Η «μάχη» για τον Λίβανο: Πώς το Πεκίνο βλέπει τη στρατηγική Τραμπ ως απειλή για τη νέα τάξη στη Μέση Ανατολή

Η προσέγγιση Ουάσιγκτον–Βηρυτού δεν ερμηνεύεται στο Πεκίνο ως μια απλή διπλωματική πρωτοβουλία. Κινεζικά στρατηγικά κέντρα εκτιμούν ότι εντάσσεται σε ένα ευρύτερο αμερικανικό σχέδιο περιορισμού της κινεζικής επιρροής, αποδυνάμωσης του Ιράν και αναδιαμόρφωσης της γεωπολιτικής αρχιτεκτονικής της Μέσης Ανατολής.

Η νέα στρατηγική των Ηνωμένων Πολιτειών στον Λίβανο προκαλεί αυξανόμενο προβληματισμό στην Κίνα, η οποία θεωρεί ότι η Ουάσιγκτον επιχειρεί να επανακτήσει τον έλεγχο μιας κρίσιμης γεωπολιτικής ζώνης της Ανατολικής Μεσογείου.

Σύμφωνα με εκτιμήσεις κινεζικών αναλυτικών και στρατηγικών κύκλων, η πρόσφατη συνάντηση του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ με τον πρόεδρο του Λιβάνου Ζοζέφ Αούν σηματοδοτεί κάτι πολύ ευρύτερο από μια διμερή επαναπροσέγγιση. Αντανακλά την προσπάθεια της Ουάσιγκτον να ενισχύσει τους κρατικούς θεσμούς του Λιβάνου, να περιορίσει την επιρροή της Χεζμπολάχ και κατ’ επέκταση του Ιράν, αλλά και να ανακόψει τη σταδιακή διείσδυση της Κίνας στην περιοχή.

Ο Λίβανος στο επίκεντρο του ανταγωνισμού ΗΠΑ–Κίνας

Για το Πεκίνο, ο Λίβανος δεν αποτελεί απλώς ένα ακόμη κράτος της Μέσης Ανατολής.

Η γεωγραφική του θέση στις ακτές της Ανατολικής Μεσογείου τον καθιστά κρίσιμο κρίκο της κινεζικής πρωτοβουλίας Belt and Road Initiative (BRI), μέσω της οποίας η Κίνα επιδιώκει να επεκτείνει την οικονομική και εμπορική της παρουσία προς την Ευρώπη και τη Μεσόγειο.

Κινέζοι αναλυτές εκτιμούν ότι η ενίσχυση της αμερικανικής παρουσίας στη Βηρυτό θα μπορούσε να περιορίσει τις μελλοντικές κινεζικές επενδύσεις σε λιμάνια, ενεργειακές υποδομές και δίκτυα μεταφορών.

Η στρατηγική Τραμπ

Η αμερικανική προσέγγιση βασίζεται σε τρεις βασικούς άξονες:

• ενίσχυση του Λιβανικού Στρατού ως μοναδικού θεσμικού φορέα ασφαλείας,
• σταδιακός περιορισμός της στρατιωτικής επιρροής της Χεζμπολάχ,
• προώθηση μιας πιο σταθερής σχέσης μεταξύ Λιβάνου και Ισραήλ υπό αμερικανική διαμεσολάβηση.

Στην Ουάσιγκτον θεωρούν ότι η ενίσχυση των κρατικών θεσμών μπορεί να αποτελέσει τη βάση για μια πιο μόνιμη περιφερειακή σταθερότητα.

Παράλληλα, η ανακοίνωση για την πρόθεση επανέναρξης των απευθείας αεροπορικών συνδέσεων μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Λιβάνου – για πρώτη φορά μετά από δεκαετίες – ερμηνεύεται ως προσπάθεια αποκατάστασης της οικονομικής και πολιτικής εμπιστοσύνης προς τη Βηρυτό.

