Ρωμανός με αριθμούς για το ρεύμα: Η Ελλάδα στα €96/MWh όταν η Κεντρική Ευρώπη «γράφει» €162-166

Η συζήτηση για το κόστος του ηλεκτρικού ρεύματος στην Ελλάδα συνήθως γίνεται με ένταση. Αυτή τη φορά, όμως, ο διευθυντής Ψηφιακής Επικοινωνίας του πρωθυπουργού Νίκος Ρωμανός επιλέγει να απαντήσει με αριθμούς.

Σε ανάρτησή του παρουσιάζει τα στοιχεία των ευρωπαϊκών αγορών ηλεκτρικής ενέργειας, υπογραμμίζοντας ότι η ελληνική χονδρεμπορική τιμή βρίσκεται πλέον ανάμεσα στις χαμηλότερες του συγκεκριμένου συγκριτικού πίνακα.

Και η διαφορά της 13ης Αυγούστου είναι πράγματι εντυπωσιακή.

«€96 η MWh σήμερα στη χώρα μας – από τις φθηνότερες τιμές στην ΕΕ – ενώ η Κεντρική Ευρώπη είναι στα €162-166».

Οι αριθμοί της 13ης Αυγούστου

Σύμφωνα με τον πίνακα που δημοσιοποίησε ο Ρωμανός, με πηγή ENTSO-E και GME, οι day-ahead τιμές διαμορφώνονται:

• Ελλάδα: €96/MWh
•  Βουλγαρία: €138/MWh
• Τσεχία: €158/MWh
•  Αυστρία: €162/MWh
• Σλοβακία: €162/MWh
•  Ουγγαρία: €164/MWh
•  Ρουμανία: €164/MWh
• Σλοβενία: €166/MWh
•  Ιταλία: €184/MWh

Με βάση αυτά τα δεδομένα, η Ελλάδα είναι η φθηνότερη από τις εννέα αγορές του πίνακα.

Και οι διαφορές δεν είναι αμελητέες.

Η ελληνική τιμή είναι περίπου 48% χαμηλότερη από την Ιταλία, 42% χαμηλότερη από τη Σλοβενία και περίπου 41% χαμηλότερη από Ουγγαρία και Ρουμανία.

Αυτό είναι ένα πολύ διαφορετικό στιγμιότυπο από εκείνο που επί χρόνια ήθελε την ελληνική αγορά ηλεκτρισμού να βρίσκεται σταθερά στις ακριβότερες της Ευρώπης.

Και στον μέσο όρο Αυγούστου η Ελλάδα χαμηλότερα

Ακόμη πιο ενδιαφέρον για το κυβερνητικό επιχείρημα είναι ότι ο Ρωμανός δεν περιορίζεται στην τιμή μιας ημέρας.

«Χαμηλότερη η τιμή στην Ελλάδα και για όλο τον μήνα μέχρι τώρα (μ.ό. Αυγούστου)».

Ο πίνακας για το διάστημα 1-13 Αυγούστου δίνει την ακόλουθη εικόνα:

•  Ελλάδα: €120/MWh
• Τσεχία: €134/MWh
•  Βουλγαρία: €136/MWh
•  Αυστρία: €144/MWh
•  Ρουμανία: €150/MWh
•  Ουγγαρία: €151/MWh
•  Σλοβενία: €152/MWh
• Σλοβακία: €152/MWh
•  Ιταλία: €182/MWh

Άρα, δεν μιλάμε μόνο για ένα ευνοϊκό 24ωρο.

Στο συγκεκριμένο δείγμα χωρών, η Ελλάδα έχει τη χαμηλότερη μέση τιμή για τις πρώτες 13 ημέρες του Αυγούστου.

Σε σύγκριση με την Ιταλία, η διαφορά φτάνει τα €62/MWh. Απέναντι σε Σλοβενία και Σλοβακία είναι €32/MWh, ενώ ακόμη και απέναντι στην Τσεχία η Ελλάδα βρίσκεται €14/MWh χαμηλότερα.

