Ρωγμές στις κυρώσεις κατά Ρωσίας:Η ΕΕ «πάγωσε» το εμπάργκο στα ρωσικά ψάρια μετά από αντιδράσεις κρατών-μελών

Η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν κατάφερε να συμφωνήσει στην επιβολή κυρώσεων στις εισαγωγές ρωσικών αλιευμάτων, καθώς Γερμανία, Πολωνία και Πορτογαλία μπλόκαραν την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Η απόφαση αναδεικνύει τα όρια της κοινής ευρωπαϊκής πολιτικής κυρώσεων, όταν αυτή συγκρούεται με τις ανάγκες της αγοράς τροφίμων, της μεταποίησης και της αλιευτικής βιομηχανίας.

Η πρώτη προσπάθεια για εμπάργκο στα ρωσικά ψάρια δεν πέρασε

Για πρώτη φορά από την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιχείρησε να επεκτείνει τις κυρώσεις και στον τομέα της αλιείας.

Στο πλαίσιο του νέου πακέτου μέτρων κατά της Μόσχας, οι Βρυξέλλες πρότειναν την πλήρη απαγόρευση εισαγωγής βασικών ειδών ρωσικών ψαριών, όπως ο γάδος (cod), καθώς και τη σταδιακή επιβολή περιορισμών σε άλλα αλιεύματα και προϊόντα θαλάσσιας προέλευσης.

Η πρόταση, ωστόσο, δεν συγκέντρωσε την απαραίτητη πολιτική στήριξη και τελικά αποσύρθηκε ύστερα από τις αντιδράσεις αρκετών κρατών-μελών. Σύμφωνα με πληροφορίες, Γερμανία, Πολωνία και Πορτογαλία εξέφρασαν σοβαρές επιφυλάξεις, οδηγώντας ουσιαστικά στην απόρριψή της.

Γιατί αντέδρασαν οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις

Πίσω από τις αντιρρήσεις δεν βρίσκονται μόνο πολιτικοί λόγοι αλλά και σημαντικά οικονομικά συμφέροντα.

Η ευρωπαϊκή βιομηχανία επεξεργασίας αλιευμάτων εξακολουθεί να εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από τις εισαγωγές ρωσικών ψαριών, ιδιαίτερα:

• γάδου (Cod),
• Pollock,
• κατεψυγμένων φιλέτων,
• πρώτων υλών για τη βιομηχανία τροφίμων.

Χώρες με ισχυρή μεταποιητική δραστηριότητα φοβούνται ότι μια αιφνίδια απαγόρευση θα οδηγούσε:

• σε αύξηση του κόστους παραγωγής,
• σε ελλείψεις πρώτων υλών,
• σε άνοδο των τιμών για τους καταναλωτές,
• αλλά και σε απώλειες θέσεων εργασίας.

Οι κυρώσεις έχουν όρια όταν αγγίζουν την καθημερινή οικονομία

Η υπόθεση αναδεικνύει ένα διαρκώς αυξανόμενο δίλημμα στις Βρυξέλλες.

Από τη μία πλευρά, η Ευρωπαϊκή Ένωση επιδιώκει να περιορίσει κάθε πηγή εσόδων της Ρωσίας μέσω συνεχώς αυστηρότερων κυρώσεων.

Από την άλλη, όσο τα μέτρα επεκτείνονται σε βασικά καταναλωτικά προϊόντα, αυξάνονται οι πιέσεις από κράτη-μέλη και επιχειρήσεις που φοβούνται νέες πληθωριστικές επιβαρύνσεις και διαταραχές στις αλυσίδες εφοδιασμού.

Η περίπτωση των αλιευμάτων αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα της σύγκρουσης ανάμεσα στη γεωπολιτική στρατηγική και στις οικονομικές ανάγκες της ενιαίας αγοράς.

Η ΕΕ είχε απαγορεύσει μόνο το χαβιάρι

Μέχρι σήμερα, οι ευρωπαϊκές κυρώσεις στον συγκεκριμένο τομέα ήταν ιδιαίτερα περιορισμένες.

Από το 2022 έχει απαγορευθεί η εισαγωγή ρωσικού χαβιαριού, προϊόντος που θεωρείται πολυτελείας και δεν επηρεάζει ουσιαστικά την ευρωπαϊκή αγορά τροφίμων.

Αντίθετα, βασικά προϊόντα όπως ο γάδος και το pollock εξακολουθούν να εισάγονται, καθώς αποτελούν σημαντική πρώτη ύλη για τη βιομηχανία κατεψυγμένων τροφίμων, προϊόντων ιχθυοκαλλιέργειας και μεταποίησης αλιευμάτων.

Η πρόταση της Επιτροπής θα αποτελούσε την πρώτη ουσιαστική παρέμβαση σε αυτή την αγορά.

Ρωγμές στην ευρωπαϊκή ενότητα

Η απόφαση των κρατών-μελών να αποσύρουν την πρόταση καταδεικνύει ότι, παρά τη συνολική στήριξη προς την Ουκρανία, η ευρωπαϊκή συναίνεση γίνεται ολοένα πιο δύσκολη όσο οι κυρώσεις επηρεάζουν κρίσιμους τομείς της οικονομίας.

Το ίδιο μοτίβο έχει εμφανιστεί και σε άλλες διαπραγματεύσεις, όπως:

• οι κυρώσεις στο ρωσικό LNG,
• οι περιορισμοί στις ενεργειακές μεταφορές,
• οι εξαιρέσεις στη ναυτιλία,
• τα πλαφόν στις εξαγωγές πετρελαίου.

Η ανάγκη ομοφωνίας στο Συμβούλιο επιτρέπει σε κάθε κράτος-μέλος να ασκεί σημαντική επιρροή στο τελικό περιεχόμενο των κυρώσεων.

Η Ρωσία παραμένει σημαντικός προμηθευτής της ευρωπαϊκής αγοράς

Παρά τις δεκάδες δέσμες κυρώσεων που έχουν εγκριθεί από το 2022, η Ρωσία εξακολουθεί να αποτελεί σημαντικό προμηθευτή ορισμένων πρώτων υλών και προϊόντων διατροφής για την ευρωπαϊκή αγορά.

Η αλιεία αποτελεί έναν από αυτούς τους τομείς, όπου η πλήρης αντικατάσταση των ρωσικών προϊόντων δεν θεωρείται εύκολη ούτε άμεση. Εναλλακτικές αγορές, όπως η Νορβηγία, η Ισλανδία, ο Καναδάς και οι Ηνωμένες Πολιτείες, μπορούν να καλύψουν μέρος της ζήτησης, ωστόσο με υψηλότερο κόστος και περιορισμένη διαθεσιμότητα για ορισμένα είδη.

Η επόμενη μάχη των κυρώσεων βρίσκεται μπροστά

Η απόρριψη της πρότασης δεν σημαίνει ότι το ζήτημα έχει κλείσει οριστικά. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναμένεται να επανεξετάσει το θέμα στο πλαίσιο μελλοντικών πακέτων κυρώσεων, αναζητώντας έναν συμβιβασμό που θα μειώνει την εξάρτηση από τις ρωσικές εισαγωγές χωρίς να προκαλεί σοβαρές αναταράξεις στην ευρωπαϊκή αγορά.

Η εξέλιξη αποτυπώνει με σαφήνεια ότι, τριάμισι χρόνια μετά την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία, οι κυρώσεις κατά της Ρωσίας εισέρχονται σε μια πιο σύνθετη φάση. Όσο τα μέτρα αγγίζουν στρατηγικούς τομείς της πραγματικής οικονομίας, τόσο πιο δύσκολη γίνεται η επίτευξη ομοφωνίας μεταξύ των κρατών-μελών, τα οποία καλούνται να ισορροπήσουν ανάμεσα στη γεωπολιτική πίεση προς τη Μόσχα και στην προστασία της ανταγωνιστικότητας των δικών τους οικονομιών.

Πηγή: pagenews.gr