Politico: Το 75% των φετινών καμένων εκτάσεων συνδέεται με φωτιές από το ηλεκτρικό δίκτυο
ΧΡΟΝΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ 9 '
Πηγή Φωτογραφίας: eurokinissi//Politico: Το 75% των φετινών καμένων εκτάσεων συνδέεται με φωτιές από το ηλεκτρικό δίκτυο
Ένα νέο και εξαιρετικά σοβαρό κεφάλαιο στη μάχη της Ελλάδας απέναντι στις μεγάλες δασικές πυρκαγιές ανοίγει δημοσίευμα του Politico, το οποίο στρέφει τον προβολέα στο ηλεκτρικό δίκτυο και στον ρόλο που μπορεί να διαδραματίζουν βλάβες και τεχνικά περιστατικά στην εκδήλωση ορισμένων από τις πλέον καταστροφικές πυρκαγιές.
Το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς η συζήτηση δεν αφορά τόσο τον συνολικό αριθμό των πυρκαγιών που προκαλούνται από ηλεκτρικές υποδομές, όσο τη δυσανάλογα μεγάλη καταστροφή που μπορούν να προκαλέσουν όταν εκδηλώνονται υπό ακραίες συνθήκες ανέμου, ξηρασίας και υψηλού φορτίου του δικτύου.
Σύμφωνα με προκαταρκτικά στοιχεία της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού που επικαλείται το Politico, οι πυρκαγιές που συνδέονται με το ηλεκτρικό δίκτυο αντιστοιχούν περίπου στο 75% της έκτασης που έχει καεί φέτος στην Ελλάδα.
Το ποσοστό είναι εντυπωσιακό, απαιτεί όμως μία κρίσιμη διευκρίνιση: δεν σημαίνει ότι το ηλεκτρικό δίκτυο προκαλεί το 75% των πυρκαγιών. Σημαίνει ότι φωτιές οι οποίες αποδίδονται ή διερευνώνται ως σχετιζόμενες με ηλεκτρικές υποδομές φέρονται να έχουν προκαλέσει δυσανάλογα μεγάλο μέρος της συνολικής καμένης έκτασης.
Γιατί μια σπίθα μπορεί να μετατραπεί σε καταστροφή
Η εξήγηση βρίσκεται στον συνδυασμό των συνθηκών υπό τις οποίες μπορούν να εμφανιστούν τέτοια περιστατικά.
Χαλαρά ή κρεμασμένα καλώδια, επαφή βλάστησης με γραμμές ηλεκτροδότησης, συσσώρευση σκόνης στον εξοπλισμό ή άλλες τεχνικές βλάβες μπορούν υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις να προκαλέσουν σπινθήρες.
Όταν αυτό συμβεί σε απομακρυσμένη δασική περιοχή, με ισχυρούς ανέμους, εξαιρετικά ξηρή βλάστηση και υψηλές θερμοκρασίες, μία περιορισμένη εστία μπορεί να εξελιχθεί πολύ γρήγορα σε ανεξέλεγκτο μέτωπο.
Ο Ηλίας Τζιρίτης, συντονιστής δράσεων για τις δασικές πυρκαγιές στο WWF Ελλάς, αναφέρει στο Politico ότι έξι στις δέκα μεγάλες πυρκαγιές και το 55% της καμένης έκτασης το 2025 συνδέθηκαν με το ηλεκτρικό δίκτυο.
Αυτό είναι και το βασικό παράδοξο που αναδεικνύεται: οι ηλεκτρικές υποδομές μπορεί να συνδέονται με μικρό ποσοστό του συνολικού αριθμού πυρκαγιών, όμως ορισμένες από αυτές τις φωτιές εξελίσσονται στις μεγαλύτερες και δυσκολότερες επιχειρησιακά.
ΔΕΔΔΗΕ: Μόλις το 1% των περιστατικών
Ο ΔΕΔΔΗΕ απορρίπτει την εικόνα ότι το ηλεκτρικό δίκτυο αποτελεί γενικευμένη βασική αιτία των πυρκαγιών.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του Διαχειριστή που επικαλείται το Politico, περίπου το 1% των περιστατικών πυρκαγιάς που καταγράφηκαν το 2025 αποδόθηκε στο ηλεκτρικό δίκτυο, έναντι περίπου 3% στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Ο Διαχειριστής έχει αντιδράσει έντονα στην απόδοση ευθυνών χωρίς να έχουν προηγηθεί τα τελικά πορίσματα των αρμόδιων αρχών, υποστηρίζοντας ότι η εύκολη στοχοποίησή του κάθε φορά που εκδηλώνεται πυρκαγιά ούτε υπηρετεί την αλήθεια ούτε συμβάλλει στην προστασία των πολιτών.
Εδώ βρίσκεται ουσιαστικά η μεγάλη διαφορά ανάμεσα στις δύο αναγνώσεις των αριθμών.
Άλλο πόσες πυρκαγιές ξεκινούν από ηλεκτρικές εγκαταστάσεις και άλλο πόση γη καίνε οι συγκεκριμένες πυρκαγιές.
