Νέο χωροταξικό για ΑΠΕ: Πού μπαίνουν όρια σε φωτοβολταϊκά και αιολικά

Το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας παρουσίασε το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις ΑΠΕ, με 18 απαντήσεις για τις αλλαγές στη χωροθέτηση φωτοβολταϊκών και αιολικών σταθμών. Το πλαίσιο βάζει αυστηρότερους κανόνες προστασίας για το περιβάλλον, τα μνημεία και τις τουριστικές περιοχές, ενώ χαράζει και τον ορίζοντα ανάπτυξης των ΑΠΕ έως το 2050.

Αυστηρότερο πλαίσιο για τις ΑΠΕ

Απαντήσεις σε 18 βασικά ερωτήματα για το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας έδωσε το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, ξεκαθαρίζοντας τι αλλάζει στη χωροθέτηση φωτοβολταϊκών και αιολικών σταθμών. Το νέο πλαίσιο συνοδεύεται από κανόνες που αφορούν τόσο τις επιτρεπόμενες περιοχές όσο και τα όρια ανάπτυξης, με στόχο να υπάρξει ένα σταθερό και διαφανές καθεστώς για επενδύσεις και αδειοδοτήσεις.

Στην ενημέρωση του υπουργείου περιγράφεται ένα πιο αυστηρό σύστημα προστασίας για περιοχές ιδιαίτερης περιβαλλοντικής και πολιτιστικής αξίας, ενώ παράλληλα τίθεται το ευρύτερο πλαίσιο για την πορεία των ΑΠΕ έως το 2050. Το βάρος πέφτει στη χωροταξική οργάνωση, έτσι ώστε η ανάπτυξη να γίνεται με σαφείς κανόνες και χωρίς αβεβαιότητες για τις τοπικές κοινωνίες.

Τι καλύπτει και τι εξαιρεί το νέο πλαίσιο

Το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο καλύπτει τις βασικές τεχνολογίες ΑΠΕ και αποθήκευσης ενέργειας. Σε αυτές περιλαμβάνονται φωτοβολταϊκοί σταθμοί, αιολικά πάρκα, μικρά υδροηλεκτρικά έργα, μονάδες βιομάζας, βιοαερίου, βιορρευστών και παραγωγής βιομεθανίου, γεωθερμικές εγκαταστάσεις, αλλά και -για πρώτη φορά- συστήματα αποθήκευσης ενέργειας, όπως οι μπαταρίες.

Την ίδια στιγμή, το πλαίσιο ορίζει και εξαιρέσεις. Εκτός πεδίου εφαρμογής μένουν έργα που λειτουργούν ήδη ή βρίσκονται σε προχωρημένο στάδιο αδειοδότησης, μικρές εγκαταστάσεις που εξαιρούνται από αδειοδοτικές διαδικασίες, μεγάλα υδροηλεκτρικά και έργα αντλησιοταμίευσης, φωτοβολταϊκά σε στέγες κτιρίων, σε ακάλυπτους χώρους οικοπέδων ή σε τεχνητές επιφάνειες, καθώς και σταθμοί κυματικής ενέργειας, εγκαταστάσεις ανανεώσιμου υδρογόνου και τα συνοδά έργα των σταθμών ΑΠΕ.

Πού απαγορεύονται τα φωτοβολταϊκά

Το νέο πλαίσιο βάζει οριζόντιους περιορισμούς για τα φωτοβολταϊκά σε περιοχές με αυξημένη περιβαλλοντική, φυσική και πολιτιστική αξία. Εκεί όπου πλέον δεν επιτρέπεται η εγκατάστασή τους περιλαμβάνονται όλες οι περιοχές Natura 2000, τα δάση και οι δασικές εκτάσεις, οι υγρότοποι Ραμσάρ, οι μικροί νησιωτικοί υγρότοποι, οι εθνικοί δρυμοί, τα αισθητικά δάση, τα προστατευόμενα τοπία, αλλά και μνημεία παγκόσμιας κληρονομιάς, ιστορικοί τόποι, αρχαία μνημεία και αρχαιολογικές ζώνες αυξημένης προστασίας.

Απαγόρευση ισχύει επίσης για περιοχές που έχουν χαρακτηριστεί ως Τοπία Ιδιαίτερου Φυσικού Κάλλους, για πυρήνες εθνικών δρυμών, για περιοχές με προστατευόμενες αναβαθμίδες, για ζώνες χωρίς δρόμους που ορίζονται από το ΥΠΕΝ, για ακτές κολύμβησης και για περιοχές με πηγές υδροληψίας νερού ανθρώπινης κατανάλωσης. Με αυτές τις προβλέψεις, το υπουργείο θέτει ένα ενιαίο εθνικό πλαίσιο προστασίας του φυσικού και πολιτιστικού αποθέματος.

Όριο κάλυψης γης και νέοι κανόνες για τα αιολικά

Πέρα από τις ζώνες αποκλεισμού, το νέο ΕΧΠ-ΑΠΕ εισάγει και ανώτατο όριο στην κάλυψη γης από φωτοβολταϊκά. Το μέγιστο ποσοστό για νέους φωτοβολταϊκούς σταθμούς ανά Περιφερειακή Ενότητα ορίζεται στο 1,5% της συνολικής έκτασης, για έργα που δεν έχουν ήδη περιβαλλοντική αδειοδότηση.

