Ο Κάρνεϊ στην καρδιά της Ευρώπης: Ο Καναδάς πλησιάζει την ΕΕ καθώς βαθαίνει το ρήγμα με τις ΗΠΑ

Ο Καναδός πρωθυπουργός θα παρακολουθήσει την ομιλία της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν για την Κατάσταση της Ένωσης και θα μιλήσει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, σε μια κίνηση με ισχυρό γεωπολιτικό συμβολισμό.

Ο Καναδάς στέλνει ένα ακόμη ισχυρό μήνυμα ότι επιδιώκει να αναβαθμίσει θεαματικά τις σχέσεις του με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Ο πρωθυπουργός Μαρκ Κάρνεϊ ετοιμάζεται να βρεθεί στο Στρασβούργο για μία από τις σημαντικότερες πολιτικές στιγμές της χρονιάς για την ΕΕ.

Ο Κάρνεϊ αναμένεται να παρακολουθήσει στις 16 Σεπτεμβρίου την ομιλία της προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν για την Κατάσταση της Ένωσης, ενώ μία ημέρα αργότερα, στις 17 Σεπτεμβρίου, θα απευθυνθεί ο ίδιος στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

Η παρουσία του δεν αποτελεί απλώς μια διπλωματική επίσκεψη. Έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η Οτάβα επιχειρεί να διαφοροποιήσει τις οικονομικές και στρατηγικές της σχέσεις, υπό το βάρος της έντασης στις εμπορικές σχέσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Η πρόσκληση της φον ντερ Λάιεν

Σύμφωνα με το POLITICO, η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν είχε απευθύνει την πρόσκληση στον Κάρνεϊ πριν από τη θερινή διακοπή των εργασιών των ευρωπαϊκών θεσμών.

Ευρωπαίος αξιωματούχος παρουσίασε την κίνηση ως ένδειξη των στενών σχέσεων Καναδά και ΕΕ, αλλά και της κοινής φιλοδοξίας για περαιτέρω αναβάθμιση της συνεργασίας.

Και ο συμβολισμός είναι ιδιαίτερα ισχυρός.

Η ετήσια ομιλία για την Κατάσταση της Ένωσης αποτελεί το βήμα από το οποίο η πρόεδρος της Κομισιόν παρουσιάζει τις βασικές πολιτικές, οικονομικές και γεωπολιτικές προτεραιότητες της Ευρώπης.

Η παρουσία του Καναδού πρωθυπουργού τοποθετεί έτσι την Οτάβα στην πρώτη γραμμή των διεθνών εταίρων που οι Βρυξέλλες θέλουν να κρατήσουν κοντά τους.

Ο Κάρνεϊ αναζητεί μεγαλύτερη αυτονομία από την Ουάσιγκτον

Πίσω από την επίσκεψη βρίσκεται μια πολύ μεγαλύτερη αλλαγή στην καναδική εξωτερική πολιτική.

Για δεκαετίες, η γεωγραφία και η οικονομία καθιστούσαν τις ΗΠΑ τον αδιαμφισβήτητα σημαντικότερο εμπορικό εταίρο του Καναδά.

Η νέα περίοδος εμπορικών εντάσεων με την Ουάσιγκτον, όμως, έχει αναδείξει τους κινδύνους αυτής της εξάρτησης.

Ο Κάρνεϊ επιδιώκει πλέον μεγαλύτερη διαφοροποίηση των εμπορικών σχέσεων και η Ευρώπη αποτελεί έναν από τους πλέον προφανείς εταίρους.

Καναδάς και ΕΕ διαθέτουν ήδη το ισχυρό θεμέλιο της εμπορικής συμφωνίας CETA, ενώ συνεργάζονται στενά στο NATO και σε μια σειρά κρίσιμων διεθνών ζητημάτων.

Το καινούργιο στοιχείο είναι ότι αυτή η σχέση αποκτά πλέον σαφέστερη στρατηγική και γεωπολιτική διάσταση.

Από το εμπόριο στην άμυνα και τις κρίσιμες πρώτες ύλες

Η συνεργασία μπορεί να επεκταθεί πολύ πέρα από τις παραδοσιακές εμπορικές σχέσεις.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση αναζητεί αξιόπιστους εταίρους σε κρίσιμες πρώτες ύλες, ενέργεια, άμυνα και τεχνολογία, καθώς προσπαθεί να μειώσει στρατηγικές εξαρτήσεις από τη Ρωσία και την Κίνα.

