις και τη γεωπολιτική ως αλληλένδετα εργαλεία άσκησης ισχύος.
Η απειλή εμπορικών κυρώσεων δεν αφορά μόνο την οικονομία.
Αποτελεί μήνυμα προς όλους τους συμμάχους ότι η συμμετοχή στη δυτική αρχιτεκτονική ασφαλείας συνοδεύεται πλέον από αυξημένες οικονομικές και στρατηγικές απαιτήσεις.
Το κατά πόσο αυτή η στρατηγική θα οδηγήσει σε μεγαλύτερη συνοχή ή σε νέες εντάσεις μεταξύ Ουάσιγκτον και Ευρώπης θα αποτελέσει ένα από τα κεντρικά ζητήματα της διατλαντικής σχέσης τα επόμενα χρόνια.
Πηγή: Pagenews.gr
Διαβάστε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο
