Ο Κούσνερ στο ίδιο τραπέζι με Χαμάς:Η μυστική πίεση για αφοπλισμό της Γάζας και το επόμενο «παζάρι» με Ισραήλ

Axios:Η πρώτη συνάντηση του απεσταλμένου του Τραμπ με την ηγεσία της Χαμάς μετά τη συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου – Στόχος συγκεκριμένα και επαληθεύσιμα βήματα αφοπλισμού, αποχώρηση της οργάνωσης από τη διακυβέρνηση και αντίστοιχες κινήσεις από το Ισραήλ

Μια ιδιαίτερα ασυνήθιστη διπλωματική συνάντηση πραγματοποιήθηκε την Κυριακή στην Αίγυπτο, με τον Τζάρεντ Κούσνερ, απεσταλμένο του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, να συναντά απευθείας στελέχη της ηγεσίας της Χαμάς και να θέτει στο τραπέζι ένα από τα δυσκολότερα ζητήματα της επόμενης ημέρας στη Γάζα: τον αφοπλισμό της οργάνωσης.

Σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλείται το Axios, πρόκειται για την πρώτη συνάντηση του Κούσνερ με ηγετικά στελέχη της Χαμάς μετά τη συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου στη Γάζα.

Το μήνυμα που μετέφερε η αμερικανική πλευρά ήταν σαφές: οι δεσμεύσεις της Χαμάς πρέπει πλέον να μετατραπούν από πολιτικές διακηρύξεις σε συγκεκριμένα βήματα που θα μπορούν να ελεγχθούν στην πράξη.

Στο τραπέζι Κούσνερ και ηγεσία της Χαμάς

Στη συνάντηση συμμετείχε ο πολιτικός ηγέτης της Χαμάς Χαλίλ αλ Χάγια, ενώ στο τραπέζι βρέθηκαν επίσης ο επικεφαλής των αιγυπτιακών υπηρεσιών πληροφοριών Χασάν Ρασάντ, ο Καταριανός διπλωμάτης Αλί αλ Θαουάντι και υψηλόβαθμος Τούρκος αξιωματούχος.

Στο πλευρό του Κούσνερ συμμετείχαν ο ύπατος εκπρόσωπος του Board of Peace Νικολάι Μλαντένοφ και ο πρώην πρωθυπουργός της Βρετανίας Τόνι Μπλερ.

Η σύνθεση της συνάντησης έχει ιδιαίτερη γεωπολιτική σημασία, καθώς στο ίδιο διπλωματικό τραπέζι συγκεντρώθηκαν οι ΗΠΑ μαζί με τρεις χώρες –Αίγυπτο, Κατάρ και Τουρκία– που διαθέτουν διαφορετικούς αλλά κρίσιμους διαύλους επιρροής προς την παλαιστινιακή πλευρά.

Τι ζητούν από τη Χαμάς

Σύμφωνα με πηγή που γνωρίζει το περιεχόμενο των συνομιλιών, στόχος είναι να μεταφραστούν οι υποχρεώσεις της Χαμάς για αποστρατιωτικοποίηση της Γάζας σε «συγκεκριμένα, επαληθεύσιμα βήματα».

Στο πλαίσιο που προωθείται περιλαμβάνονται:

• η σταδιακή παράδοση και αχρήστευση οπλισμού,
• η αποδόμηση της στρατιωτικής υποδομής της Χαμάς,
• η μεταβίβαση της διοίκησης της Γάζας σε παλαιστινιακή τεχνοκρατική κυβέρνηση,
• ο αποκλεισμός της Χαμάς από τη μελλοντική διακυβέρνηση του θύλακα,
• η ανάπτυξη της Διεθνούς Δύναμης Σταθεροποίησης,
• η δημιουργία συνθηκών ώστε η ανοικοδόμηση να πραγματοποιηθεί χωρίς έλεγχο ή παρεμβάσεις της οργάνωσης.

Το τελευταίο αποτελεί κρίσιμο κομμάτι του αμερικανικού σχεδιασμού. Η Ουάσιγκτον θέλει η ανοικοδόμηση της Γάζας να προχωρήσει χωρίς η Χαμάς να μπορεί να ελέγχει τη διανομή πόρων ή να χρησιμοποιεί την οικονομική βοήθεια για την επανασυγκρότηση των στρατιωτικών δυνατοτήτων της.

Το αντάλλαγμα που ζητείται από το Ισραήλ

Η πίεση, ωστόσο, δεν περιορίζεται στη Χαμάς.

Το αμερικανικό σχέδιο προβλέπει «αντίστοιχα βήματα» από την ισραηλινή πλευρά εφόσον αρχίσει πραγματικά η διαδικασία αφοπλισμού.

Σε αυτά περιλαμβάνονται περαιτέρω ισραηλινές αποχωρήσεις από περιοχές της Γάζας και επιτάχυνση της ανθρωπιστικής βοήθειας προς τον παλαιστινιακό πληθυσμό.

Εδώ βρίσκεται και η δύσκολη ισορροπία της αμερικανικής πρωτοβουλίας: η Ουάσιγκτον επιχειρεί να δημιουργήσει έναν μηχανισμό «βήμα προς βήμα», στον οποίο κάθε επαληθεύσιμη κίνηση της Χαμάς θα συνοδεύεται από αντίστοιχη κίνηση του Ισραήλ.

Από τη Χαμάς στον Νετανιάχου

Η συνέχεια της αποστολής Κούσνερ έχει εξίσου μεγάλη σημασία.

Ο Αμερικανός απεσταλμένος αναμένεται τη Δευτέρα στο Ισραήλ, όπου πρόκειται να συναντήσει τον πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου.

Στο επίκεντρο θα βρεθούν ακριβώς τα «αντίστοιχα βήματα» που καλείται να πραγματοποιήσει η ισραηλινή κυβέρνηση εφόσον υπάρξει πρόοδος στο ζήτημα του αφοπλισμού.

Η διαδοχή των δύο επαφών δεν είναι τυχαία. Ο Κούσνερ συζητά πρώτα με τη Χαμάς για το τι είναι διατεθειμένη να παραδώσει και στη συνέχεια μεταφέρει τη συζήτηση στην Ιερουσαλήμ για το τι είναι διατεθειμένο να παραχωρήσει το Ισραήλ.

Το δυσκολότερο κεφάλαιο της επόμενης ημέρας

Η συμφωνία κατάπαυσης του πυρός μπορεί να σταμάτησε τη μεγάλης κλίμακας σύγκρουση, όμως ο αφοπλισμός είναι πιθανότατα πολύ δυσκολότερο πολιτικά ζήτημα.

Για τη Χαμάς, η ένοπλη ισχύς αποτελεί βασικό συστατικό της ταυτότητας και της επιρροής της. Η εγκατάλειψή της θα σήμαινε ουσιαστικά μετάβαση σε μια εντελώς διαφορετική πραγματικότητα, στην οποία η οργάνωση δεν θα ελέγχει ούτε τη διοίκηση ούτε τη στρατιωτική ισχύ στη Γάζα.

Για το Ισραήλ, αντίστοιχα, το κρίσιμο ερώτημα είναι πώς θα πιστοποιηθεί ότι ο αφοπλισμός είναι πραγματικός και μη αναστρέψιμος πριν πραγματοποιηθούν σημαντικές στρατιωτικές αποχωρήσεις.

Ακριβώς γι’ αυτό η λέξη «επαληθεύσιμα» αποκτά τόσο μεγάλη σημασία στις συνομιλίες.

Αίγυπτος, Κατάρ και Τουρκία σε ρόλο-κλειδί

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η παρουσία της Τουρκίας δίπλα σε Αίγυπτο και Κατάρ.

Η κυβέρνηση Τραμπ φαίνεται να επιχειρεί να αξιοποιήσει ταυτόχρονα τους τρεις βασικούς περιφερειακούς διαύλους προς τη Χαμάς, ώστε να αυξήσει την πίεση για εφαρμογή της συμφωνίας.

Για το Κάιρο, η σταθεροποίηση της Γάζας αποτελεί ζήτημα άμεσης εθνικής ασφάλειας λόγω των συνόρων στη Ράφα. Το Κατάρ διαθέτει εδώ και χρόνια σημαντική διαμεσολαβητική επιρροή, ενώ η Τουρκία διατηρεί πολιτικούς διαύλους με τη Χαμάς.

Εάν αυτές οι τρεις χώρες κινηθούν συντονισμένα με την Ουάσιγκτον, η πίεση προς την παλαιστινιακή οργάνωση γίνεται πολύ ισχυρότερη.

Η επόμενη μεγάλη δοκιμασία για το σχέδιο Τραμπ

Η συνάντηση στην Αίγυπτο δείχνει ότι η ειρηνευτική διαδικασία περνά πλέον από τη θεωρία στην πιο επικίνδυνη φάση της εφαρμογής.

Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι πλέον μόνο εάν Χαμάς και Ισραήλ αποδέχονται ένα γενικό πλαίσιο, αλλά εάν είναι διατεθειμένοι να πραγματοποιήσουν μη αναστρέψιμες κινήσεις.

Για τη Χαμάς αυτό σημαίνει όπλα και εξουσία.

Για το Ισραήλ σημαίνει στρατιωτικές αποχωρήσεις και χαλάρωση του ελέγχου επί της Γάζας.

Η αποστολή Κούσνερ επιχειρεί ουσιαστικά να συνδέσει τα δύο: αφοπλισμός από τη μία πλευρά, αποχώρηση και ανοικοδόμηση από την άλλη.

Και η συνάντησή του με τον Νετανιάχου τη Δευτέρα θα αποτελέσει την πρώτη ένδειξη για το κατά πόσο το σχέδιο μπορεί πράγματι να περάσει στην επόμενη φάση ή εάν το δυσκολότερο κεφάλαιο της Γάζας μόλις αρχίζει.

Πηγή: pagenews.gr