Ο Καναδάς διαθέτει σημαντικά πλεονεκτήματα σε όλα αυτά τα πεδία.

Οι τεράστιοι φυσικοί πόροι του, τα αποθέματα κρίσιμων ορυκτών, η συμμετοχή του στο NATO και η ανεπτυγμένη οικονομία του τον καθιστούν ιδιαίτερα ελκυστικό εταίρο για τις Βρυξέλλες.

Από την άλλη πλευρά, η ευρωπαϊκή αγορά των περίπου 450 εκατομμυρίων καταναλωτών προσφέρει στην Οτάβα αυτό ακριβώς που αναζητεί: μεγαλύτερο οικονομικό χώρο έξω από την αμερικανική αγορά.

Η «τρίτη οδός» του Κάρνεϊ

Ο Καναδός πρωθυπουργός έχει περιγράψει μια διεθνή τάξη στην οποία οι μεσαίες δυνάμεις δεν μπορούν πλέον να θεωρούν δεδομένο ότι οι παλαιές συμμαχίες και οικονομικές σχέσεις θα λειτουργούν όπως στο παρελθόν.

Η λογική του είναι ότι χώρες όπως ο Καναδάς πρέπει να δημιουργήσουν ένα πυκνότερο δίκτυο συνεργασιών, ώστε να αποκτήσουν μεγαλύτερη αυτονομία μέσα στον ανταγωνισμό ΗΠΑ και Κίνας.

Η Ευρώπη αντιμετωπίζει σε μεγάλο βαθμό το ίδιο δίλημμα.

Εμπόριο, τεχνολογία, ενέργεια, πρώτες ύλες και αμυντική βιομηχανία έχουν μετατραπεί πλέον σε εργαλεία γεωπολιτικής ισχύος.

Και αυτό φέρνει Βρυξέλλες και Οτάβα ακόμη πιο κοντά.

Μετά το Στρασβούργο έρχεται η επόμενη κίνηση

Η ευρωπαϊκή εμφάνιση του Κάρνεϊ δεν αναμένεται να αποτελέσει μεμονωμένο επεισόδιο.

Το επόμενο μεγάλο ορόσημο στις σχέσεις των δύο πλευρών αναμένεται να είναι η Σύνοδος ΕΕ-Καναδά στην Οτάβα στα τέλη Οκτωβρίου.

Εκεί η πολιτική προσέγγιση μπορεί να μετατραπεί σε συγκεκριμένες συμφωνίες.

Στο τραπέζι βρίσκονται δυνητικά η αμυντική συνεργασία, η οικονομική ασφάλεια, οι κρίσιμες πρώτες ύλες, η ενέργεια, η τεχνητή νοημοσύνη και η ασφάλεια στην Αρκτική.

Χτίζεται ένας νέος άξονας Καναδά–ΕΕ;

Η επίσκεψη Κάρνεϊ δεν σημαίνει ότι ο Καναδάς εγκαταλείπει τις Ηνωμένες Πολιτείες. Μια τέτοια εξέλιξη θα ήταν εξαιρετικά δύσκολη τόσο οικονομικά όσο και γεωπολιτικά.

Αυτό που διαμορφώνεται είναι κάτι διαφορετικό και ίσως σημαντικότερο:

Ο Καναδάς χτίζει στρατηγική ασφάλεια απέναντι στην υπερβολική εξάρτηση από την Ουάσιγκτον — και η Ευρώπη επιχειρεί ακριβώς το ίδιο.

Οι δύο πλευρές εξακολουθούν να αποτελούν μέρος του ευρύτερου δυτικού στρατοπέδου, αλλά επιδιώκουν μεγαλύτερο περιθώριο κινήσεων σε έναν κόσμο όπου η αμερικανική πολιτική έχει γίνει λιγότερο προβλέψιμη.

Γι’ αυτό και η εικόνα του Μαρκ Κάρνεϊ στο Στρασβούργο δίπλα στην ευρωπαϊκή ηγεσία θα έχει βάρος πολύ μεγαλύτερο από μια συνηθισμένη διπλωματική επίσκεψη.

Το μήνυμα είναι ότι Καναδάς και Ευρώπη δεν θέλουν πλέον απλώς να συνεργάζονται. Θέλουν να μειώσουν τις εξαρτήσεις τους και να αποκτήσουν μεγαλύτερη στρατηγική αυτονομία σε μια εποχή όπου οι παλιές βεβαιότητες της Δύσης δοκιμάζονται.

Πηγή: POLITICO Europe