Υπόθεση Ρετζένι: Η Ρώμη καταδικάζει τους 3 Αιγύπτιους 007 – Αλλά δεν «σπάει» με τον Σίσι
ΧΡΟΝΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ 8 '
Πηγή Φωτογραφίας: Italian court to deliver the verdict in trial of Egyptian officials accused in Regeni murder — Yara Nardi
Μια δικαστική απόφαση που περίμενε η Ιταλία επί μία δεκαετία φέρνει ξανά τη Ρώμη αντιμέτωπη με ένα εξαιρετικά δύσκολο δίλημμα:
πόσο μακριά μπορεί να φτάσει η απαίτηση για δικαιοσύνη στην υπόθεση Τζούλιο Ρετζένι χωρίς να τιναχθεί στον αέρα η στρατηγική σχέση με την Αίγυπτο;
Το πρώτο μήνυμα της κυβέρνησης Τζόρτζια Μελόνι δείχνει την κατεύθυνση.
Ο υπουργός Εξωτερικών Αντόνιο Ταϊάνι επιχείρησε να τραβήξει σαφή διαχωριστική γραμμή ανάμεσα στην ετυμηγορία και στο αιγυπτιακό κράτος.
«Υπήρξε μια καταδίκη. Δεν καταδικάστηκε η Αίγυπτος, καταδικάστηκαν τρεις άνθρωποι», δήλωσε.
Η φράση είναι διπλωματικά μετρημένη.
Και ταυτόχρονα αποκαλυπτική για το πόσο σημαντικό έχει γίνει το Κάιρο για την ιταλική στρατηγική στη Μεσόγειο.
Τρεις καταδίκες, μία αθώωση
Η πρώτη Corte d’Assise της Ρώμης καταδίκασε τρεις Αιγύπτιους αξιωματούχους ασφαλείας σε δέκα χρόνια κάθειρξη για την απαγωγή του Ρετζένι.
Πρόκειται για τον ταγματάρχη Magdi Ibrahim Abdelal Sharif και τους συνταγματάρχες Uhsam Helmi και Athar Kamel Mohamed.
Ο τέταρτος κατηγορούμενος, στρατηγός Tariq Sabir, αθωώθηκε.
Το δικαστήριο δεν καταδίκασε τους τρεις για τη δολοφονία του Ιταλού ερευνητή.
Η απόφαση αφορά την απαγωγή του, με την κατηγορία της ανθρωποκτονίας να μην οδηγεί τελικά σε καταδίκη.
Η εξαφάνιση που στοίχειωσε τις σχέσεις Ιταλίας–Αιγύπτου
Ο Τζούλιο Ρετζένι ήταν 28 ετών και πραγματοποιούσε διδακτορική έρευνα στο Πανεπιστήμιο του Cambridge.
Εξαφανίστηκε στο Κάιρο στις 25 Ιανουαρίου 2016.
Το σώμα του εντοπίστηκε στις 3 Φεβρουαρίου στον δρόμο Καΐρου–Αλεξάνδρειας, φέροντας εκτεταμένα σημάδια βασανισμού.
Οι Ιταλοί εισαγγελείς υποστήριξαν ότι η έρευνά του γύρω από τα ανεξάρτητα συνδικάτα και τους πλανόδιους πωλητές στο Κάιρο τον είχε φέρει στο ενδιαφέρον των αιγυπτιακών υπηρεσιών ασφαλείας.
Η Αίγυπτος έχει αρνηθεί κρατική εμπλοκή στον θάνατό του.
Δέκα χρόνια καχυποψίας και καταγγελιών για εμπόδια
Η υπόθεση δηλητηρίασε επί χρόνια τις σχέσεις Ρώμης–Καΐρου.
Οι ιταλικές δικαστικές αρχές κατήγγειλαν επανειλημμένα ότι αιτήματα για στοιχεία δεν ικανοποιήθηκαν και ότι η συνεργασία της αιγυπτιακής πλευράς ήταν ανεπαρκής.
Οι κατηγορούμενοι δεν εμφανίστηκαν στη δίκη και η διαδικασία πραγματοποιήθηκε ερήμην τους.
Η αιγυπτιακή πλευρά δεν γνωστοποίησε στις ιταλικές αρχές τις διευθύνσεις τους, δημιουργώντας ένα ακόμη μεγάλο νομικό εμπόδιο στη διαδικασία.
Η αντιπολίτευση χτυπά τη Μελόνι
Η απόφαση προκάλεσε άμεση πολιτική σύγκρουση στην Ιταλία.
Η επικεφαλής του Δημοκρατικού Κόμματος, Έλι Σλάιν, υποστήριξε ότι η ετυμηγορία αποδίδει ευθύνες που φτάνουν στο σύστημα εξουσίας υπό τον πρόεδρο Αμπντέλ Φατάχ αλ Σίσι.
