Ελλάδα–Κύπρος πιέζουν τις Βρυξέλλες: «Η ενεργειακή ασφάλεια της ΕΕ σχεδιάστηκε για άλλον κόσμο»

Αθήνα και Λευκωσία ζητούν συλλογική ευρωπαϊκή απάντηση λίγο πριν από τον χειμώνα, με τις τιμές ενέργειας ξανά στα ύψη. Η ελληνική πλευρά θέτει ανοιχτά ζήτημα επανεξέτασης της αρχιτεκτονικής ενεργειακής ασφάλειας της ΕΕ, ενώ η Κύπρος επιμένει ότι η δική της ενεργειακή απομόνωση απαιτεί κοινές ευρωπαϊκές λύσεις.

Η ενεργειακή συζήτηση στην Ευρώπη αλλάζει ξανά.

Μετά από χρόνια κατά τα οποία το βασικό ερώτημα ήταν πώς θα μειωθεί η εξάρτηση από τη Ρωσία, η νέα κρίση αναγκάζει τις κυβερνήσεις να εξετάσουν ένα ευρύτερο πρόβλημα:

αν ολόκληρη η ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική ενεργειακής ασφάλειας εξακολουθεί να είναι κατάλληλη για το σημερινό γεωπολιτικό περιβάλλον.

Αυτό ακριβώς έθεσε η ελληνική πλευρά στο άτυπο Συμβούλιο Υπουργών Ενέργειας στο Δουβλίνο, λίγο πριν από την είσοδο στον χειμώνα και σε μια περίοδο ισχυρών πιέσεων στις τιμές. 

Τσάφος: Το σύστημα δέχεται πίεση από παντού

Ο υφυπουργός Ενέργειας Νίκος Τσάφος περιέγραψε ένα ενεργειακό σύστημα που βρίσκεται υπό πίεση σε πολλαπλά μέτωπα.

Βενζίνη.

Diesel.

Φυσικό αέριο.

Ηλεκτρισμός.

Το βασικό ερώτημα που έθεσε ήταν εάν το σημερινό ευρωπαϊκό σύστημα έχει σχεδιαστεί για τις συνθήκες που αντιμετωπίζει σήμερα η ήπειρος.

Αυτή η παρατήρηση έχει ιδιαίτερη σημασία.

Η προηγούμενη μεγάλη αναδιάρθρωση της ευρωπαϊκής ενεργειακής πολιτικής έγινε με επίκεντρο την απώλεια του ρωσικού αερίου.

Σήμερα όμως η πίεση δεν έρχεται από ένα μόνο σημείο.

Έρχεται από:

• ασταθείς διεθνείς αγορές,
• αυξημένες τιμές καυσίμων,
• γεωπολιτικά chokepoints,
• μεγαλύτερη εξάρτηση από LNG,
• κόστος δικτύων και διασυνδέσεων.

Ελλάδα και Κύπρος ζητούν συλλογική λύση

Η ελληνική και η κυπριακή πλευρά συνέκλιναν στην ανάγκη να υπάρξει ευρωπαϊκή και όχι αποσπασματικά εθνική απάντηση.

Η Κύπρος έχει ακόμη μεγαλύτερο πρόβλημα λόγω της ενεργειακής της απομόνωσης από την ηπειρωτική ευρωπαϊκή αγορά και υπογράμμισε ότι οι ιδιαίτερες γεωγραφικές συνθήκες δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται σαν να είναι ίδιες για όλα τα κράτη-μέλη.

Αυτό φέρνει ξανά στο προσκήνιο το βασικό ερώτημα των interconnections.

Η ενεργειακή ασφάλεια δεν εξαρτάται πλέον μόνο από το πόση ενέργεια έχει ένα κράτος.

Εξαρτάται από το πόσο γρήγορα μπορεί να την εισαγάγει, να την αποθηκεύσει και να τη μεταφέρει σε άλλη αγορά.

Γιατί ο χειμώνας αλλάζει το timing

Η συζήτηση γίνεται πιο επείγουσα επειδή ο χειμώνας πλησιάζει.

Όσο αυξάνεται η κατανάλωση για θέρμανση, η Ευρώπη γίνεται πιο ευάλωτη σε:

υψηλότερες τιμές φυσικού αερίου,

αυξημένη ζήτηση ηλεκτρισμού,

διακυμάνσεις στις διεθνείς αγορές LNG.

Γι’ αυτό η Αθήνα δεν ζητά μόνο προσωρινή στήριξη τιμών.

Θέτει ευρύτερο θέμα σχεδιασμού. 

Το ελληνικό ενδιαφέρον είναι διπλό

Για την Ελλάδα, η νέα ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική έχει δύο όψεις.

Η πρώτη είναι αμυντική.

Πώς θα προστατευτούν νοικοκυριά και επιχειρήσεις από νέα ενεργειακά shocks.

Η δεύτερη είναι στρατηγική.

Η Ελλάδα έχει επενδύσει σημαντικά στον ρόλο της ως ενεργειακής πύλης προς τη Νοτιοανατολική Ευρώπη, μέσω LNG και διασυνδέσεων.

Άρα όσο περισσότερο η ΕΕ μετακινείται προς ένα μοντέλο κοινής ενεργειακής ασφάλειας, τόσο μεγαλύτερη σημασία αποκτούν χώρες που μπορούν να λειτουργούν ως hubs.

Το κυπριακό ζήτημα φέρνει άλλη διάσταση

Η Κύπρος βρίσκεται σε διαφορετική θέση.

Η ενεργειακή της απομόνωση την καθιστά πιο ευάλωτη σε υψηλά κόστη και μικρότερη ευελιξία σε περιόδους κρίσης.

Γι’ αυτό η Λευκωσία ζητά η ΕΕ να αντιμετωπίσει την ενεργειακή ασφάλεια όχι μόνο ως ζήτημα αγοράς αλλά και ως ζήτημα συνοχής.

Το μεγάλο ερώτημα για τις Βρυξέλλες

Η Ευρώπη έχει πλέον:

περισσότερα LNG terminals,

περισσότερες διασυνδέσεις,

πιο διαφοροποιημένους προμηθευτές.

Αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι έχει λύσει το πρόβλημα της τιμής ή της ανθεκτικότητας.

Και αυτό είναι ακριβώς το σημείο στο οποίο Ελλάδα και Κύπρος επιχειρούν να μετακινήσουν τη συζήτηση:

όχι μόνο “από πού παίρνουμε ενέργεια”, αλλά “τι σύστημα χρειαζόμαστε για να αντέξει το επόμενο σοκ”.

Πηγή: pagenews.gr