Γερμανία: Η Schwesig διαλύει τον αντίπαλό της 59%-28% – Αλλά η AfD προηγείται του SPD

Η Γερμανία οδεύει την Κυριακή 20 Σεπτεμβρίου σε δύο περιφερειακές εκλογές που μπορεί να αποδειχθούν πολύ σημαντικότερες από το άθροισμα των τοπικών τους αποτελεσμάτων.

Βερολίνο και Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία ψηφίζουν την ίδια ημέρα, λίγες εβδομάδες μετά το σοκ της Σαξονίας-Άνχαλτ και ενώ η πολιτική πίεση στον καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς αυξάνεται. Η ήττα της CDU στη Σαξονία-Άνχαλτ έχει ήδη πυροδοτήσει εσωκομματική συζήτηση για την ηγεσία του, ενώ η επόμενη διπλή κάλπη αντιμετωπίζεται ως ακόμη ένα τεστ για το γερμανικό πολιτικό κέντρο.

Όμως στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία υπάρχει ένας αριθμός που ίσως λέει περισσότερα από όλες τις υπόλοιπες δημοσκοπήσεις.

59%-28%.

Εάν οι πολίτες μπορούσαν να επιλέξουν απευθείας πρωθυπουργό, το 59% θα επέλεγε την απερχόμενη σοσιαλδημοκράτισσα Manuela Schwesig και μόλις το 28% τον Leif-Erik Holm της AfD.

Την ίδια στιγμή, όμως, στην πρόθεση ψήφου η εικόνα αντιστρέφεται.

Η AfD βρίσκεται στο 35%.

Το SPD στο 30%.

Και μέσα σε αυτή την αντίφαση κρύβεται ίσως ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα της σημερινής γερμανικής πολιτικής.

Θέλουν Schwesig – ψηφίζουν AfD

Η Schwesig δεν είναι απλώς μπροστά από τον αντίπαλό της στην προσωπική αξιολόγηση.

Το 58% δηλώνει ικανοποιημένο ή πολύ ικανοποιημένο από τη δουλειά της, ενώ το 55% προτιμά κυβέρνηση υπό την ηγεσία του SPD έναντι 32% που επιθυμεί κυβέρνηση υπό την AfD.

Και όμως, όταν το ερώτημα μετατρέπεται από «ποιον θέλετε πρωθυπουργό;» σε «ποιο κόμμα ψηφίζετε;», η AfD περνά μπροστά.

Αυτό δεν αποτελεί κάποια θεσμική ανωμαλία.

Η Γερμανία είναι κοινοβουλευτική δημοκρατία και οι κυβερνήσεις προκύπτουν από τους συσχετισμούς στο κοινοβούλιο, όχι από απευθείας εκλογή του επικεφαλής της κυβέρνησης.

Πολιτικά όμως δημιουργεί μια εντυπωσιακή εικόνα:

η πολιτικός που προτιμά καθαρά η πλειονότητα για την πρωθυπουργία μπορεί να δει το κόμμα της να τερματίζει δεύτερο.

Το 35% της AfD αλλάζει τα πάντα

Το Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία υπήρξε για δεκαετίες ισχυρό έδαφος του SPD.

Οι Σοσιαλδημοκράτες είναι πρώτο κόμμα στο κρατίδιο από το 1998, ενώ η Schwesig βρίσκεται στην πρωθυπουργία από το 2017.

Τώρα η AfD απειλεί να ανατρέψει αυτή την παράδοση.

Η τελευταία προεκλογική έρευνα της ARD την τοποθετεί πέντε μονάδες μπροστά από το SPD, ενώ το CDU κινδυνεύει ακόμη και να βρεθεί κοντά στο όριο εισόδου στο κοινοβούλιο.

Και εδώ αρχίζει το πραγματικό πρόβλημα.

Πρώτο κόμμα δεν σημαίνει αυτομάτως κυβέρνηση.

Μπορεί να κερδίσει η AfD και να μη κυβερνήσει

Η AfD εξακολουθεί να αντιμετωπίζει το λεγόμενο «τείχος προστασίας» — Brandmauer — από τα υπόλοιπα μεγάλα κόμματα, τα οποία απορρίπτουν κυβερνητική συνεργασία μαζί της.

Επομένως ακόμη και εάν τερματίσει πρώτη, το κρίσιμο ζήτημα θα είναι εάν τα υπόλοιπα κόμματα μπορούν να συγκροτήσουν κοινοβουλευτική πλειοψηφία χωρίς αυτήν.

Θεσμικά, αυτό αποτελεί απολύτως κανονική λειτουργία ενός κοινοβουλευτικού συστήματος αναλογικής εκπροσώπησης.

Πολιτικά, όμως, δημιουργεί ένα πολύ πιο δύσκολο πρόβλημα.

Όσο αυξάνεται το ποσοστό της AfD, τόσο μεγαλύτερος αριθμός κομμάτων μπορεί να χρειάζεται να συνεργαστεί προκειμένου να σχηματιστεί κυβέρνηση χωρίς αυτήν.

Και όσο πιο ετερόκλητες γίνονται αυτές οι συμμαχίες, τόσο ευκολότερο γίνεται για την AfD να παρουσιάζει τον εαυτό της ως το κόμμα απέναντι στο οποίο «ενώνεται ολόκληρο το σύστημα».

Αυτό είναι πολιτικό επιχείρημα της AfD — όχι απόδειξη ότι το γερμανικό σύστημα στερείται δημοκρατικής νομιμοποίησης.

Αλλά η αριθμητική των εκλογών μπορεί να του δώσει μεγαλύτερη απήχηση.

Το παράδοξο Schwesig

Γι’ αυτό το 59%-28% αποκτά τόσο μεγάλη σημασία.

Η Schwesig μπορεί προσωπικά να υπερέχει συντριπτικά του Holm.

Μπορεί η πλειονότητα να δηλώνει ότι προτιμά κυβέρνηση υπό το SPD.

Και παρ’ όλα αυτά η AfD μπορεί να βγει πρώτη δύναμη.

Δεν υπάρχει αντίφαση από θεσμικής άποψης.

Υπάρχει όμως μια μεγάλη πολιτική απόσταση ανάμεσα στην αξιολόγηση ενός προσώπου, στην επιλογή κόμματος και στο κυβερνητικό αποτέλεσμα.

Και αυτή η απόσταση είναι πλέον ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά της γερμανικής πολιτικής κρίσης.

Και την ίδια ημέρα ψηφίζει το Βερολίνο

Το πρόβλημα γίνεται ακόμη πιο ενδιαφέρον επειδή την ίδια Κυριακή ανοίγουν κάλπες και στη γερμανική πρωτεύουσα.

Εκεί η πολιτική κατακερματισμένη εικόνα δημιουργεί διαφορετικού τύπου πρόκληση: κανένα κόμμα δεν βρίσκεται κοντά σε αυτοδύναμη πλειοψηφία και το πραγματικό αποτέλεσμα θα κριθεί όχι μόνο από το ποιος θα τερματίσει πρώτος αλλά από το ποιοι μπορούν να κυβερνήσουν μαζί.

Αυτό σημαίνει ότι το βράδυ της Κυριακής μπορεί να έχουμε δύο εντελώς διαφορετικά εκλογικά αποτελέσματα με ένα κοινό χαρακτηριστικό:

το πρώτο κόμμα δεν θα αρκεί για να γνωρίζουμε ποιος θα κυβερνήσει.

Οι πραγματικές αποφάσεις θα αρχίσουν τη Δευτέρα, όταν ξεκινήσει η αριθμητική των συνασπισμών.

Το «φάντασμα» της Σαξονίας-Άνχαλτ

Όλα αυτά συμβαίνουν αμέσως μετά το εκλογικό σοκ στη Σαξονία-Άνχαλτ.

Εκεί η AfD έφτασε σχεδόν στο 44%, χωρίς όμως να εξασφαλίσει αυτοδύναμη πλειοψηφία. Το αποτέλεσμα ενίσχυσε την πίεση προς τον Μερτς και αναζωπύρωσε τη συζήτηση για το κατά πόσο η στρατηγική απομόνωσης της AfD μπορεί να λειτουργήσει μακροπρόθεσμα όταν το κόμμα αυξάνει τόσο πολύ την εκλογική του δύναμη.

Οι κάλπες της Κυριακής είναι επομένως το επόμενο επεισόδιο.

Όχι απαραίτητα επειδή η AfD θα κυβερνήσει.

Αλλά επειδή κάθε νέα άνοδός της δυσκολεύει την αριθμητική για όλους τους υπόλοιπους.

Και στους δρόμους μια διαφορετική Γερμανία

Υπάρχει όμως και η αντίθετη εικόνα.

Στις 12 Σεπτεμβρίου δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι κατέβηκαν στους δρόμους σε περισσότερες από 35 γερμανικές πόλεις διαδηλώνοντας κατά του ακροδεξιού εξτρεμισμού και της AfD.

Στο Βερολίνο η αστυνομία υπολόγισε περίπου 18.000 συμμετέχοντες, στο Αμβούργο οι διοργανωτές περίπου 25.000, στο Ντίσελντορφ περίπου 20.000 και στο Μόναχο περίπου 12.000. Ορισμένοι διοργανωτές υπολόγισαν το συνολικό πλήθος πανεθνικά σε περίπου 150.000.

Οι διαδηλώσεις έδειξαν ότι η άνοδος της AfD δεν σημαίνει μια μονοσήμαντη μετατόπιση ολόκληρης της γερμανικής κοινωνίας.

Αντίθετα, η χώρα εμφανίζεται ολοένα περισσότερο πολωμένη γύρω από το ίδιο ερώτημα:

πώς πρέπει να απαντήσει το δημοκρατικό σύστημα στην άνοδο ενός κόμματος που συγκεντρώνει πλέον πολύ μεγάλα ποσοστά σε ορισμένα κρατίδια;

Το πρόβλημα του Μερτς είναι μεγαλύτερο από δύο τοπικές κάλπες

Και κάπου πάνω από όλα αυτά βρίσκεται ο Φρίντριχ Μερτς.

Μετά τη Σαξονία-Άνχαλτ, η ηγεσία του βρίσκεται υπό αυξημένη εσωκομματική πίεση. Οι Financial Times αναφέρουν ότι ένα ακόμη πολύ αδύναμο αποτέλεσμα — ιδίως εάν η CDU αντιμετωπίσει πρόβλημα εισόδου στο κοινοβούλιο του Μεκλεμβούργου-Δυτικής Πομερανίας — θα μπορούσε να ενισχύσει τις φωνές αμφισβήτησής του.

Δεν χρειάζεται επομένως να κερδίσει η AfD και τις δύο εκλογές για να μεγαλώσει το πολιτικό πρόβλημα του καγκελαρίου.

Αρκεί η Κυριακή να επιβεβαιώσει ότι το παραδοσιακό γερμανικό κομματικό σύστημα συνεχίζει να κατακερματίζεται.

Η πιο επικίνδυνη αριθμητική δεν βρίσκεται μόνο στο ποσοστό της AfD

Γι’ αυτό ίσως το σημαντικότερο νούμερο της Κυριακής να μην είναι μόνο το ποσοστό της AfD.

Είναι η απόσταση ανάμεσα σε τρία διαφορετικά πράγματα:

ποιον πολιτικό εμπιστεύονται περισσότερο οι ψηφοφόροι,

ποιο κόμμα επιλέγουν στην κάλπη,

και ποια κυβέρνηση μπορεί τελικά να συγκεντρώσει πλειοψηφία στο κοινοβούλιο.

Στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία αυτή η αντίφαση έχει ήδη αποκτήσει αριθμό:

59% Schwesig – 28% Holm στην προσωπική επιλογή. 35% AfD – 30% SPD στην κομματική ψήφο.

Και την Κυριακή θα φανεί εάν αυτές οι δύο Γερμανίες μπορούν ακόμη να συναντηθούν στο ίδιο κυβερνητικό αποτέλεσμα.

Γιατί το πραγματικό τεστ δεν τελειώνει όταν κλείσουν οι κάλπες.

Τότε αρχίζει.

Πηγή: pagenews.gr