Η κινεζική ανάγνωση

Στο Πεκίνο, όμως, η ίδια εξέλιξη αξιολογείται διαφορετικά.

Σύμφωνα με κινεζικές στρατηγικές αναλύσεις, η Ουάσιγκτον επιχειρεί να χρησιμοποιήσει συνδυασμό διπλωματικής επιρροής, οικονομικών κινήτρων και ήπιας ισχύος (soft power) ώστε να επαναφέρει τον Λίβανο στη δυτική γεωπολιτική σφαίρα.

Η επανέναρξη των αεροπορικών συνδέσεων, η στήριξη στον λιβανικό στρατό και η ενίσχυση των θεσμών αντιμετωπίζονται από κινεζικούς κύκλους ως εργαλεία περιορισμού όχι μόνο της ιρανικής επιρροής αλλά και της κινεζικής οικονομικής παρουσίας στην Ανατολική Μεσόγειο.

Ο παράγοντας Ιράν

Η κινεζική ανάλυση συνδέει άμεσα τις εξελίξεις στον Λίβανο με τη συνολική αμερικανική στρατηγική απέναντι στο Ιράν.

Η αποδυνάμωση της Χεζμπολάχ θεωρείται ότι θα περιόριζε έναν από τους σημαντικότερους περιφερειακούς συμμάχους της Τεχεράνης, μεταβάλλοντας τις ισορροπίες ισχύος στη Μέση Ανατολή.

Ταυτόχρονα, η ενίσχυση του λιβανικού κράτους θα μπορούσε να δημιουργήσει ευνοϊκότερες συνθήκες για μια μελλοντική πολιτική διευθέτηση στις σχέσεις Λιβάνου–Ισραήλ, με αμερικανική διαμεσολάβηση.

Η οικονομική διάσταση

Παρά την πολιτική προσέγγιση, εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικά εμπόδια.

Οι αμερικανικές ταξιδιωτικές οδηγίες για τον Λίβανο παραμένουν ιδιαίτερα αυστηρές, ενώ οι αμερικανικές αεροπορικές εταιρείες δεν έχουν ακόμη ανακοινώσει συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα επανέναρξης πτήσεων.

Παράλληλα, η κυριαρχία του αμερικανικού χρηματοπιστωτικού συστήματος εξακολουθεί να επηρεάζει τις δυνατότητες του Λιβάνου να αναπτύξει βαθύτερες οικονομικές συνεργασίες με το Πεκίνο, ιδιαίτερα σε έργα υποδομών και ενέργειας.

Ο Λίβανος ως πεδίο του νέου Ψυχρού Πολέμου

Η υπόθεση του Λιβάνου αποτυπώνει μια ευρύτερη γεωπολιτική πραγματικότητα: η αντιπαράθεση Ηνωμένων Πολιτειών και Κίνας δεν περιορίζεται πλέον στον Ινδο-Ειρηνικό ή στην τεχνολογία, αλλά επεκτείνεται σταδιακά στη Μέση Ανατολή και την Ανατολική Μεσόγειο.

Για την Ουάσιγκτον, η ενίσχυση του λιβανικού κράτους αποτελεί μέσο περιορισμού της επιρροής του Ιράν και ενίσχυσης της περιφερειακής σταθερότητας. Για το Πεκίνο, όμως, οι ίδιες κινήσεις εκλαμβάνονται ως μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής ανάσχεσης της κινεζικής οικονομικής και γεωπολιτικής παρουσίας.

Καθώς η Ανατολική Μεσόγειος αποκτά ολοένα μεγαλύτερη σημασία για τις ενεργειακές οδούς, τις θαλάσσιες μεταφορές και τις παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες, ο Λίβανος μετατρέπεται σε ακόμη ένα πεδίο όπου η αντιπαράθεση των μεγάλων δυνάμεων διαμορφώνει τις ισορροπίες της επόμενης δεκαετίας.

Πηγή: pagenews.gr