Για τα αιολικά πάρκα προβλέπονται επίσης σαφείς ζώνες αποκλεισμού. Δεν επιτρέπονται στην Αττική και τη Μητροπολιτική Περιοχή Θεσσαλονίκης, σε περιοχές με υψόμετρο άνω των 1.200 μέτρων, σε Ζώνες Ειδικής Προστασίας του δικτύου Natura 2000, σε υγροτόπους Ραμσάρ, σε Τοπία Ιδιαίτερου Φυσικού Κάλλους και στους πυρήνες εθνικών δρυμών. Οριζόντια απαγόρευση ισχύει επίσης σε ζώνες απολύτου προστασίας της φύσης, σε ζώνες προστασίας της φύσης του ν. 1650/1986, σε νησιά μικρότερα των 300 τ. χλμ. με ορισμένες εξαιρέσεις, σε κατηγορίες Α και Β του τουριστικού χωροταξικού, σε περιοχές τουρισμού-αναψυχής, σε τμήματα λατομικών ή μεταλλευτικών ζωνών που λειτουργούν επιφανειακά, σε περιοχές χωρίς δρόμους, σε ακτές κολύμβησης, σε περιοχές υδροληψίας ανθρώπινης κατανάλωσης και σε απάτητες παραλίες.

Πού μπορούν να αναπτυχθούν αιολικά και τι ισχύει για τις ΖΕΠ

Αντί για γενική απαγόρευση παντού, το πλαίσιο ορίζει «Περιοχές Καταλληλότητας» για αιολικά πάρκα. Η ανάπτυξη επιτρέπεται μόνο όπου υπάρχει επαρκές αιολικό δυναμικό, όπως αποτυπώνεται στον αιολικό χάρτη της ΡΑΑΕΥ ή τεκμηριώνεται με πιστοποιημένες μετρήσεις που υποβάλλονται στη ΡΑΑΕΥ, και πάντα με όρους προστασίας του περιβάλλοντος και του τοπίου.

Στις Ζώνες Ειδικής Προστασίας του δικτύου Natura 2000 η εγκατάσταση αιολικών επιτρέπεται μόνο κατ’ εξαίρεση και εφόσον συντρέχουν δύο προϋποθέσεις: να προβλέπεται ρητά στην εγκεκριμένη Ειδική Περιβαλλοντική Μελέτη και το αιολικό δυναμικό να είναι μεγαλύτερο από 7,5 m/s. Το ίδιο αυστηρό πνεύμα ακολουθείται και για τις πληγείσες περιοχές της Αττικής και της Μητροπολιτικής Θεσσαλονίκης, όπου η τοποθέτηση αιολικών σταθμών απαγορεύεται οριζόντια.

Προστασία μνημείων, τουρισμού και θαλάσσιου χώρου

Ειδική πρόβλεψη υπάρχει για τα μνημεία και τους αρχαιολογικούς χώρους. Όταν φωτοβολταϊκές εγκαταστάσεις σχεδιάζονται κοντά σε μνημεία παγκόσμιας κληρονομιάς, ιστορικούς τόπους, αρχαία μνημεία ή ζώνες προστασίας, απαιτείται ειδική μελέτη θέασης. Η μελέτη αξιολογεί τον τρόπο με τον οποίο το έργο εντάσσεται οπτικά στο τοπίο, καθώς και την επίδρασή του στον ιστορικό και πολιτιστικό χαρακτήρα της περιοχής.

Το νέο πλαίσιο προβλέπει επίσης αυστηρούς περιορισμούς για περιοχές υψηλού τουριστικού ενδιαφέροντος, δηλαδή για ζώνες που κατατάσσονται στις κατηγορίες Α και Β του Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τον Τουρισμό. Παράλληλα, επεκτείνεται και στον θαλάσσιο χώρο, με ειδικούς κανόνες χωροθέτησης για αιολικές και φωτοβολταϊκές εγκαταστάσεις στη θάλασσα, καθώς και με υποχρεωτικές εξειδικευμένες μελέτες για την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος και των οικοσυστημάτων.

Ορίζοντας έως το 2050 και συνέχεια των επενδύσεων

Το υπουργείο συνδέει το νέο ΕΧΠ-ΑΠΕ με τον ευρύτερο εθνικό σχεδιασμό για το 2050. Στόχος είναι η ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας, της ενεργειακής αυτονομίας και της βιώσιμης ανάπτυξης, με περισσότερες ΑΠΕ στην ηλεκτροπαραγωγή, ενίσχυση της αποθήκευσης ενέργειας και καλύτερη αξιοποίηση του χερσαίου και θαλάσσιου δυναμικού της χώρας.

Το πλαίσιο ξεκαθαρίζει επίσης ότι τα ήδη αδειοδοτημένα ή τα έργα που βρίσκονται σε προχωρημένο στάδιο αδειοδότησης συνεχίζουν να διέπονται από το ισχύον χωροταξικό καθεστώς. Η πρόβλεψη αυτή αφορά έργα που έχουν ήδη λάβει άδεια ή έχουν εγκριθεί ως προς την τυπική πληρότητα του φακέλου περιβαλλοντικής αδειοδότησης πριν από τη δημοσίευση του νέου πλαισίου σε ΦΕΚ.

Το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις ΑΠΕ τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση για 35 ημέρες, με στόχο τη συμμετοχή πολιτών, τοπικών κοινωνιών, δήμων, επιστημονικών φορέων και επιχειρήσεων στη διαμόρφωση των τελικών ρυθμίσεων. Πηγή: Pagenews.gr