Ρωμανός: «Αυτό συμβαίνει λόγω των ΑΠΕ που έχουμε»

Ο Ρωμανός συνδέει ευθέως την εικόνα με την αυξανόμενη συμμετοχή των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας στο ελληνικό ηλεκτρικό σύστημα.

«Αυτό συμβαίνει λόγω των ΑΠΕ που έχουμε – η εκτίμηση για την παραγωγή από ΑΠΕ σήμερα είναι η 2η μεγαλύτερη από ποτέ».

Το επιχείρημα έχει οικονομική βάση: όταν η παραγωγή από φωτοβολταϊκά και αιολικά είναι υψηλή, μονάδες με μεγαλύτερο μεταβλητό κόστος — κυρίως φυσικού αερίου — χρειάζεται να λειτουργήσουν λιγότερο ή να καλύψουν μικρότερο μέρος της ζήτησης, ασκώντας καθοδική πίεση στη day-ahead αγορά.

Και η Ελλάδα έχει πλέον δημιουργήσει μια πολύ διαφορετική παραγωγική βάση σε σχέση με πριν από λίγα χρόνια.

Τα επίσημα στοιχεία του ενεργειακού σχεδιασμού καταγράφουν για το 2025 περίπου 17,5 GW εγκατεστημένης ισχύος ΑΠΕ, ενώ προβλέπεται περαιτέρω μεγάλη ανάπτυξή τους τα επόμενα χρόνια.

Η «πράσινη» επένδυση αρχίζει να φαίνεται στην αγορά

Αυτό είναι ίσως το ισχυρότερο πολιτικό σημείο πίσω από την παρέμβαση Ρωμανού.

Η ανάπτυξη των ΑΠΕ έχει δεχθεί κριτική για το κόστος των δικτύων, τις περικοπές παραγωγής, τις απαιτήσεις αποθήκευσης και την ανάγκη μεγάλων επενδύσεων στις υποδομές.

Όλα αυτά είναι πραγματικά προβλήματα.

Υπάρχει όμως και η άλλη πλευρά της εξίσωσης: όταν οι συνθήκες είναι ευνοϊκές, ένα σύστημα με μεγάλη παραγωγή από ΑΠΕ μπορεί να περιορίζει δραστικά την έκθεσή του στο ακριβότερο φυσικό αέριο και να συμπιέζει τη χονδρεμπορική τιμή.

Η 13η Αυγούστου είναι χαρακτηριστικό παράδειγμα.

Ελλάδα €96. Ιταλία €184.

Διαφορά €88/MWh.

Δεν αποδεικνύει ότι η Ελλάδα θα είναι καθημερινά φθηνότερη. Δείχνει όμως πόσο έχει αλλάξει η δυναμική της αγοράς όταν υπάρχει μεγάλη διαθέσιμη ανανεώσιμη παραγωγή.

Χονδρική όμως δεν σημαίνει λογαριασμός νοικοκυριού

Εδώ απαιτείται μία κρίσιμη διάκριση.

Η τιμή των €96/MWh αφορά την Αγορά Επόμενης Ημέρας. Δεν είναι η τελική τιμή που βλέπει ο καταναλωτής στον λογαριασμό του.

Η τελική λιανική τιμή επηρεάζεται από τα τιμολόγια των προμηθευτών, τα κόστη εξισορρόπησης και δικτύων, φόρους, ρυθμιζόμενες χρεώσεις και τον χρόνο με τον οποίο οι μεταβολές της χονδρικής περνούν στη λιανική.

Ο ίδιος ο ΑΔΜΗΕ διαχωρίζει την τιμή της Αγοράς Επόμενης Ημέρας/Ενδοημερήσιας Αγοράς από αποκλίσεις και λογαριασμούς προσαυξήσεων στον υπολογισμό της μεσοσταθμικής τιμής αγοράς.

Επομένως, το σωστό συμπέρασμα δεν είναι ότι «ο Έλληνας έχει το φθηνότερο ρεύμα στην Ευρώπη».

Το τεκμηριωμένο συμπέρασμα είναι ότι η ελληνική χονδρεμπορική αγορά εμφανίζεται αυτή την περίοδο ιδιαίτερα ανταγωνιστική έναντι των συγκεκριμένων ευρωπαϊκών αγορών.

Και αυτή είναι σημαντική διαφορά.

Η πολιτική αντεπίθεση Ρωμανού

Ο Ρωμανός, πάντως, δεν αφήνει την ανάρτηση στο επίπεδο μιας ενεργειακής ανάλυσης. Τη μετατρέπει σε ευθεία πολιτική απάντηση προς την αντιπολίτευση και όσους κατηγορούν την κυβέρνηση για την ενεργειακή της πολιτική:

«Όσο κάποιοι συνεχίζουν τον μηδενισμό, τον λαϊκισμό και τα fake news, τόσο ο Πρωθυπουργός και η Κυβέρνηση της ΝΔ συνεχίζουν να αλλάζουν την Ελλάδα και να παλεύουν για τη βελτίωση της καθημερινότητας των πολιτών με σοβαρότητα και χειροπιαστά αποτελέσματα. Έκαστος στο “είδος” του!»

Το πολιτικό μήνυμα είναι σαφές: η κυβέρνηση επιχειρεί να μεταφέρει τη συζήτηση από το πόσο κόστισε η ενεργειακή μετάβαση στο τι αρχίζει πλέον να αποδίδει.

Και ο πίνακας της 13ης Αυγούστου της προσφέρει ένα ισχυρό στιγμιότυπο.

Από €208 στα €96 μέσα σε οκτώ ημέρες

Υπάρχει μάλιστα ένα ακόμη εντυπωσιακό στοιχείο στον ίδιο πίνακα.

Στις 5 Αυγούστου, η ελληνική χονδρεμπορική τιμή ήταν €152/MWh.

Στις 13 Αυγούστου, βρίσκεται στα €96/MWh.

Δηλαδή πτώση περίπου 37% μέσα σε οκτώ ημέρες.

Ακόμη πιο ενδιαφέρον: στις 5 Αυγούστου η Ιταλία βρισκόταν στα €208/MWh και η Ελλάδα στα €152. Στις 13 Αυγούστου η Ιταλία παραμένει στα €184, ενώ η Ελλάδα έχει υποχωρήσει στα €96.

Η απόκλιση μεταξύ των δύο αγορών σχεδόν εκτοξεύεται.

Αυτό αναδεικνύει ταυτόχρονα τη δύναμη αλλά και τη μεταβλητότητα της χονδρεμπορικής αγοράς.

Το επόμενο στοίχημα: Να φανεί και στον λογαριασμό

Και εδώ βρίσκεται πλέον το πραγματικό πολιτικό τεστ.

Ο Ρωμανός έχει ισχυρό επιχείρημα όταν δείχνει ότι η Ελλάδα βρίσκεται στα €96/MWh έναντι €162-166/MWh σε αγορές της Κεντρικής Ευρώπης.

Έχει επίσης ισχυρό επιχείρημα όταν ο μέσος όρος των πρώτων 13 ημερών του Αυγούστου είναι €120/MWh, ο χαμηλότερος μεταξύ των εννέα χωρών του πίνακα.

Όμως για τον πολίτη υπάρχει μόνο ένα τελικό κριτήριο:

πόσο από αυτή τη βελτίωση θα φτάσει τελικά στον δικό του λογαριασμό.

Αν η μεγάλη ανάπτυξη των ΑΠΕ, οι επενδύσεις στα δίκτυα και η αλλαγή του ενεργειακού μείγματος μεταφραστούν σταθερά — και όχι περιστασιακά — σε χαμηλότερο κόστος για επιχειρήσεις και νοικοκυριά, τότε η κυβέρνηση θα διαθέτει κάτι πολύ ισχυρότερο από ένα πολιτικό αφήγημα.

Θα διαθέτει αποτέλεσμα που μετριέται.

Και αυτή ακριβώς είναι η μάχη που επιχειρεί να ανοίξει ο Νίκος Ρωμανός: λιγότερα συνθήματα, περισσότερα συγκρίσιμα στοιχεία — και τελικός κριτής ο λογαριασμός του καταναλωτή.