Αυτό ακριβώς είναι το σημείο που θα πρέπει να αποσαφηνίσουν τα τελικά πορίσματα των ερευνών.
Στο μικροσκόπιο οι μεγάλες φωτιές
Το Politico αναφέρεται επίσης σε δύο θανατηφόρες πυρκαγιές στα τέλη Ιουλίου, στη δυτική Αττική και στην Κρήτη, όπου προκαταρκτικά ευρήματα των ερευνών εξέταζαν σύνδεση με ηλεκτρικές υποδομές.
Οι συγκεκριμένες πυρκαγιές, σύμφωνα με το δημοσίευμα, κατέστρεψαν περισσότερα από 36.000 acres γης και στοίχισαν τη ζωή σε τέσσερις ανθρώπους.
Μετά την πυρκαγιά στην Κρήτη συνελήφθησαν δύο στελέχη λειτουργίας και συντήρησης του δικτύου του ΔΕΔΔΗΕ, τα οποία στη συνέχεια αφέθηκαν ελεύθερα.
Διαφορετική διάσταση έχει η υπόθεση της Βοιωτίας, όπου οι ερευνητές εξέτασαν το ενδεχόμενο οι σπινθήρες να προήλθαν από εξοπλισμό ιδιωτικού αιολικού πάρκου.
Πρόσφατα, άλλωστε, μεγάλη πυρκαγιά δυτικά της Αθήνας αποδόθηκε σε προβληματική γραμμή ηλεκτροδότησης αιολικού πάρκου, σύμφωνα με τις αρχές, ενώ πραγματοποιήθηκαν συλλήψεις στο πλαίσιο της έρευνας.
Το γεγονός διευρύνει το πρόβλημα: η συζήτηση δεν περιορίζεται αποκλειστικά στον ΔΕΔΔΗΕ, αλλά αφορά συνολικά τη συντήρηση, εποπτεία και ανθεκτικότητα των ενεργειακών υποδομών μέσα σε ζώνες υψηλού πυρομετεωρολογικού κινδύνου.
Το «γηρασμένο δίκτυο» και η πολιτική σύγκρουση
Το Documento, αναπαράγοντας και σχολιάζοντας το δημοσίευμα του Politico, εστιάζει ιδιαίτερα στην παλαιότητα του ελληνικού δικτύου και στο κατά πόσο οι επενδύσεις εκσυγχρονισμού προχώρησαν αρκετά γρήγορα.
Πράγματι, μεγάλο μέρος του δικτύου ηλεκτροδότησης της χώρας αναπτύχθηκε πριν από δεκαετίες.
Η επιλογή εναέριων γραμμών υπήρξε ιστορικά ένας πολύ οικονομικότερος τρόπος για να ηλεκτροδοτηθεί μία χώρα με έντονο ανάγλυφο, χιλιάδες οικισμούς, ορεινές περιοχές και νησιά.
Σήμερα όμως πολλές από αυτές τις γραμμές περνούν μέσα ή δίπλα από δάση, αγροτικές περιοχές και ζώνες που έχουν καταστεί πολύ πιο ευάλωτες εξαιτίας της κλιματικής κρίσης.
Η μακρά οικονομική κρίση μετά το 2009 περιόρισε επίσης για χρόνια τη δυνατότητα μεγάλων επενδύσεων στις υποδομές.
Έτσι, ένα σύστημα που σχεδιάστηκε για τις ανάγκες και το κλίμα προηγούμενων δεκαετιών βρίσκεται σήμερα αντιμέτωπο με μία εντελώς διαφορετική πραγματικότητα: παρατεταμένους καύσωνες, μεγαλύτερη ξηρασία, ακραίους ανέμους και αυξημένη ηλεκτρική ζήτηση.
Η απάντηση της κυβέρνησης: Η υπογειοποίηση προχωρά, αλλά δεν μπορούν να μπουν όλα κάτω από τη γη
Το πολιτικό ζήτημα αρχίζει εδώ.
Η αντιπολίτευση και περιβαλλοντικές οργανώσεις μπορούν να θέσουν το ερώτημα γιατί δεν έχει προχωρήσει ταχύτερα η υπογειοποίηση.
Η κυβερνητική απάντηση στηρίζεται πρωτίστως στην κλίμακα και στο κόστος του εγχειρήματος.
Η εκπρόσωπος Τύπου της Νέας Δημοκρατίας Αλεξάνδρα Σδούκου έχει υπολογίσει ότι για να υπογειοποιηθεί το σύνολο του δικτύου μέσης τάσης, μήκους περίπου 120.000 χιλιομέτρων, θα απαιτούνταν περί τα 35 δισ. ευρώ.
Πρόκειται για ποσό που καθιστά πρακτικά αδύνατη μία καθολική και άμεση υπογειοποίηση.
Η πραγματική στρατηγική επομένως δεν μπορεί να είναι «όλα κάτω από τη γη», αλλά πρώτα κάτω από τη γη τα τμήματα που μπορούν να προκαλέσουν τη μεγαλύτερη καταστροφή.