Χαρακτήρισε την απόφαση «ιστορική» και κατηγόρησε τις αιγυπτιακές αρχές ότι επιχείρησαν να εμποδίσουν τη δικαστική διερεύνηση.
Πρόκειται για πολιτική ερμηνεία της αντιπολίτευσης — όχι για εύρημα του δικαστηρίου ότι ο ίδιος ο Σίσι είχε προσωπική ευθύνη.
Η οικογένεια ζητά ρήξη με το Κάιρο
Ακόμη σκληρότερη ήταν η αντίδραση της δικηγόρου της οικογένειας Ρετζένι, Αλεσάντρα Μπαλερίνι.
Μετά την απόφαση κάλεσε την ιταλική κυβέρνηση να αναγνωρίσει τις συνέπειές της και να διακόψει τις σχέσεις της με την Αίγυπτο.
Η θέση αυτή δημιουργεί ευθεία πολιτική πίεση προς την κυβέρνηση Μελόνι.
Διότι η κατεύθυνση της Ρώμης τα τελευταία χρόνια είναι ακριβώς η αντίθετη.
Μελόνι–Σίσι: Η σχέση που ξαναχτίστηκε
Από την ανάληψη της εξουσίας το 2022, η κυβέρνηση Μελόνι έχει επενδύσει στη σταδιακή αποκατάσταση και διεύρυνση των σχέσεων με την Αίγυπτο.
Και το Κάιρο έχει εξελιχθεί σε κρίσιμο συνομιλητή της Ιταλίας σε μια σειρά από μέτωπα:
- παράτυπη μετανάστευση και διακινητές,
- ενεργειακή ασφάλεια,
- Λιβύη και Βόρεια Αφρική,
- Γάζα και Μέση Ανατολή,
- Ερυθρά Θάλασσα και Σουέζ,
- εμπόριο και επενδύσεις.
Η Ιταλία αντιμετωπίζει πλέον την Αίγυπτο όχι απλώς ως διμερή εταίρο, αλλά ως κομβικό κράτος στην αρχιτεκτονική ασφαλείας της Μεσογείου.
Ο Ταϊάνι ήταν στο Κάιρο μόλις πριν από λίγες εβδομάδες
Η χρονική συγκυρία είναι χαρακτηριστική.
Στις αρχές Σεπτεμβρίου ο Ταϊάνι πραγματοποίησε την έκτη επίσκεψή του στην Αίγυπτο ως υπουργός Εξωτερικών.
Συναντήθηκε με τον Σίσι και τον Αιγύπτιο ομόλογό του Μπαντρ Αμπντελάτι, ενώ πραγματοποιήθηκε κοινή ιταλοαιγυπτιακή επιτροπή και μεγάλο επιχειρηματικό φόρουμ.
Περισσότερες από 100 ιταλικές επιχειρήσεις συμμετείχαν στην αποστολή.
Στο τραπέζι βρέθηκαν ενέργεια, πράσινη μετάβαση, υποδομές, βιομηχανική τεχνολογία, ψηφιοποίηση και αγροτεχνολογία.
Οι δύο χώρες κατέγραψαν διμερές εμπόριο ύψους 5,9 δισ. ευρώ το 2025.
Το Σουέζ είναι ζωτικό για τη Ρώμη
Υπάρχει όμως ένας ακόμη σημαντικότερος λόγος που εξηγεί την προσεκτική στάση της Ιταλίας.
Το Σουέζ.
Σύμφωνα με τον ίδιο τον Ταϊάνι, περίπου το 40% της ιταλικής θαλάσσιας εμπορευματικής κίνησης περνά από το Σουέζ και την Ερυθρά Θάλασσα.
Για μια μεγάλη μεταποιητική και εξαγωγική οικονομία όπως η Ιταλία, η ασφάλεια αυτής της διαδρομής αποτελεί στρατηγικό συμφέρον.
Και σε μια περίοδο κατά την οποία Ερυθρά Θάλασσα, Ορμούζ και Μέση Ανατολή βρίσκονται σε συνεχή ένταση, η συνεργασία με το Κάιρο αποκτά ακόμη μεγαλύτερη αξία.
Μετανάστευση: Ο δεύτερος μεγάλος δεσμός
Η Αίγυπτος είναι επίσης σημαντικός εταίρος της Ρώμης στη μεταναστευτική πολιτική.
Η κυβέρνηση Μελόνι έχει επενδύσει στη συνεργασία με κράτη της Βόρειας Αφρικής τόσο για την αντιμετώπιση των διακινητών όσο και για τη δημιουργία νόμιμων διαδρομών εργασιακής μετανάστευσης.
