«Γαλάζια Πατρίδα» με σφραγίδα νόμου: Η Άγκυρα ανεβάζει την πίεση σε Αιγαίο και Μεσόγειο

Νομοθετικό πλαίσιο για θαλάσσιες ζώνες, δραστηριότητες στην ΑΟΖ και βραχονησίδες προετοιμάζει το AKP — Τι αποκαλύπτει το Habertürk, ποιο είναι το χρονοδιάγραμμα και πού βρίσκεται το γεωπολιτικό διακύβευμα για την Ελλάδα.

Από το πολιτικό δόγμα στη νομοθετική κωδικοποίηση επιχειρεί να περάσει η Άγκυρα τη «Γαλάζια Πατρίδα», προετοιμάζοντας ρυθμίσεις που αγγίζουν τον πυρήνα των ελληνοτουρκικών διαφορών και των τουρκικών διεκδικήσεων στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο.

Σύμφωνα με το Habertürk, σε δημοσίευμα της 24ης Οκτωβρίου, το κυβερνών AKP ολοκληρώνει την προπαρασκευαστική εργασία, με στόχο η σύνταξη του κειμένου να αρχίσει τον Νοέμβριο και η πρόταση να κατατεθεί στην τουρκική Εθνοσυνέλευση πριν από το τέλος του 2026. Το χρονοδιάγραμμα αφορά προετοιμασία και σχεδιαζόμενη κατάθεση, χωρίς να τεκμηριώνει ολοκληρωμένη ψήφιση.

Οι τρεις άξονες του τουρκικού σχεδιασμού

Το τουρκικό δίκτυο περιγράφει ένα πλαίσιο για τον καθορισμό των κανόνων που διέπουν την έκταση και τα όρια των θαλάσσιων περιοχών δικαιοδοσίας της Τουρκίας.

Στο σκέλος των χωρικών υδάτων, προβλέπεται να αποτυπώνονται έξι ναυτικά μίλια για την Τουρκία στο Αιγαίο και δώδεκα στη Μαύρη Θάλασσα και στη Μεσόγειο.

Παράλληλα, το ρεπορτάζ αναφέρει πρόβλεψη για υπαγωγή οικονομικών, επιστημονικών και περιβαλλοντικών δραστηριοτήτων στην τουρκική ΑΟΖ σε άδεια της Άγκυρας, συμπεριλαμβανομένων δραστηριοτήτων στον βυθό και στο υπέδαφος.

Ιδιαίτερη βαρύτητα έχει η αναφορά σε νομικό ορισμό βραχονησίδων που στην τουρκική δημόσια συζήτηση συνδέονται με τις λεγόμενες «γκρίζες ζώνες». Η ακριβής διατύπωση και η εμβέλεια αυτών των προβλέψεων θα μπορούν να αξιολογηθούν όταν δημοσιοποιηθεί το τελικό κείμενο.

Μια προετοιμασία που έχει ιστορικό

Η συγκεκριμένη πρωτοβουλία είχε εμφανιστεί δημόσια ήδη από την άνοιξη. Στις 13 Μαΐου 2026, το κρατικό TRT Haber μετέδιδε ότι το AKP προετοίμαζε αυτοτελή πρόταση νόμου για την ενσωμάτωση της «Γαλάζιας Πατρίδας» στο εσωτερικό δίκαιο, τοποθετώντας τότε την αναμενόμενη κατάθεση μετά το Κουρμπάν Μπαϊράμ.

Το ίδιο ρεπορτάζ ανέφερε συντονισμό με το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών και συμμετοχή των Ενόπλων Δυνάμεων και του Ναυτικού με τεχνικές εισηγήσεις.

Η επανεμφάνιση του σχεδίου με νέο χρονοδιάγραμμα δείχνει ότι παραμένει ενεργό στην κυβερνητική ατζέντα. Αναδεικνύει, όμως, και την ανάγκη προσεκτικής ανάγνωσης: οι επανειλημμένες αναφορές σε επικείμενη κατάθεση δεν ισοδυναμούν με θέσπιση νόμου.

Τα έξι μίλια της Τουρκίας δεν καθορίζουν τα ελληνικά δικαιώματα

Κρίσιμη διάκριση αποτελεί το γεγονός ότι οι αναφερόμενες ρυθμίσεις για έξι και δώδεκα ναυτικά μίλια αφορούν το εύρος των τουρκικών χωρικών υδάτων. Η καταγραφή τους σε τουρκικό νόμο δεν καθορίζει από μόνη της το εύρος των ελληνικών χωρικών υδάτων.