Η κυβέρνηση χρησιμοποιεί ήδη πόρους του ευρωπαϊκού Ταμείου Ανάκαμψης για έργα υπογειοποίησης. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτει το Politico, το ποσοστό του δικτύου διανομής που βρίσκεται υπόγεια έχει αυξηθεί περίπου στο 14%, από 9% το 2021.
Η νέα μάχη είναι οι «χάρτες κινδύνου»
Και εδώ ίσως βρίσκεται το σημαντικότερο στοιχείο για την επόμενη ημέρα.
Ο Παλαιολόγος Παλαιολόγου, αναπληρωτής καθηγητής Δασοπροστασίας στο Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, επισημαίνει ότι η επιστημονική κοινότητα χρειάζεται λεπτομερή στοιχεία για τη θέση γραμμών και πυλώνων ώστε να μπορεί να μοντελοποιήσει πού ακριβώς βρίσκεται το μεγαλύτερο ρίσκο.
Η λογική είναι σχεδόν αυτονόητη.
Εάν η χώρα δεν διαθέτει 35 δισ. ευρώ για καθολική υπογειοποίηση, τότε πρέπει να γνωρίζει ποια είναι τα 100, τα 500 ή τα 1.000 χιλιόμετρα όπου μία τεχνική αστοχία, σε συνδυασμό με ακραίο άνεμο και ξηρασία, μπορεί να οδηγήσει σε mega-fire.
Με άλλα λόγια, η ενεργειακή υποδομή πρέπει πλέον να ενσωματωθεί στους χάρτες κινδύνου της Πολιτικής Προστασίας.
Από 14.000 στους 19.000 πυροσβέστες
Η συζήτηση αυτή ανοίγει σε μία περίοδο κατά την οποία το κράτος έχει ήδη αυξήσει σημαντικά τις δυνάμεις που διαθέτει για την αντιμετώπιση των πυρκαγιών.
Το Πυροσβεστικό Σώμα φτάνει το 2026 περίπου τα 19.000 στελέχη, από περίπου 14.000 τα προηγούμενα χρόνια, σύμφωνα με το υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας.
Σε σύγκριση με το 2019, όταν το Σώμα αριθμούσε περίπου 13.900 γυναίκες και άνδρες, η ενίσχυση προσεγγίζει τα 5.000 επιπλέον στελέχη. Παράλληλα, βρίσκεται σε εξέλιξη το πρόγραμμα «ΑΙΓΙΣ», ύψους περίπου 2 δισ. ευρώ, που περιλαμβάνει μεταξύ άλλων νέα Canadair και ελικόπτερα.
Τα στοιχεία αυτά δείχνουν ότι η επιχειρησιακή πλευρά της Πολιτικής Προστασίας έχει ενισχυθεί σημαντικά.
Το νέο ερώτημα όμως είναι διαφορετικό:
Μπορεί το κράτος να περάσει από τη λογική της ισχυρότερης κατάσβεσης στη λογική της ακόμη πιο στοχευμένης πρόληψης;
Το πραγματικό στοίχημα μετά το Politico
Η έρευνα του Politico δεν αποδεικνύει ότι πίσω από κάθε μεγάλη ελληνική πυρκαγιά βρίσκεται το ηλεκτρικό δίκτυο — και θα ήταν λάθος να παρουσιαστεί έτσι.
Αναδεικνύει όμως ένα πολύ πιο σύνθετο πρόβλημα.
Ακόμη και εάν οι πυρκαγιές που προκαλούνται από ηλεκτρικές εγκαταστάσεις αποτελούν μικρό ποσοστό του συνόλου, εφόσον αυτές έχουν δυσανάλογα μεγαλύτερη πιθανότητα να εξελιχθούν σε καταστροφικά μέτωπα, τότε η αντιμετώπισή τους αποκτά στρατηγική σημασία.
Αυτό αλλάζει και τη συζήτηση για την Πολιτική Προστασία.
Η επόμενη γενιά πρόληψης δεν θα κριθεί αποκλειστικά από τον αριθμό των πυροσβεστών, των Canadair ή των ελικοπτέρων.
Θα κριθεί από το εάν η χώρα μπορεί να συνδυάσει δεδομένα, τεχνητή νοημοσύνη, χαρτογράφηση επικινδυνότητας, καθαρισμό βλάστησης, επιθεωρήσεις δικτύων και στοχευμένη υπογειοποίηση πριν εκδηλωθεί η πυρκαγιά.
Και εδώ βρίσκεται ίσως το σημαντικότερο πολιτικό συμπέρασμα.
Η Ελλάδα έχει επενδύσει σημαντικά στην ικανότητά της να πολεμά τη φωτιά όταν αυτή ξεσπά. Το επόμενο μεγάλο στοίχημα είναι να επενδύσει ακόμη περισσότερο στην ικανότητά της να γνωρίζει πού μπορεί να ξεσπάσει.
Γιατί στην εποχή της κλιματικής κρίσης, η μεγάλη μάχη της Πολιτικής Προστασίας δεν αρχίζει πλέον όταν σηκώνεται το πρώτο Canadair.
Αρχίζει πριν πέσει η πρώτη σπίθα.
Πηγή: pagenews.gr
Διαβάστε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο
