Δεύτερη σύνταξη με «φορομπόνους»: Ποιοι κερδίζουν από τα νέα επαγγελματικά Ταμεία
ΧΡΟΝΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ 9 '
Πηγή Φωτογραφίας: eurokinissi//Δεύτερη σύνταξη με «φορομπόνους»: Ποιοι κερδίζουν από τα νέα επαγγελματικά Ταμεία
Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές των τελευταίων ετών στο ασφαλιστικό σύστημα επιχειρεί να περάσει πλέον από τη θεωρία στην καθημερινότητα εργαζομένων, ελεύθερων επαγγελματιών και επιχειρήσεων.
Το νέο πλαίσιο για τα Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης ανοίγει περισσότερο τον δεύτερο πυλώνα του ασφαλιστικού συστήματος, με στόχο να πάψει η επαγγελματική ασφάλιση να αποτελεί προνόμιο κυρίως εργαζομένων σε μεγάλες επιχειρήσεις και οργανωμένους κλάδους.
Το πραγματικό διακύβευμα είναι απλό:
ο εργαζόμενος να μπορεί, παράλληλα με την κύρια και την επικουρική του σύνταξη, να δημιουργεί σταδιακά ένα ακόμη προσωπικό συνταξιοδοτικό κεφάλαιο.
Και η κυβέρνηση επιχειρεί να το κάνει ελκυστικό με τρία βασικά εργαλεία:
μεγαλύτερη πρόσβαση, ισχυρότερα φορολογικά κίνητρα και δυνατότητα μεταφοράς των ασφαλιστικών δικαιωμάτων όταν ο εργαζόμενος αλλάζει δουλειά.
Από 55.000 ασφαλισμένους σε πολύ μεγαλύτερη αγορά
Σήμερα λειτουργούν στην Ελλάδα 27 Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης, με περίπου 55.000 ασφαλισμένους και μέσο ατομικό λογαριασμό περίπου 10.500 ευρώ.
Ο αριθμός παραμένει μικρός σε σχέση με το σύνολο της αγοράς εργασίας.
Αυτό ακριβώς επιδιώκει να αλλάξει το νέο μοντέλο μέσω των Ανοιχτών ΤΕΑ και των Ανοιχτών Ομαδικών Ασφαλιστικών Προϊόντων Επαγγελματικής Συνταξιοδότησης.
Η λογική είναι ότι ένας μικρός εργοδότης δεν θα χρειάζεται πλέον να δημιουργήσει από το μηδέν δικό του επαγγελματικό Ταμείο για να προσφέρει τέτοια δυνατότητα στους εργαζομένους του.
Και αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία για την Ελλάδα, όπου η συντριπτική πλειονότητα των επιχειρήσεων είναι μικρές και πολύ μικρές.
Κεραμέως: «Κάθε εργαζόμενος να μπορεί να σχεδιάζει το μέλλον του με μεγαλύτερη ασφάλεια»
Η υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης Νίκη Κεραμέως συνδέει τη μεταρρύθμιση με μια ευρύτερη ενίσχυση του δεύτερου πυλώνα.
«Η ενίσχυση και ο διαρκής εκσυγχρονισμός του ασφαλιστικού μας συστήματος αποτελεί σταθερή προτεραιότητα, με στόχο ένα πλαίσιο βιώσιμο, δίκαιο και σύγχρονο, που ανταποκρίνεται στις πραγματικές ανάγκες εργαζομένων και επιχειρήσεων».
Όπως υπογραμμίζει:
«Ενδυναμώνουμε τον δεύτερο πυλώνα του ασφαλιστικού συστήματος και διευρύνουμε τις επιλογές των εργαζομένων για τη δημιουργία ενός πρόσθετου συνταξιοδοτικού εισοδήματος, παρέχοντας ταυτόχρονα περισσότερα εργαλεία και δυνατότητες στις επιχειρήσεις».
Και συμπληρώνει:
«Κεντρική μας επιδίωξη είναι κάθε εργαζόμενος να μπορεί να σχεδιάζει το μέλλον του με ακόμη μεγαλύτερη ασφάλεια».
Τι σημαίνει πρακτικά «δεύτερη σύνταξη»
Τα ΤΕΑ δεν αντικαθιστούν την κύρια ή την επικουρική σύνταξη.
Λειτουργούν συμπληρωματικά.
Ο ασφαλισμένος καταβάλλει εισφορές, οι οποίες συσσωρεύονται και επενδύονται σε βάθος χρόνου. Στη συνταξιοδότηση, ανάλογα με το πρόγραμμα, το κεφάλαιο μπορεί να επιστραφεί είτε ως περιοδική σύνταξη είτε ως εφάπαξ.
Το τελικό ποσό δεν είναι προκαθορισμένο.
Εξαρτάται από:
- το ύψος των εισφορών,
- τη διάρκεια παραμονής,
- τις επενδυτικές αποδόσεις,
- τη συμμετοχή ή όχι του εργοδότη,
- τους όρους του συγκεκριμένου Ταμείου.
Γι’ αυτό και ο χρόνος γίνεται καθοριστικός παράγοντας.
Ένας εργαζόμενος που ξεκινά στα 30 ή στα 35 έχει εντελώς διαφορετικό χρονικό ορίζοντα συσσώρευσης από κάποιον που μπαίνει για πρώτη φορά στα 60.
Το μεγάλο φορολογικό κίνητρο
Η κυβέρνηση επιχειρεί να κάνει το σύστημα ελκυστικό κυρίως μέσω της φορολογικής μεταχείρισης των εισφορών.
Σύμφωνα με το νέο πλαίσιο, οι εισφορές εκπίπτουν κατά 100%, μέχρι τα προβλεπόμενα όρια.
Για τους ελεύθερους επαγγελματίες, το ανώτατο ετήσιο όριο φτάνει τις 35.000 ευρώ.
Για τους μισθωτούς, το όριο μπορεί να φτάσει έως το 35% του ετήσιου εισοδήματος.
Πρακτικά, το κράτος δημιουργεί κίνητρο ώστε μέρος του σημερινού εισοδήματος να μετατρέπεται σε μακροχρόνια συνταξιοδοτική αποταμίευση.
Τι αλλάζει για τους άνω των 55
Μία ακόμη σημαντική παρέμβαση αφορά όσους μπαίνουν για πρώτη φορά στην επαγγελματική ασφάλιση σε ηλικία 55 ετών και άνω.
Για αυτούς προβλέπεται ειδικό πλαφόν:
20.000 ευρώ ετησίως για τους μη μισθωτούς ή 20% του εισοδήματος για τους μισθωτούς.
Παράλληλα, αίρεται η προηγούμενη φορολογική επιβάρυνση που λειτουργούσε ως αντικίνητρο για κάποιον που αποφάσιζε να ενταχθεί στο σύστημα σε μεγαλύτερη ηλικία.
Η ηλικία εξόδου καθορίζει πλέον τον φόρο
Μία από τις μεγαλύτερες αλλαγές αφορά τον τρόπο φορολόγησης της παροχής.
Η φορολογία δεν συνδέεται πλέον τόσο με τα χρόνια συμμετοχής όσο με την ηλικία κατά την οποία ο ασφαλισμένος λαμβάνει τα χρήματά του.
Για έξοδο από τα 62 έως και τα 67:
η περιοδική σύνταξη φορολογείται με 5% και το εφάπαξ με 10%.
Για έξοδο μετά τα 67:
η φορολογία υποχωρεί στο 2,5% για τη σύνταξη και στο 5% για το εφάπαξ.
Έτσι δημιουργείται διπλό κίνητρο:
παραμονή περισσότερο χρόνο στο πρόγραμμα και επιλογή περιοδικής σύνταξης αντί εφάπαξ.
Αλλάζεις δουλειά; Δεν χάνεις τα χρήματά σου
Ίσως η πιο σημαντική αλλαγή για τη σύγχρονη αγορά εργασίας αφορά τη φορητότητα.
Η εποχή κατά την οποία κάποιος εργαζόταν στον ίδιο εργοδότη επί 30 ή 40 χρόνια έχει σε μεγάλο βαθμό τελειώσει.
Πλέον ένας εργαζόμενος μπορεί να αλλάξει πολλές φορές εταιρεία, κλάδο ακόμη και επαγγελματική κατάσταση.
Το νέο πλαίσιο προβλέπει ότι τα κατοχυρωμένα δικαιώματα και το συσσωρευμένο κεφάλαιο μπορούν να μεταφέρονται σε άλλο επαγγελματικό Ταμείο ή συνταξιοδοτικό πρόγραμμα.
Έτσι, η αλλαγή εργασίας δεν σημαίνει ότι η επαγγελματική αποταμίευση ξεκινά ξανά από το μηδέν.
Και η ανεργία δεν διαγράφει τον λογαριασμό
Αντίστοιχα, μια περίοδος ανεργίας δεν σημαίνει αυτόματη απώλεια της επαγγελματικής ασφάλισης.
Ο ασφαλισμένος μπορεί να διατηρεί τη σχέση του με το σύστημα και τα δικαιώματα που έχει ήδη δημιουργήσει.
Πρόκειται για κρίσιμη αλλαγή, ακριβώς επειδή η σύγχρονη εργασιακή ζωή περιλαμβάνει συχνότερες μεταβάσεις μεταξύ απασχόλησης, ανεργίας και νέας εργασίας.
Εργοδότης και εργαζόμενος μπορούν να πληρώνουν μαζί
Οι εισφορές δεν χρειάζεται να βαρύνουν αποκλειστικά τον εργαζόμενο.
Ανάλογα με το πρόγραμμα, μπορούν να καταβάλλονται:
από τον εργαζόμενο,
από τον εργοδότη,
ή από κοινού.
Και αυτό μετατρέπει την επαγγελματική ασφάλιση σε κάτι περισσότερο από ασφαλιστικό εργαλείο.
Τη μετατρέπει σε παροχή εργασίας.
Για μια επιχείρηση που δυσκολεύεται να βρει ή να κρατήσει εξειδικευμένο προσωπικό, η συμμετοχή σε ένα επαγγελματικό συνταξιοδοτικό πρόγραμμα μπορεί να λειτουργήσει ως πρόσθετο στοιχείο του συνολικού πακέτου αποδοχών.
Η «μάχη ταλέντου» αλλάζει και τις εταιρικές παροχές
Αυτό είναι ένα οικονομικό στοιχείο που συχνά υποτιμάται.
Σε μια αγορά όπου επιχειρήσεις ανταγωνίζονται για στελέχη, τεχνικούς και εξειδικευμένους εργαζομένους, η αμοιβή δεν είναι πλέον μόνο ο μηνιαίος μισθός.
Ιδιωτική ασφάλιση.
Επαγγελματική σύνταξη.
Παροχές υγείας.
Bonus.
Ευελιξία.
Όλα μπαίνουν στην ίδια εξίσωση.
Το νέο μοντέλο των ΤΕΑ δίνει επομένως στις μικρότερες επιχειρήσεις ένα εργαλείο που μέχρι σήμερα ήταν ευκολότερο να αξιοποιηθεί από μεγαλύτερους εργοδότες.
Τα επαγγελματικά Ταμεία μπορούν να μπουν και στην Υγεία
Το νέο πλαίσιο επιτρέπει υπό προϋποθέσεις στα επαγγελματικά σχήματα να παρέχουν και προγράμματα υγείας μέσω ασφαλιστικών, αντασφαλιστικών εταιρειών ή παρόχων υπηρεσιών υγείας.
Δυνατότητα κάλυψης μπορεί να υπάρχει και για μέλη της οικογένειας.
Άρα δημιουργείται δυνητικά ένα ευρύτερο μοντέλο εταιρικών παροχών:
σύνταξη + υγεία + οικογενειακή κάλυψη.
Δεν υπάρχει «δωρεάν απόδοση»
Εδώ απαιτείται όμως προσοχή.
Η επαγγελματική ασφάλιση είναι αποταμιευτικό και επενδυτικό εργαλείο.
Δεν υπάρχει κοινή εγγυημένη απόδοση για όλους.
Οι εισφορές επενδύονται και το τελικό αποτέλεσμα εξαρτάται από την πορεία των επενδύσεων και τους όρους του κάθε Ταμείου.
Άρα ο ασφαλισμένος δεν πρέπει να εξετάζει μόνο το φορολογικό όφελος.
Πρέπει να γνωρίζει τις χρεώσεις, την επενδυτική πολιτική, τον κίνδυνο και τους όρους εξόδου.
Γιατί η αλλαγή έχει και μακροοικονομική σημασία
Η κυβέρνηση δεν βλέπει τον δεύτερο πυλώνα μόνο ως συνταξιοδοτική πολιτική.
Υπάρχει και μία μεγαλύτερη οικονομική διάσταση.
Τα επαγγελματικά Ταμεία συγκεντρώνουν μακροχρόνιο αποταμιευτικό κεφάλαιο.
Όσο μεγαλώνει το ενεργητικό τους, τόσο μεγαλύτερη δεξαμενή θεσμικών κεφαλαίων δημιουργείται για επενδύσεις.
Αυτό είναι ένα από τα στοιχεία στα οποία η Ελλάδα υπολείπεται παραδοσιακά άλλων ευρωπαϊκών οικονομιών με ανεπτυγμένους δεύτερους πυλώνες.
Άρα η μεταρρύθμιση επιχειρεί να πετύχει δύο πράγματα ταυτόχρονα:
να αυξήσει το εισόδημα του εργαζομένου μετά τη συνταξιοδότηση και να ενισχύσει τη μακροχρόνια εγχώρια αποταμίευση.
Ποιοι έχουν περισσότερο να κερδίσουν
Τέσσερις κατηγορίες βρίσκονται στο επίκεντρο:
οι νεότεροι εργαζόμενοι, επειδή έχουν μπροστά τους δεκαετίες συσσώρευσης,
οι εργαζόμενοι σε μικρές επιχειρήσεις, επειδή τα ανοιχτά σχήματα διευκολύνουν την πρόσβασή τους,
οι ελεύθεροι επαγγελματίες, που αποκτούν πρόσθετο φορολογικά υποστηριζόμενο εργαλείο συνταξιοδοτικής αποταμίευσης,
και οι εργαζόμενοι με μεγάλη επαγγελματική κινητικότητα, επειδή πλέον μπορούν να μεταφέρουν τα δικαιώματά τους.
Από τη σύνταξη του κράτους στη σύνταξη που «χτίζει» και ο εργαζόμενος
Αυτή είναι η πραγματικά πολιτική διάσταση της μεταρρύθμισης.
Το ασφαλιστικό μοντέλο γίνεται σταδιακά πολυεπίπεδο.
Ο πρώτος πυλώνας παραμένει δημόσιος και υποχρεωτικός.
Ο δεύτερος προσθέτει επαγγελματική αποταμίευση.
Και ο τρίτος παραμένει η ατομική ιδιωτική ασφάλιση.
Η μεγάλη αλλαγή είναι ότι ο δεύτερος πυλώνας επιχειρεί πλέον να πάψει να αφορά λίγους.
Τα ανοιχτά Ταμεία, η φορητότητα και τα νέα φορολογικά κίνητρα τον φέρνουν πολύ πιο κοντά στον μέσο εργαζόμενο και στην ελληνική μικρομεσαία επιχείρηση.
Αυτό όμως δημιουργεί και μια νέα ευθύνη.
Ο εργαζόμενος πρέπει να αρχίσει να σκέφτεται τη σύνταξή του πολύ νωρίτερα από την ηλικία των 60.
Γιατί στην κεφαλαιοποιητική αποταμίευση ο σημαντικότερος παράγοντας δεν είναι μόνο πόσα βάζεις.
Είναι για πόσο χρόνο τα βάζεις.
Και αν το νέο σύστημα αποκτήσει πραγματική μαζικότητα, η επαγγελματική σύνταξη μπορεί να εξελιχθεί από μια σχετικά άγνωστη παροχή σε ένα νέο κομμάτι του ελληνικού εργασιακού συμβολαίου:
μισθός σήμερα, αλλά και πρόσθετο εισόδημα για αύριο.
Πηγή: pagenews.gr
Διαβάστε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο
