«Ναι» στον Τραμπ,με μια παγίδα:Ο Νετανιάχου προχωρά σχέδιο για Γάζα ποντάροντας ότι η Χαμάς δεν θα αφοπλιστεί

Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου φαίνεται να αλλάζει τακτική απέναντι στο σχέδιο του Ντόναλντ Τραμπ για τη Γάζα — χωρίς όμως να εγκαταλείπει τη βασική ισραηλινή κόκκινη γραμμή.

Μετά τη συνάντησή του με τον Αμερικανό απεσταλμένο Τζάρεντ Κούσνερ, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός συμφώνησε να συνεχιστούν οι διαδικασίες για την προώθηση του αμερικανικού σχεδίου, παρά τις σοβαρές επιφυλάξεις του για το κατά πόσο η Χαμάς πρόκειται πράγματι να αφοπλιστεί.

Η μετατόπιση είναι σημαντική. Μόλις στις 9 Αυγούστου ο Νετανιάχου είχε απορρίψει δημοσίως το σχέδιο των 15 σημείων, δηλώνοντας ότι ο ισραηλινός στρατός δεν πρόκειται να αποχωρήσει προτού ολοκληρωθεί ο αφοπλισμός της Χαμάς.

Τώρα, η Ιερουσαλήμ εμφανίζεται πρόθυμη να συζητήσει τον δρόμο προς την εφαρμογή του.

Αλλά υπάρχει μια κρίσιμη λεπτομέρεια:

ο Νετανιάχου φαίνεται να ποντάρει ότι το δυσκολότερο κομμάτι του σχεδίου — ο πραγματικός αφοπλισμός της Χαμάς — μπορεί τελικά να αποδειχθεί αδύνατο να εφαρμοστεί.

Η πίεση του Τραμπ αλλάζει τους υπολογισμούς

Η επίσκεψη Κούσνερ είχε έναν ξεκάθαρο στόχο: να γεφυρώσει το χάσμα που είχε ανοίξει ανάμεσα στην κυβέρνηση Τραμπ και το Ισραήλ γύρω από τη σειρά εφαρμογής του σχεδίου.

Η Ουάσιγκτον επιδιώκει να μετακινήσει τη διαδικασία από την εύθραυστη εκεχειρία σε ένα ευρύτερο μοντέλο σταθεροποίησης και μεταπολεμικής διακυβέρνησης της Γάζας.

Το Ισραήλ συμφωνεί με τον τελικό στόχο — μια Γάζα χωρίς ένοπλη Χαμάς.

Διαφωνεί όμως στο πώς θα φτάσει εκεί.

Οι πρόσφατες συνομιλίες οδήγησαν στη δημιουργία ομάδων εργασίας για τον αφοπλισμό και άλλα κρίσιμα ζητήματα, αλλά χωρίς να εξαφανιστούν οι βασικές διαφορές μεταξύ των πλευρών.

Το μεγάλο αγκάθι: Ποιος κάνει πρώτος πίσω;

Εδώ βρίσκεται ο πυρήνας ολόκληρης της διαπραγμάτευσης.

Η αμερικανική προσέγγιση προβλέπει μια διαδικασία κατά την οποία ο αφοπλισμός της Χαμάς συνδέεται με σταδιακές ισραηλινές κινήσεις και την επόμενη φάση για τη Γάζα.

Η κυβέρνηση Νετανιάχου απαιτεί κάτι πολύ πιο αυστηρό:

πρώτα πραγματικός και πλήρης αφοπλισμός της Χαμάς και μετά ουσιαστική ισραηλινή αποχώρηση και ανοικοδόμηση.

Η Χαμάς, αντίθετα, έχει συνδέσει την παράδοση του οπλισμού της με ισραηλινή αποχώρηση και ευρύτερες πολιτικές εγγυήσεις. Αυτό δημιουργεί το κλασικό πρόβλημα της «πρώτης κίνησης»: καμία πλευρά δεν θέλει να παραδώσει το βασικό της διαπραγματευτικό όπλο προτού κινηθεί η άλλη.

Το ισραηλινό στοίχημα

Ακριβώς εδώ βρίσκεται και η πολιτική λογική πίσω από την κίνηση Νετανιάχου.

Εάν το Ισραήλ αρνείται εξαρχής το αμερικανικό σχέδιο, κινδυνεύει να εμφανιστεί ως η πλευρά που εμποδίζει την πρωτοβουλία Τραμπ.

Εάν όμως αποδεχθεί να προχωρήσει η διαδικασία, το βάρος μεταφέρεται στη Χαμάς.

Η κρίσιμη ερώτηση τότε γίνεται:

θα παραδώσει πράγματι τα όπλα της;

Για την ισραηλινή ηγεσία, η απάντηση παραμένει εξαιρετικά αμφίβολη.

Και εάν η Χαμάς αρνηθεί ή επιχειρήσει έναν μερικό, συμβολικό αφοπλισμό, ο Νετανιάχου θα μπορεί να υποστηρίξει προς την Ουάσιγκτον ότι το σχέδιο απέτυχε όχι εξαιτίας του Ισραήλ αλλά επειδή η βασική προϋπόθεση ασφαλείας δεν εφαρμόστηκε.

Η Χαμάς μπροστά στο δυσκολότερο δίλημμα

Για τη Χαμάς, ο αφοπλισμός δεν αποτελεί απλώς στρατιωτική παραχώρηση.

Τα όπλα αποτελούν βασικό πυλώνα της πολιτικής ισχύος και της ταυτότητας της οργάνωσης.

Γι’ αυτό και ακόμη και οι αναφορές περί συμφωνίας επί της αρχής για παράδοση οπλισμού συνοδεύονται από όρους σχετικά με την ισραηλινή αποχώρηση και την πολιτική προοπτική των Παλαιστινίων.

Η εφαρμογή επομένως είναι πολύ δυσκολότερη από μια πολιτική ανακοίνωση.

Πρέπει να αποφασιστεί ποια όπλα παραδίδονται, ποιος τα παραλαμβάνει, ποιος επιβεβαιώνει ότι έχουν παραδοθεί όλα και — κυρίως — τι συμβαίνει εάν η διεθνής δύναμη σταθεροποίησης διαπιστώσει ότι η Χαμάς διατηρεί κρυφά οπλοστάσια.

Το Ισραήλ δεν εμπιστεύεται τη διεθνή δύναμη

Αυτό αποτελεί ακόμη μία βαθιά ισραηλινή ανησυχία.

Η κυβέρνηση Νετανιάχου εμφανίζεται δύσπιστη απέναντι στην ιδέα ότι μια διεθνής δύναμη σταθεροποίησης θα μπορούσε από μόνη της να εγγυηθεί την πλήρη αποστρατιωτικοποίηση της Γάζας.

Για το Ισραήλ, η εμπειρία προηγούμενων συμφωνιών έχει δημιουργήσει βαθιά δυσπιστία απέναντι σε μηχανισμούς επιτήρησης που δεν συνοδεύονται από πραγματική δυνατότητα επιβολής.

Το ερώτημα συνεπώς δεν είναι απλώς εάν θα υπάρξει διεθνής δύναμη.

Είναι εάν αυτή η δύναμη θα είναι πραγματικά διατεθειμένη — και ικανή — να συγκρουστεί με τη Χαμάς εάν η οργάνωση αρνηθεί να παραδώσει τα όπλα της.

Και στη μέση βρίσκεται ο Τραμπ

Για τον Λευκό Οίκο, η επιτυχία του σχεδίου έχει πλέον πολύ μεγαλύτερη πολιτική σημασία.

Ο Τραμπ θέλει να παρουσιάσει την πρωτοβουλία ως απόδειξη ότι η κυβέρνησή του μπορεί να μετατρέψει την κατάπαυση του πυρός σε μια νέα περιφερειακή πραγματικότητα.

Όμως η Ουάσιγκτον βρίσκεται μπροστά σε ένα δύσκολο δίλημμα.

Εάν πιέσει υπερβολικά τον Νετανιάχου, μπορεί να προκαλέσει σοβαρή κρίση με το Ισραήλ.

Εάν δεν τον πιέσει αρκετά, το σχέδιο μπορεί να παραμείνει στα χαρτιά.

Και εάν η Χαμάς δεν αφοπλιστεί, ολόκληρη η αμερικανική αρχιτεκτονική για τη μεταπολεμική Γάζα κινδυνεύει να βρεθεί χωρίς μηχανισμό εφαρμογής.

Στο βάθος οι εκλογές

Υπάρχει όμως και μία δεύτερη διάσταση: η πολιτική ημερομηνία λήξης του παιχνιδιού.

Το Ισραήλ κατευθύνεται προς τις εκλογές του Οκτωβρίου, ενώ στις ΗΠΑ πλησιάζουν οι ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου.

Ο Νετανιάχου δεν μπορεί εύκολα να εμφανιστεί στο εσωτερικό του Ισραήλ ως ηγέτης που υποχώρησε απέναντι στη Χαμάς.

Ταυτόχρονα, όμως, μια ανοιχτή σύγκρουση με τον Τραμπ θα είχε επίσης μεγάλο πολιτικό και στρατηγικό κόστος.

Η πίεση αυτή εξηγεί γιατί η σημερινή θέση του μπορεί να είναι πολιτικά πολύ πιο βολική:

δεν λέει πλέον “όχι” στον Τραμπ — λέει “ναι, εφόσον αφοπλιστεί πραγματικά η Χαμάς”.

Η παγίδα του σχεδίου

Και εδώ βρίσκεται ίσως το μεγαλύτερο πρόβλημα της αμερικανικής πρωτοβουλίας.

Σχεδόν όλοι μπορούν να συμφωνήσουν στον τελικό στόχο μιας αποστρατιωτικοποιημένης Γάζας.

Το πρόβλημα είναι ότι δεν συμφωνούν στη σειρά των κινήσεων που απαιτούνται για να φτάσουν εκεί.

Το Ισραήλ λέει:

αφοπλισμός πρώτα.

Η Χαμάς απαιτεί:

ισραηλινή αποχώρηση και εγγυήσεις παράλληλα με τη διαδικασία.

Και η Ουάσιγκτον προσπαθεί να δημιουργήσει έναν μηχανισμό που θα επιτρέψει και στις δύο πλευρές να κινηθούν χωρίς να πιστεύουν ότι παραδίδονται πρώτες.

Μέχρι στιγμής, αυτό παραμένει το μεγαλύτερο εμπόδιο.

Ο Νετανιάχου μπορεί να έχει βρει την πολιτική του έξοδο

Η νέα στάση του Ισραηλινού πρωθυπουργού μπορεί επομένως να είναι περισσότερο τακτική παρά στρατηγική υποχώρηση.

Αποδεχόμενος να συνεχιστεί η διαδικασία, αποφεύγει μια επικίνδυνη ρήξη με τον Τραμπ.

Διατηρώντας όμως τον πλήρη αφοπλισμό ως απαράβατη προϋπόθεση, κρατά ταυτόχρονα ανοιχτή την πόρτα για να μπλοκάρει τα επόμενα στάδια εάν θεωρήσει ότι η Χαμάς δεν εκπληρώνει τις δεσμεύσεις της.

Το αποτέλεσμα είναι ένα εξαιρετικά ενδιαφέρον πολιτικό στοίχημα:

ο Τραμπ πιστεύει ότι μπορεί να οδηγήσει τη Χαμάς στον αφοπλισμό. Ο Νετανιάχου συμφωνεί να τον αφήσει να προσπαθήσει — αλλά φαίνεται να στοιχηματίζει ότι τελικά δεν θα τα καταφέρει.

Και εάν αυτό συμβεί, η μάχη για το ποιος ευθύνεται για την αποτυχία του σχεδίου μπορεί να αποδειχθεί σχεδόν εξίσου σημαντική με τη μάχη για την ίδια τη Γάζα.

Πηγή: pagenews.gr