«NAZA»: Ισραηλινοί στρατιωτικοί σπάνε τη σιωπή για τη Γάζα – Οι αποκαλύψεις που συγκλονίζουν τη Βενετία

Μαρτυρίες μέσα από τον ισραηλινό στρατιωτικό μηχανισμό, συστήματα AI, εκτιμήσεις αναμενόμενων απωλειών αμάχων και χτυπήματα σε κατοικημένες περιοχές βρίσκονται στο επίκεντρο του «NAZA» – Το νέο ντοκιμαντέρ των Ισραηλινών δημιουργών Yuval Abraham και Rachel Szor μεταφέρει στο Φεστιβάλ Βενετίας ένα από τα πιο εκρηκτικά ερωτήματα του πολέμου: πώς λαμβάνονταν οι αποφάσεις για τα πλήγματα στη Γάζα.

Ένα από τα πιο πολιτικά φορτισμένα ντοκιμαντέρ των τελευταίων ετών φτάνει στη Βενετία, φέρνοντας μαζί του μαρτυρίες από το εσωτερικό του ισραηλινού στρατιωτικού και πληροφοριακού μηχανισμού για τον πόλεμο στη Γάζα.

Το NAZA, των Ισραηλινών Yuval Abraham και Rachel Szor, κάνει σήμερα, 10 Σεπτεμβρίου, την επίσημη πρεμιέρα του στη Sala Grande του 83ου Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Βενετίας και διεκδικεί τον Χρυσό Λέοντα. Είναι το μοναδικό ντοκιμαντέρ μεταξύ των 21 ταινιών του επίσημου διαγωνιστικού προγράμματος.

Οι δύο δημιουργοί δεν είναι άγνωστοι στη διεθνή σκηνή. Ήταν δύο από τους τέσσερις συνδημιουργούς του No Other Land, που κέρδισε το Όσκαρ Καλύτερου Ντοκιμαντέρ το 2025.

Αυτή τη φορά στρέφουν την κάμερα όχι μόνο στα αποτελέσματα του πολέμου, αλλά στον ίδιο τον μηχανισμό λήψης αποφάσεων πίσω από τους ισραηλινούς βομβαρδισμούς.

Τι σημαίνει «NAZA»

Ακόμη και ο τίτλος είναι μέρος της αποκάλυψης.

Σύμφωνα με τους δημιουργούς και τις επίσημες πληροφορίες για την ταινία, «NAZA» είναι στρατιωτικός όρος/ακρωνύμιο που χρησιμοποιείται από τις ισραηλινές υπηρεσίες πληροφοριών για τον αριθμό των αμάχων που εκτιμάται ότι μπορεί να σκοτωθούν σε μια αεροπορική επιδρομή.

Με άλλα λόγια, το ντοκιμαντέρ επιχειρεί να ανοίξει το «μαύρο κουτί» μιας αεροπορικής επίθεσης:

Ποιος χαρακτηρίζεται στόχος;

Πόσες απώλειες αμάχων θεωρούνται αναμενόμενες;

Ποιος εγκρίνει ένα πλήγμα;

Και πόσο έχει αλλάξει αυτή η διαδικασία με τη χρήση τεχνολογίας και αυτοματοποιημένων συστημάτων;

Ισραηλινοί στρατιωτικοί μιλούν από μέσα

Εδώ βρίσκεται και η μεγάλη δύναμη του NAZA.

Το ντοκιμαντέρ βασίζεται, σύμφωνα με τις μέχρι τώρα πληροφορίες, σε μαρτυρίες 24 Ισραηλινών στρατιωτών και στελεχών των υπηρεσιών πληροφοριών, οι οποίοι μιλούν ανώνυμα για τις διαδικασίες που ακολουθήθηκαν κατά τη διάρκεια του πολέμου.

Μία από τις μαρτυρίες περιγράφει αυτό που συνέβη ως «mass killing on an industrial scale» — μαζική θανάτωση σε βιομηχανική κλίμακα.

Οι μαρτυρίες δεν αποτελούν από μόνες τους δικαστική κρίση ή ανεξάρτητη απόδειξη κάθε επιμέρους περιστατικού. Αποκτούν όμως ιδιαίτερο βάρος επειδή προέρχονται, σύμφωνα με τους δημιουργούς, από ανθρώπους που είχαν άμεση γνώση των στρατιωτικών διαδικασιών.

AI, κινητά τηλέφωνα και ο μηχανισμός των στόχων

Ακόμη πιο σοβαρό είναι το τεχνολογικό σκέλος των καταγγελιών.

Το ντοκιμαντέρ εξετάζει τη χρήση συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης, δεδομένων επιτήρησης και πληροφοριών από κινητά τηλέφωνα στη διαδικασία εντοπισμού και επιλογής στόχων.

Οι δημιουργοί υποστηρίζουν ότι τα συστήματα αυτά επέτρεψαν την παραγωγή στόχων σε πρωτοφανή κλίμακα και ότι ορισμένα πλήγματα πραγματοποιούνταν γνωρίζοντας εκ των προτέρων πως θα υπήρχαν άμαχοι στην περιοχή.

Το NAZA βασίζεται σε έρευνες που είχαν δημοσιευθεί από το ισραηλινοπαλαιστινιακό +972 Magazine, το Local Call και τον Guardian μεταξύ 2023 και 2025.