Στην πρόσφατη αποστολή στο Κάιρο, οι δύο πλευρές συμφώνησαν να ενισχύσουν τη συνεργασία τους απέναντι στην παράτυπη μετανάστευση και στα δίκτυα διακίνησης ανθρώπων.
Αυτό προσθέτει ακόμη έναν λόγο για τον οποίο η Ρώμη δεν θέλει η δικαστική απόφαση να μετατραπεί αυτομάτως σε διπλωματική ρήξη.
Μπονέλι: «Πρώτα οι δουλειές και το πετρέλαιο»
Ακριβώς εκεί επικεντρώνει τα πυρά της η ιταλική αντιπολίτευση.
Ο Άντζελο Μπονέλι, ηγετικό στέλεχος της Συμμαχίας Πρασίνων και Αριστεράς, κατηγόρησε τον Ταϊάνι ότι επιχειρεί να υποβαθμίσει την πολιτική σημασία της ετυμηγορίας.
Η δική του κατηγορία προς την κυβέρνηση είναι ότι βάζει τις επιχειρηματικές και ενεργειακές σχέσεις με την Αίγυπτο πάνω από την απαίτηση για δικαιοσύνη στην υπόθεση Ρετζένι.
Πρόκειται για πολιτική κατηγορία της αντιπολίτευσης, την οποία η κυβέρνηση δεν αποδέχεται.
Η στάση Ταϊάνι, πάντως, δείχνει ότι η Ρώμη επιδιώκει να διατηρήσει δύο γραμμές παράλληλα:
τη δικαστική διαδικασία από τη μία,
τη στρατηγική σχέση με την Αίγυπτο από την άλλη.
Και τώρα; Η υπόθεση δεν τελείωσε
Η απόφαση της Ρώμης δεν είναι ακόμη τελεσίδικη.
Σύμφωνα με το ιταλικό δίκαιο, τόσο η κατηγορούσα αρχή όσο και η υπεράσπιση διαθέτουν δικαίωμα σε δύο επίπεδα έφεσης πριν μια απόφαση καταστεί οριστική.
Αυτό σημαίνει ότι οποιοδήποτε ζήτημα έκδοσης των καταδικασθέντων ενδέχεται να μετατεθεί για πολύ αργότερα.
Ο ίδιος ο Ταϊάνι το υπογράμμισε:
«Θα δούμε τι θα συμβεί στην έφεση και στα επόμενα στάδια της δικαστικής διαδικασίας».
Ρετζέν εναντίον realpolitik: Το δύσκολο δίλημμα της Μελόνι
Η υπόθεση Ρετζένι αποκαλύπτει ένα από τα πιο σκληρά διλήμματα της ευρωπαϊκής εξωτερικής πολιτικής.
Η Ιταλία έχει μια δικαστική απόφαση που αφορά τρεις αξιωματούχους των αιγυπτιακών υπηρεσιών ασφαλείας.
Ταυτόχρονα έχει απέναντί της μια Αίγυπτο που αποτελεί βασικό εταίρο σε σχεδόν κάθε κρίσιμο μέτωπο της Νότιας Μεσογείου.
Ενέργεια.
Μετανάστευση.
Σουέζ και Ερυθρά Θάλασσα.
Λιβύη.
Γάζα.
Εμπόριο.
Το δίλημμα της Ρώμης δεν είναι επομένως θεωρητικό.
Μια πλήρης διπλωματική ρήξη με το Κάιρο θα είχε συνέπειες πολύ πέρα από τη διμερή σχέση.
Από την άλλη πλευρά, η προσπάθεια να διαχωριστεί πλήρως η δικαστική υπόθεση από τη στρατηγική συνεργασία δημιουργεί πολιτικό κόστος στο εσωτερικό της Ιταλίας και έντονες αντιδράσεις από την οικογένεια Ρετζένι και την αντιπολίτευση.
Η φράση Ταϊάνι συνοψίζει τη στρατηγική που φαίνεται να επιλέγει προς το παρόν η κυβέρνηση Μελόνι:
«Δεν καταδικάστηκε η Αίγυπτος. Καταδικάστηκαν τρεις άνθρωποι».
Δηλαδή:
η Δικαιοσύνη θα ακολουθήσει τον δρόμο της — αλλά η Ρώμη δεν δείχνει διατεθειμένη να διαλύσει τη στρατηγική σχέση με το Κάιρο.
Και κάπου ανάμεσα σε αυτές τις δύο γραμμές βρίσκεται πλέον η επόμενη δύσκολη πράξη της υπόθεσης Ρετζένι.
Πηγή: pagenews.gr
Διαβάστε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο
