Ιράν: Νέα «απαγορευμένη ζώνη» στον Κόλπο – Έρχεται νέος διάδρομος στο Ορμούζ
ΧΡΟΝΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ 8 '
Νέα δεδομένα επιχειρεί να δημιουργήσει το Ιράν στον Περσικό Κόλπο, καθώς προετοιμάζεται να ανακοινώσει τις επόμενες ημέρες νέα ζώνη περιορισμένης ναυσιπλοΐας, αλλά και τους χάρτες ενός νέου διαδρόμου διέλευσης πλοίων μέσω των Στενών του Ορμούζ.
Την ανακοίνωση έκανε ο Μοχσέν Ρεζαΐ, γραμματέας του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας του Ιράν, σε συνέντευξή του στην κρατική τηλεόραση.
Σύμφωνα με τον Ρεζαΐ, η νέα ζώνη θα ξεκινά από το σημείο όπου αρχίζει ο αμερικανικός αποκλεισμός των ιρανικών λιμανιών και θα εκτείνεται προς τον Περσικό Κόλπο.
Ο Ιρανός αξιωματούχος προειδοποίησε παράλληλα ότι κάθε πλοίο που θα εισέρχεται στη συγκεκριμένη περιοχή θα προστίθεται σε κατάλογο κυρώσεων, χωρίς ωστόσο να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες για το εύρος της ζώνης ή τον τρόπο εφαρμογής των μέτρων.
Συμφωνήθηκαν οι χάρτες με το Ομάν, λέει η Τεχεράνη
Την ίδια στιγμή, το Ιράν προχωρά στον σχεδιασμό νέων διαδρομών διέλευσης μέσω των Στενών του Ορμούζ, έπειτα από εβδομάδες συνομιλιών με το Ομάν.
Ο Ρεζαΐ δήλωσε ότι οι χάρτες έχουν ήδη συμφωνηθεί και απομένει η επίσημη υπογραφή.
«Οι χάρτες ενός νέου διεθνούς διαδρόμου, ο οποίος βρίσκεται σε ιρανικά και ομανικά ύδατα και στον οποίο το Ιράν θα έχει τη διαχείριση, έχουν συμφωνηθεί και θα πρέπει να υπογραφούν τις επόμενες ημέρες», ανέφερε.
Οι δύο χώρες, οι οποίες βρίσκονται στις δύο πλευρές του στρατηγικού περάσματος, διαπραγματεύονται εδώ και εβδομάδες ένα νέο πλαίσιο διαχείρισης της ναυσιπλοΐας.
Ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών Εσμαΐλ Μπαγαΐ δήλωσε τη Δευτέρα ότι η συμφωνία βρίσκεται πλέον στο τελικό στάδιο και θα περιλαμβάνει έναν προσωρινό ασφαλή διάδρομο μέσω των Στενών.
Το σχέδιο Ιράν–Ομάν
Η βάση της συμφωνίας είχε ανακοινωθεί στις 25 Αυγούστου, όταν Ιράν και Ομάν γνωστοποίησαν ότι εργάζονται πάνω σε ένα πλαίσιο που περιλαμβάνει:
- τη δημιουργία κοινού προσωρινού διαδρόμου ναυσιπλοΐας μέσω του Ορμούζ,
- κοινές επιχειρήσεις εκκαθάρισης ναρκών,
- και μεταγενέστερες διαπραγματεύσεις για τη δημιουργία μόνιμου διαδρόμου.
Η συμφωνία θεωρείται κρίσιμη για την προσπάθεια αποκατάστασης της εμπορικής ναυσιπλοΐας σε ένα πέρασμα από το οποίο, πριν από τον πόλεμο, διακινούνταν περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου και του LNG.
Τα Στενά παραμένουν σχεδόν κλειστά από την έναρξη της σύγκρουσης ΗΠΑ–Ισραήλ–Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου.
Τεχεράνη: «Το Ορμούζ θα ανοίξει όταν σταματήσουν οι ΗΠΑ»
Η ιρανική πλευρά συνδέει ευθέως την πλήρη αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας με τον τερματισμό των αμερικανικών επιχειρήσεων.
«Θα δεσμευτούμε ότι τα Στενά του Ορμούζ θα παραμείνουν ανοικτά μόνο όταν οι Αμερικανοί σταματήσουν τις δολιοφθορές, τις απειλές και τις επιθέσεις εναντίον του Ιράν», δήλωσε ο Ρεζαΐ.
Μετά την έναρξη των αμερικανικών και ισραηλινών πληγμάτων κατά του Ιράν, η Τεχεράνη έκλεισε τα Στενά και απάντησε με επιθέσεις εναντίον του Ισραήλ, στόχων σε γειτονικές χώρες του Κόλπου και πλοίων που κινούνταν στην περιοχή.
Τον Απρίλιο, η Ουάσιγκτον επέβαλε ναυτικό αποκλεισμό στην κίνηση από και προς ιρανικά λιμάνια, ενώ αμερικανικές δυνάμεις έχουν πλήξει ιρανικά δεξαμενόπλοια.
Η προσωρινή συμφωνία που επιτεύχθηκε τον Ιούνιο δεν οδήγησε σε διαρκή εκεχειρία και τις τελευταίες ημέρες ΗΠΑ και Ιράν έχουν επιστρέψει σε έναν νέο κύκλο αμοιβαίων επιθέσεων.
Η διαφωνία για τα διόδια
Ένα από τα ανοιχτά ζητήματα αφορά το εάν τα πλοία που θα χρησιμοποιούν τη νέα διαδρομή θα καταβάλλουν τέλη διέλευσης.
Η Τεχεράνη έχει εξετάσει την επιβολή τελών στα πλοία που περνούν από το Ορμούζ.
Ωστόσο, ο υπουργός Εξωτερικών του Ομάν είχε δηλώσει σε συνεδρίαση του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου στις 25 Ιουνίου ότι οι μελλοντικές ρυθμίσεις δεν θα περιλαμβάνουν διόδια.
Η διαφορά είναι ουσιαστική, καθώς το Ιράν επιδιώκει αυξημένο ρόλο στη διαχείριση του περάσματος, ενώ το Ομάν προσπαθεί να διαμορφώσει ένα πλαίσιο που θα επιτρέψει την επανεκκίνηση της ασφαλούς διεθνούς ναυσιπλοΐας.
Οι ΗΠΑ απορρίπτουν ιρανικό έλεγχο
Η κυβέρνηση Τραμπ έχει ήδη ξεκαθαρίσει ότι δεν πρόκειται να αναγνωρίσει μια συμφωνία Ιράν–Ομάν εφόσον αυτή παρέχει στην Τεχεράνη έλεγχο επί των Στενών.
Η Ουάσιγκτον απορρίπτει τόσο την επιβολή ιρανικών διοδίων όσο και την αξίωση της Τεχεράνης να ελέγχει τη διέλευση των εμπορικών πλοίων.
Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει επανειλημμένα υποστηρίξει ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες ελέγχουν το Ορμούζ, ενώ η αμερικανική θέση παραμένει ότι η στρατηγική θαλάσσια οδός πρέπει να είναι ανοικτή στην ελεύθερη ναυσιπλοΐα.
Νέα επεισόδια με αμερικανικά πολεμικά και ιρανικά tankers
Οι ανακοινώσεις της Τεχεράνης έρχονται μετά από ένα νέο κύμα στρατιωτικών επεισοδίων στην περιοχή.
Η CENTCOM ανακοίνωσε το Σάββατο ότι αμερικανικές δυνάμεις έπληξαν τρία ιρανικά πετρελαιοφόρα, έπειτα από επιθέσεις των Φρουρών της Επανάστασης εναντίον αμερικανικών πολεμικών πλοίων.
Μεταξύ των πλοίων που επλήγησαν ήταν το M/T Downy, ανοικτά του νησιού Kharg, όπου βρίσκεται ο βασικός κόμβος εξαγωγής ιρανικού πετρελαίου, και το M/T Stark 1, κοντά στο Jask, στο Ομάνικό Πέλαγος και λίγο έξω από τα Στενά του Ορμούζ.
Η CENTCOM ανακοίνωσε:
«Ένα αμερικανικό αεροπλανοφόρο και ένα αντιτορπιλικό κατευθυνόμενων πυραύλων απέφυγαν επιτυχώς πολλαπλές απρόκλητες ιρανικές επιθέσεις. Κανένα μέλος του αμερικανικού προσωπικού δεν τραυματίστηκε».
Γκαλιμπάφ: «Τέλος στην εποχή των αναλογικών απαντήσεων»
Η αντίδραση της Τεχεράνης ήταν άμεση.
Ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου Μοχαμάντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ, ο οποίος έχει αναλάβει ρόλο βασικού διαπραγματευτή στις προσπάθειες τερματισμού της σύγκρουσης, προειδοποίησε την Κυριακή ότι το Ιράν αλλάζει πλέον τους κανόνες της απάντησής του.
«Η εποχή των αναλογικών απαντήσεων έχει τελειώσει», δήλωσε.
Και πρόσθεσε:
«Κάθε επιθετική ενέργεια εναντίον των συμφερόντων και της ασφάλειας του Ιράν θα λάβει ταχύτερη, εντονότερη και πιο επώδυνη απάντηση».
Απειλές και κατά αμερικανικών ενεργειακών εταιρειών
Τη Δευτέρα ο Γκαλιμπάφ προχώρησε ακόμη περισσότερο, απειλώντας ευθέως αμερικανικές πετρελαϊκές και ενεργειακές εταιρείες που δραστηριοποιούνται στην περιοχή του Κόλπου.
«Είναι απλό: η αλυσίδα παραγωγής πετρελαίου και φυσικού αερίου εδώ είναι εκτεταμένη, προσβάσιμη και εκτεθειμένη. Οι αμερικανικές εταιρείες πετρελαίου και φυσικού αερίου σε αυτά τα ύδατα και τις εγκαταστάσεις μοιράζονται την ίδια έκθεση», έγραψε στο Χ.
«Χτυπήστε τα περιουσιακά μας στοιχεία και θα χτυπηθείτε. Το έχουμε ήδη αποδείξει», πρόσθεσε.
Οι δηλώσεις αυξάνουν την ανησυχία ότι η νέα κλιμάκωση μπορεί να επεκταθεί από τη ναυσιπλοΐα και τα ιρανικά tankers σε ενεργειακές εγκαταστάσεις στην ευρύτερη περιοχή του Κόλπου.
Brent στα $98 με την αγορά να παρακολουθεί το Ορμούζ
Η νέα ένταση έχει ήδη περάσει στις αγορές.
Το Brent ενισχυόταν κατά 1,79% στα 98 δολάρια το βαρέλι, καθώς οι επενδυτές παρακολουθούν τόσο τα νέα στρατιωτικά επεισόδια όσο και τις ανακοινώσεις της Τεχεράνης για τη νέα restricted zone.
Η σημασία του Ορμούζ παραμένει τεράστια για την παγκόσμια ενεργειακή αγορά.
Πριν από τον πόλεμο, περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου και του LNG περνούσε από τη συγκεκριμένη θαλάσσια δίοδο.
Οποιαδήποτε νέα επιδείνωση των συνθηκών ασφαλείας ή προσπάθεια επιβολής περιορισμών στη διέλευση μπορεί επομένως να έχει άμεσο αντίκτυπο στις τιμές της ενέργειας, στο κόστος των θαλάσσιων μεταφορών και στα ασφάλιστρα των πλοίων.
Τι περιμένουμε τις επόμενες ημέρες
Το επόμενο βήμα βρίσκεται πλέον στις επίσημες ανακοινώσεις της Τεχεράνης.
Το Ιράν έχει προαναγγείλει:
τη δημοσιοποίηση των ορίων της νέας restricted zone,
την παρουσίαση των χαρτών του νέου διαδρόμου στο Ορμούζ,
και την ολοκλήρωση της συμφωνίας με το Ομάν.
Από τις λεπτομέρειες αυτών των ανακοινώσεων θα φανεί εάν πρόκειται κυρίως για έναν προσωρινό μηχανισμό ασφαλούς ναυσιπλοΐας ή εάν η Τεχεράνη θα επιχειρήσει πράγματι να θεσμοθετήσει έναν πολύ μεγαλύτερο ρόλο για τον εαυτό της στον έλεγχο των διελεύσεων.
Σε κάθε περίπτωση, η νέα κίνηση έρχεται σε μια στιγμή κατά την οποία ΗΠΑ και Ιράν ανταλλάσσουν ξανά στρατιωτικά πλήγματα, το Ορμούζ παραμένει σχεδόν κλειστό και το πετρέλαιο πλησιάζει τα 100 δολάρια.
Και αυτό καθιστά τις επόμενες ημέρες κρίσιμες όχι μόνο για τον Περσικό Κόλπο, αλλά και για την παγκόσμια ενεργειακή αγορά.
Πηγή: pagenews.gr
Διαβάστε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο
