Φαραντούρης «στριμώχνει» Κάλλας για Μέκκα:Ποια η θέση της ΕΕ για αμυντικό μπλοκ Τουρκίας–Πακιστάν–Σ.Αραβίας;

Ο ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ Νικόλας Φαραντούρης ζήτησε από την Κάγια Κάλλας επίσημη ευρωπαϊκή τοποθέτηση για τη Συμφωνία της Μέκκας, η οποία προβλέπει ότι επίθεση σε ένα από τα τρία κράτη θεωρείται επίθεση σε όλα. Το ερώτημα πλέον είναι βαθύτερο: πώς συμβιβάζεται η συμμετοχή της Τουρκίας, μέλους του ΝΑΤΟ, σε μια νέα περιφερειακή αμυντική αρχιτεκτονική με την υπό διαμόρφωση ευρωπαϊκή πολιτική Άμυνας και Ασφάλειας.

Μια νέα πολιτική και γεωστρατηγική συζήτηση άνοιξε στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο γύρω από τη Συμφωνία της Μέκκας, το αμυντικό σύμφωνο που υπέγραψαν στις 7 Αυγούστου Σαουδική Αραβία, Τουρκία και Πακιστάν.

Ο ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ Νικόλας Φαραντούρης ζήτησε από την Ύπατη Εκπρόσωπο της ΕΕ για θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Ασφάλειας, Κάγια Κάλλας, σαφή και επίσημη ενημέρωση για το πώς αξιολογούν Βρυξέλλες και Ευρωπαϊκή Επιτροπή τη νέα συμφωνία.

Η παρέμβαση έγινε στην Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στο Στρασβούργο, σε μια συγκυρία κατά την οποία η ένταση στην Αραβική Χερσόνησο, στην Ερυθρά Θάλασσα και στη Μέση Ανατολή έχει αυξηθεί σημαντικά.

Ο Φαραντούρης χαρακτήρισε τη Συμφωνία της Μέκκας μία από τις σημαντικότερες πρόσφατες διπλωματικές εξελίξεις στην περιοχή, επειδή φέρνει κάτω από μία κοινή αμυντική ρήτρα τρεις χώρες με πολύ διαφορετικό στρατηγικό βάρος: τη Σαουδική Αραβία, την Τουρκία και το πυρηνικό Πακιστάν.

Η ρήτρα που αλλάζει τις ισορροπίες

Το κεντρικό σημείο της συμφωνίας είναι εξαιρετικά σαφές.

Σύμφωνα με την επίσημη κοινή ανακοίνωση των τριών κρατών, οποιαδήποτε ένοπλη επίθεση εναντίον ενός από τα τρία μέρη θα θεωρείται επίθεση εναντίον όλων. Παράλληλα, προβλέπεται διεύρυνση της αμυντικής συνεργασίας σε πολλαπλά επίπεδα.

Η συμφωνία υπογράφηκε στη Μέκκα από τον Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν, τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και τον Σεχμπάζ Σαρίφ. Το Πακιστάν έχει τονίσει επισήμως ότι πρόκειται για αμυντικό και όχι επιθετικό σύμφωνο και ότι δεν στρέφεται εναντίον συγκεκριμένου κράτους.

Η Άγκυρα έχει επίσης παρουσιάσει τη συμφωνία ως συμπληρωματική προς τις υφιστάμενες συμμαχίες της και όχι ως ανταγωνιστική προς το ΝΑΤΟ.

Φαραντούρης: Η ΕΕ πρέπει να πει καθαρά τι πιστεύει

Στην παρέμβασή του, ο Νικόλας Φαραντούρης έθεσε τρία βασικά ερωτήματα προς την Κάγια Κάλλας.

Ζήτησε, πρώτον, την επίσημη θέση τόσο της Ύπατης Εκπροσώπου όσο και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη συμφωνία.

Δεύτερον, ενημέρωση για το ακριβές περιεχόμενό της και ειδικά για τις επιπτώσεις που θα μπορούσε να έχει στην Ανατολική Μεσόγειο.

Και τρίτον, τοποθέτηση για το εάν και κατά πόσο οι ρήτρες της νέας συμφωνίας συμβιβάζονται με τη νέα αρχιτεκτονική Ασφάλειας και Άμυνας που επιχειρεί να οικοδομήσει η Ευρωπαϊκή Ένωση.

Το τελευταίο ερώτημα είναι και το πιο δύσκολο.

Τουρκία: Μέλος του ΝΑΤΟ, αλλά και πυλώνας ενός νέου περιφερειακού μπλοκ

Η Τουρκία βρίσκεται σε μοναδική θέση.

Είναι μέλος του ΝΑΤΟ.

Συμμετέχει στους ευρωατλαντικούς θεσμούς.

Διατηρεί στενή αμυντική βιομηχανική σχέση με την Ευρώπη.

Και ταυτόχρονα αναλαμβάνει πλέον συμβατική υποχρέωση συλλογικής άμυνας έναντι της Σαουδικής Αραβίας και του Πακιστάν.