Η δημοσιευμένη θέση του ελληνικού υπουργείου Εξωτερικών είναι ότι η επέκταση έως τα δώδεκα ναυτικά μίλια αποτελεί δικαίωμα που απορρέει από τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας.

Όπως επισημαίνει το ΥΠΕΞ, η Ελλάδα επιφυλάσσεται να το ασκήσει «όταν και όπως το κρίνει εθνικά συμφέρον». Πρόκειται για πάγια ελληνική θέση, ανεξάρτητη από το περιεχόμενο του υπό προετοιμασία τουρκικού νομοθετήματος.

Οι «γκρίζες ζώνες» αγγίζουν την κυριαρχία

Το πλέον ευαίσθητο σκέλος αφορά τις νησίδες και τις βραχονησίδες. Η συζήτηση εδώ υπερβαίνει την οριοθέτηση οικονομικών δικαιωμάτων και αγγίζει την ίδια την κυριαρχία επί εδάφους.

Το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών περιγράφει τη θεωρία των «γκρίζων ζωνών» ως τουρκική αμφισβήτηση της ελληνικής κυριαρχίας σε νησιά, νησίδες και βραχονησίδες του Αιγαίου, μέσω επανερμηνείας των διεθνών συνθηκών.

Υπό αυτό το πρίσμα, η ενσωμάτωση σχετικών ορισμών σε έναν τουρκικό νόμο θα μπορούσε να δώσει μεγαλύτερη διοικητική συνέχεια στις διεκδικήσεις της Άγκυρας. Η πολιτική και επιχειρησιακή σημασία μιας τέτοιας κίνησης πρέπει να διακρίνεται από τη διεθνή νομική ισχύ των αξιώσεων που περιλαμβάνει.

ΑΟΖ: Δικαιοδοσία με συγκεκριμένα όρια

Ανάλογη προσοχή απαιτεί η αναφορά σε γενικευμένη απαίτηση τουρκικής άδειας για δραστηριότητες στην ΑΟΖ.

Η Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας αναγνωρίζει στο παράκτιο κράτος κυριαρχικά δικαιώματα επί των φυσικών πόρων και συγκεκριμένες αρμοδιότητες για εγκαταστάσεις, θαλάσσια επιστημονική έρευνα και προστασία του περιβάλλοντος. Ταυτόχρονα, διατηρεί δικαιώματα και ελευθερίες άλλων κρατών, μεταξύ άλλων στη ναυσιπλοΐα και στην τοποθέτηση υποθαλάσσιων καλωδίων, υπό τους προβλεπόμενους όρους. Η ΑΟΖ δεν ταυτίζεται με τα χωρικά ύδατα ούτε συνεπάγεται πλήρη κυριαρχία.

Ειδικά για την υφαλοκρηπίδα, το άρθρο 79 προβλέπει δικαιώματα τοποθέτησης καλωδίων και αγωγών, με επιμέρους κανόνες και εξαιρέσεις. Συνεπώς, η αξιολόγηση οποιουδήποτε καθεστώτος αδειοδότησης απαιτεί εξέταση τόσο της δραστηριότητας όσο και της περιοχής στην οποία εφαρμόζεται.

Το γεωπολιτικό διακύβευμα για την Αθήνα

Σε επίπεδο γεωπολιτικής ανάλυσης, η προετοιμαζόμενη νομοθεσία μπορεί να λειτουργήσει ως εργαλείο ενοποίησης της τουρκικής στάσης: να συνδέσει την πολιτική ρητορική με κανόνες για τη διοίκηση, τις άδειες και τη δράση κρατικών υπηρεσιών στη θάλασσα.

Για την Ελλάδα, το κρίσιμο στοιχείο θα είναι πού και με ποιον τρόπο θα επιχειρηθεί εφαρμογή των διατάξεων, ιδίως εάν αφορούν περιοχές ελληνικών δικαιωμάτων ή αλληλεπικαλυπτόμενων αξιώσεων.

Η δημοσιοποίηση του πλήρους κειμένου θα δείξει εάν η Άγκυρα περιορίζεται στην κωδικοποίηση υφιστάμενων θέσεων ή προετοιμάζει πρόσθετα μέσα άσκησης πίεσης. Μέχρι τότε, το επιβεβαιωμένο στοιχείο είναι η συνέχιση μιας νομοθετικής προετοιμασίας με σαφές στρατηγικό φορτίο για το Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.

Πηγή: pagenews.gr