Από τις ταράτσες του Τελ Αβίβ στη διαλυμένη Γάζα

Υπάρχει και μια ισχυρή κινηματογραφική επιλογή.

Το NAZA γυρίστηκε τη νύχτα στις ταράτσες του Τελ Αβίβ.

Από εκεί, οι δημιουργοί αντιπαραβάλλουν την καθημερινότητα μιας ισραηλινής μητρόπολης με τις εικόνες καταστροφής λίγα χιλιόμετρα μακριά στη Γάζα.

Η επίσημη σύνοψη της Biennale χρησιμοποιεί ασυνήθιστα σκληρή διατύπωση, αναφέροντας ότι η ταινία αποκαλύπτει λεπτομερώς τα συστήματα πίσω από αυτό που χαρακτηρίζει ως «Israel’s calculated mass killing of Palestinian civilians in Gaza»

Πρόκειται για τη θέση που παρουσιάζει το ντοκιμαντέρ και όχι για τελεσίδικη νομική κρίση επί της διεξαγωγής του πολέμου.

Η ισραηλινή θέση

Η άλλη πλευρά της σύγκρουσης είναι κρίσιμη.

Το Ισραήλ έχει επανειλημμένα υποστηρίξει ότι οι στρατιωτικές επιχειρήσεις του στοχεύουν τη Χαμάς και άλλες ένοπλες οργανώσεις και ότι λαμβάνει μέτρα για τον περιορισμό των απωλειών αμάχων.

Παράλληλα, κατηγορεί τη Χαμάς ότι δρα μέσα από πυκνοκατοικημένες περιοχές και χρησιμοποιεί πολιτικές υποδομές και αμάχους ως ανθρώπινες ασπίδες.

Αυτή ακριβώς την επίσημη αφήγηση έρχεται να αμφισβητήσει το NAZA: όχι υποστηρίζοντας απλώς ότι υπήρξαν άμαχοι νεκροί, κάτι που δεν αμφισβητείται, αλλά θέτοντας το πολύ βαρύτερο ερώτημα εάν οι μεγάλες απώλειες αμάχων ήταν προβλέψιμο και αποδεκτό μέρος ορισμένων στρατιωτικών αποφάσεων.

Οι δημιουργοί είναι Ισραηλινοί – Και αυτό αλλάζει το βάρος της ταινίας

Η πολιτική ισχύς του NAZA βρίσκεται και στην ταυτότητα των δημιουργών του.

Ο Yuval Abraham και η Rachel Szor είναι Ισραηλινοί.

Δεν παρατηρούν επομένως τον πόλεμο αποκλειστικά από το εξωτερικό. Η ταινία τους αποτελεί κριτική που προέρχεται από το εσωτερικό της ίδιας της ισραηλινής κοινωνίας και βασίζεται σε μαρτυρίες ανθρώπων που, σύμφωνα με τους δημιουργούς, συμμετείχαν στον στρατιωτικό μηχανισμό.

Ο Abraham έχει δηλώσει ότι χωρίς διεθνή πίεση παραμένει δύσπιστος ως προς το κατά πόσο θα υπάρξει λογοδοσία για τους θανάτους αμάχων.

Από το «No Other Land» στο «NAZA»

Υπάρχει και συνέχεια.

Μετά το No Other Land, οι Abraham και Szor επιστρέφουν σε ένα ακόμη έργο που δεν αντιμετωπίζει τον κινηματογράφο ως απλή καταγραφή του πολέμου αλλά ως εργαλείο έρευνας και πολιτικής παρέμβασης.

Το NAZA παράγεται από τον Guardian και τον James Wilson της JW Films, ενώ executive producer είναι ο Jonathan Glazer, σκηνοθέτης του βραβευμένου με Όσκαρ The Zone of Interest.

Και η επιλογή της Βενετίας να το εντάξει στην κεντρική μάχη για τον Χρυσό Λέοντα σημαίνει ότι η συζήτηση για τη Γάζα μεταφέρεται πλέον από τα πεδία της διπλωματίας και των διεθνών δικαστηρίων σε μία από τις μεγαλύτερες πολιτιστικές σκηνές του κόσμου.

Το ερώτημα που αφήνει πίσω του το «NAZA»

Το ντοκιμαντέρ δεν είναι δικαστήριο.

Οι μαρτυρίες του θα εξεταστούν, θα αμφισβητηθούν και θα συγκριθούν με άλλα στοιχεία. Όμως η γεωπολιτική σημασία του βρίσκεται αλλού.

Η διεθνής συζήτηση για τη Γάζα μετατοπίζεται σταδιακά από το ερώτημα πόσοι άμαχοι σκοτώθηκαν στο πολύ δυσκολότερο ερώτημα πώς λαμβάνονταν οι αποφάσεις που μπορούσαν να οδηγήσουν στον θάνατό τους.

Και όταν εκείνοι που μιλούν είναι Ισραηλινοί στρατιώτες, στελέχη πληροφοριών και Ισραηλινοί δημιουργοί, η καταγγελία αποκτά διαφορετικό πολιτικό βάρος.

Το «NAZA» φτάνει έτσι στη Βενετία όχι μόνο ως ταινία για τη Γάζα, αλλά ως καταγγελία από το εσωτερικό του Ισραήλ για τον ίδιο τον μηχανισμό του πολέμου — και ως ένα νέο, δύσκολο κεφάλαιο στη διεθνή μάχη για λογοδοσία.

Πηγή: pagenews.gr