Αυτό δεν είναι κατ’ ανάγκην νομικά ασύμβατο με το ΝΑΤΟ, καθώς τα κράτη μπορούν να συνάπτουν και άλλες αμυντικές συμφωνίες.

Δημιουργεί όμως πολιτικά και επιχειρησιακά ερωτήματα.

Τι θα συμβεί, για παράδειγμα, εάν μία κρίση που αφορά τη Σαουδική Αραβία ενεργοποιήσει τη Συμφωνία της Μέκκας αλλά δεν αφορά άμεσα το ΝΑΤΟ;

Ποια στρατιωτικά μέσα θα μπορούσε να διαθέσει η Τουρκία;

Και μέχρι ποιο σημείο μπορούν να διαχωριστούν νατοϊκές δυνατότητες, τουρκικές εθνικές δυνατότητες και εκείνες που θα δεσμεύονταν στο νέο σύμφωνο;

Το Πακιστάν είναι το πιο ευαίσθητο κομμάτι

Το Πακιστάν προσθέτει στη συμφωνία μία διάσταση που δεν μπορεί να αγνοήσει η Ευρώπη.

Είναι το μόνο μουσουλμανικό κράτος που διαθέτει πυρηνικά όπλα.

Η δημόσια συμφωνία της Μέκκας δεν αναφέρει ότι η πυρηνική αποτροπή του Πακιστάν επεκτείνεται αυτομάτως στη Σαουδική Αραβία ή στην Τουρκία.

Αυτό είναι σημαντικό.

Η ύπαρξη συλλογικής ρήτρας άμυνας δεν σημαίνει από μόνη της κοινή πυρηνική ομπρέλα.

Ωστόσο, ο συνδυασμός πυρηνικού Πακιστάν, νατοϊκής Τουρκίας και οικονομικά ισχυρής Σαουδικής Αραβίας δημιουργεί ένα νέο στρατηγικό σχήμα που θα εξετάζεται αναπόφευκτα και υπό αυτό το πρίσμα.

Χθες στην Ολομέλεια @EUparliament ζήτησα την επίσημη θέση της 🇪🇺 Ύπατης Εκπροσώπου @kajakallas για τη Συμφωνία της #Μέκκα μεταξύ 🇸🇦Σαουδικής Αραβίας, 🇹🇷 Τουρκίας και 🇵🇰 Πακιστάν εν μέσω κλιμάκωσης στην Αραβική Χερσόνησο, την Ερυθρά Θάλασσα και τη Μέση Ανατολή.

➡️ Η Συμφωνία της… pic.twitter.com/lL2E6g6W48

— Νικόλας Φαραντούρης / Nikolas Farantouris (@NFarantouris) September 16, 2026

Η συμφωνία ήδη αποκτά θεσμικό βάθος

Η Συμφωνία της Μέκκας δεν έμεινε στην τελετή υπογραφής.

Στα τέλη Αυγούστου, οι τρεις χώρες συμφώνησαν να δημιουργήσουν μόνιμη θεσμική δομή εφαρμογής της συμφωνίας, συμπεριλαμβανομένης γραμματείας με έδρα τη Σαουδική Αραβία και μηχανισμών πολιτικού και αμυντικού συντονισμού.

Αυτό έχει σημασία διότι δείχνει ότι η συμφωνία δεν είναι απλώς συμβολική διακήρυξη.

Αρχίζει να αποκτά οργανωμένη αρχιτεκτονική.

Και κοινά στρατιωτικά-βιομηχανικά προγράμματα

Η τουρκική πλευρά έχει ήδη αναφέρει ότι ένας από τους στόχους της συμφωνίας είναι η ανάπτυξη κοινών projects στην αμυντική βιομηχανία.

Αυτό είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρον για την Ευρώπη.

Η Τουρκία είναι ήδη σημαντικός προμηθευτής drones, πυραύλων, τεθωρακισμένων και ναυτικών συστημάτων.

Το Πακιστάν διαθέτει ισχυρή αμυντική βιομηχανική βάση και εκτεταμένη συνεργασία με την Κίνα.

Η Σαουδική Αραβία, από την πλευρά της, διαθέτει το κεφάλαιο για να χρηματοδοτήσει μεγάλα εξοπλιστικά προγράμματα.

Ο συνδυασμός αυτών των τριών στοιχείων μπορεί να δημιουργήσει έναν νέο αμυντικό-βιομηχανικό πόλο έξω από την άμεση θεσμική δομή της ΕΕ.

Οι ανησυχίες στις Βρυξέλλες για την κινεζική τεχνολογία

Αυτό είναι και ένα από τα πιο ενδιαφέροντα ζητήματα που έχουν ήδη εμφανιστεί στις Βρυξέλλες.

Το Euractiv ανέφερε ότι η ευρωπαϊκή πλευρά αντιμετωπίζει γενικά θετικά τη νέα συμφωνία, αλλά παράλληλα υπάρχουν ανησυχίες για το γεγονός ότι το Πακιστάν χρησιμοποιεί σε μεγάλο βαθμό κινεζική στρατιωτική τεχνολογία.

Το ερώτημα που τίθεται είναι κατά πόσο βαθύτερη τουρκοπακιστανική αμυντική συνεργασία θα μπορούσε να δημιουργήσει κινδύνους διαρροής ή έκθεσης ευρωπαϊκής αμυντικής τεχνογνωσίας.

Αυτό δεν σημαίνει ότι υπάρχει ήδη τέτοια διαρροή.

Σημαίνει όμως ότι η διαλειτουργικότητα μεταξύ ευρωπαϊκών, τουρκικών, πακιστανικών και κινεζικών συστημάτων δημιουργεί νέο πεδίο ελέγχου.

Η Ευρώπη δεν έχει ακόμη δημοσιοποιήσει πλήρη στρατηγική απάντηση

Μέχρι στιγμής δεν έχει δημοσιοποιηθεί από την Κάγια Κάλλας μία αναλυτική ευρωπαϊκή θέση που να απαντά σε όλα τα ερωτήματα για τη Συμφωνία της Μέκκας.

Και εδώ βρίσκεται η πολιτική ουσία της παρέμβασης Φαραντούρη.

Δεν ζητά απλώς μία αξιολόγηση για ακόμη μία περιφερειακή συμφωνία.

Ζητά από την ΕΕ να εξηγήσει πώς τοποθετείται απέναντι σε έναν νέο αμυντικό σχηματισμό στον οποίο συμμετέχει μία χώρα του ΝΑΤΟ και υποψήφια προς ένταξη χώρα στην ΕΕ, μαζί με ένα πυρηνικό κράτος της Ασίας και την ισχυρότερη μοναρχία του Κόλπου.

Η Ανατολική Μεσόγειος είναι το πραγματικό ελληνικό ενδιαφέρον

Για την Ελλάδα το ζήτημα δεν είναι θεωρητικό.

Η Τουρκία αποτελεί τον συνδετικό κρίκο ανάμεσα στη νέα συμφωνία και στην Ανατολική Μεσόγειο.

Αν η συνεργασία εξελιχθεί σε κοινές ασκήσεις, κοινές ναυτικές αναπτύξεις, ανταλλαγή τεχνολογίας, συστήματα αεράμυνας ή κοινή παραγωγή οπλικών συστημάτων, το ισοζύγιο ασφαλείας της ευρύτερης περιοχής μπορεί να επηρεαστεί.

Όχι αυτομάτως προς μία συγκεκριμένη κατεύθυνση.

Αλλά αρκετά ώστε Αθήνα, Λευκωσία και Βρυξέλλες να χρειάζονται πολύ καλύτερη εικόνα για το πραγματικό εύρος των δεσμεύσεων που έχουν αναλάβει τα τρία κράτη.

Δεν είναι ακόμη «ισλαμικό ΝΑΤΟ»

Ο όρος έχει ήδη χρησιμοποιηθεί σε διεθνή σχόλια.

Είναι όμως πρόωρος.

Η δημόσια συμφωνία δεν δημιουργεί σήμερα ενιαία διοίκηση, μόνιμη ολοκληρωμένη στρατιωτική δύναμη ή μηχανισμό αντίστοιχο του NATO Integrated Military Command.

Αναλυτές σημειώνουν ότι η ρήτρα συλλογικής άμυνας είναι ισχυρή πολιτικά, αλλά οι δημόσια γνωστοί μηχανισμοί υλοποίησης παραμένουν περιορισμένοι.

Άρα η Συμφωνία της Μέκκας βρίσκεται κάπου ανάμεσα σε ένα κλασικό αμυντικό σύμφωνο και σε μία υπό διαμόρφωση περιφερειακή αρχιτεκτονική.

Το ερώτημα που έβαλε ο Φαραντούρης στην Κάλλας

Και αυτό ακριβώς είναι το πολιτικό βάρος της αντιπαράθεσης στο Στρασβούργο.

Η ΕΕ επενδύει τεράστιους πόρους στη δική της στρατηγική αυτονομία και στην ενίσχυση της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας.

Την ίδια στιγμή, η Τουρκία οικοδομεί μια παράλληλη αμυντική συνεργασία με δύο από τις σημαντικότερες στρατιωτικές δυνάμεις του μουσουλμανικού κόσμου.

Το ερώτημα που έθεσε ο Νικόλας Φαραντούρης προς την Κάγια Κάλλας είναι επομένως μεγαλύτερο από την ίδια τη Συμφωνία της Μέκκας:

μπορεί η Ευρώπη να σχεδιάζει μια νέα αρχιτεκτονική Άμυνας χωρίς να έχει ξεκαθαρίσει πώς εντάσσεται σε αυτήν μια Τουρκία που χτίζει ταυτόχρονα δική της περιφερειακή αρχιτεκτονική;

Η απάντηση των Βρυξελλών σε αυτό το ερώτημα θα έχει ιδιαίτερη σημασία όχι μόνο για την ευρωπαϊκή Άμυνα, αλλά και για την ισορροπία ισχύος στην Ανατολική Μεσόγειο.

Πηγή: pagenews.gr